Anna Dijkman

Maar de vraag is of er wel genoeg vertrouwen is... in dat beleid van de Bank of Japan... en hoeveel die rente nog verder gaat stijgen. Beleggers vragen een steeds hogere vergoeding op staatsobligaties. En de yield, dat is dus het effectieve rendement op staatspapier... is de afgelopen jaren best wel hard omhoog gegaan. Dus die verwachting van een hogere rente en een hogere inflatie... zit daarin eigenlijk ingeprijsd.

En als je bijvoorbeeld kijkt naar die 30-jarige staatsobligaties... daarvan steeg de yield echt heel erg hard de afgelopen tijd. Want in 2021 stond hij op 0,5 procent. En nu is hij dus gestegen naar rond de 3,5 procent. En vorige week in die paniek ging hij dus echt bam, bam, bam omhoog. En was hij bijna, stond hij op 3,9 procent. Dat geeft dus aan dat er heel veel obligaties verkocht worden... omdat die minder waard worden bij een hogere rente.

Die yield is trouwens van die 3,9 die dus vorige week even werd gezien. Dat is wel weer iets gezakt hoor, naar 3,6 procent. Maar goed, het is wel historisch hoog. Ja, er zit ook een politieke kant aan dit verhaal. Want er is dus, wat Marius ook al net zei, een nieuwe premier in Japan...

Het is de eerste vrouwelijke premier van Japan, Sanae Takeichi. En zij wil belastingen verlagen. En daarom hebben beleggers ook wat zorgen... over de houdbaarheid van de Japanse schuld. Want die is gigantisch, 240 procent van de pbp. Nou ja, en daar zijn ook al zorgen om vanwege die stijgende rente. En als je dan ook nog belastingen gaat verlagen... dan is de vraag, hoe gaan we dit allemaal betalen?

En Takeichi heeft dus om steun te krijgen voor haar plannen... nieuwe verkiezingen uitgeschreven op 8 februari. En ze is heel populair in het land. Want iedereen wil natuurlijk wel lagere belastingen. Ze heeft ook allerlei plannen aangekondigd om de groei te stimuleren...

Tegelijkertijd ook de inflatie omlaag te brengen. Dat staat een beetje op gespannen voet meestal met elkaar. Maar zij hoopt dus haar populariteit te kunnen verzilveren. En dat ze dan ook een meerderheid in het Japanse lagerhuis haalt. En haar plannen dus kan uitvoeren. Ondanks de negatieve reactie van de financiële markten dus. Laten we heel eventjes naar haar luisteren.

Jammer dat we hier geen beeld bij hebben. Ik zie het niet snel gebeuren. Dit was een mooi beeld. Maar goed, ze kan drummen. En het is ook wel een beetje een apart type. Ze wordt ook wel de IJzeren Dame genoemd. Ze zou ook bewonderaar van Margaret Thatcher zijn. Maar goed, deze explosieve mix die ik hier een beetje heb geschetst... daar kwam vorige week de lucifer in, zou je kunnen zeggen. Want er was een veiling van 20-jarige obligatie. En daar was dus heel weinig belangstelling voor.

En dat is een teken dat beleggers een hogere rente eisen. Dus ze hebben minder vertrouwen, misschien ook wel vanwege de politiek. Ze willen wachten, omdat ze denken dat de rente verder omhoog gaat. Komt ook bij dat trouwe afnemers... dat zijn levensverzekeraars en pensioenfondsen...

Die kopen ook minder van die langlopende bonds vanwege de vergrijzing. En ook door de hoge rente hoeven ze eigenlijk minder bonds aan te houden... om aan hun verplichtingen te voldoen. En ook zij kunnen afwachtend zijn op die hogere rente.

De Bank of Japan, die zelf de helft van alle staatsobligaties heeft... en heel veel heeft gekocht vroeger... die is ook bezig met het afbouwen van die obligaties. Dus die kopen ook gewoon minder. Dus die vraag daalt ook. Dus ja, dat alles bij elkaar zorgde dus voor het idee... dat die obligaties minder waard worden. Of beleggers die denken dat dat gaat gebeuren. En daardoor werd een heleboel verkocht...

En dat heeft in potentie trouwens wereldwijde effecten. Daar hebben we in juni ook al een keer... een uitgebreide aflevering over gemaakt met de titel... Is de Japanse schuldenberg een tikkende tijdbom? En die zetten we even in de show notes. Want Japan heeft ook veel Amerikaans staatspapier in bezit. Maar als hun eigen rente stijgt, dus van de Japanners... kunnen ze er ook voor kiezen om die Amerikaanse obligaties te verkopen... en Japansen te gaan kopen...

Ook dat is goed voor de yen. Uiteindelijk zou je kunnen zeggen... zou die koers dan weer omhoog moeten. Zij noemt de munt ook echt zwaar ondergewaardeerd nu. Dus Marius, ik zou zeggen, geniet er maar even van. Zolang als het duurt. Ja, en eigenlijk, ik zit ook te denken... want 8 februari is wat dat betreft dus echt best belangrijk. Wat gebeurt de politiek daarna? Dus als we naar Japan willen, moeten we het gewoon heel snel doen. Vanuit even consumentenperspectief...

Dit was Toegevoegde Waarden voor deze week. Je luisterde naar mij, Anna Dijkman en Marijn Jongsma. Redactie en montage in handen van Nelleke van der Heijden. En de muziek komt van Gijs Friese. Dank voor het luisteren en tot volgende week.

Hallo vrienden van Toegevoegde Waarden. Fijn dat je weer luistert naar de economiepodcast van het FD. Of als het de eerste keer is, van harte welkom. Ik ben Anna Dijkman, columnist en podcastmaker bij het FD. En ik ben Marijn Jongsma, redacteur macro-economie bij het FD.

Ja, dat was me een weekje weer wel, want het nieuws gaat echt hard deze maand. We hadden eerst Venezuela, nu weer de aanval op de Fed. En daar gaan we het zo nog uitgebreid over hebben. Groenland, Iran, AIX door de duizend. Oh ja, we hebben ook nog een minderheidskabinet, of tenminste plannen. Ze zeggen toch altijd dat januari 58 dagen lang duurt. Maar ik vind het eigenlijk best wel al snel gaan op deze manier...

Nee, ik heb dus om de wintertip tegen te gaan in een wat impulsieve bui... heb ik een lichtbril gekocht. En dat is een soort van gek futuristisch ding wat je op je hoofd zet. En dan moet je dan een kwartierstocht, dus moet je dat opzetten. En dan, ja... Dat helpt. Dat weet ik niet, want ik heb hem pas net. Mag ik vragen wat zo'n ding kost?

Nee, het mag niet. Je mag het wel vragen. Het was iets meer dan 100 euro. Wel een beetje een dure impulsieve bui. Maar goed, als het helpt is dat natuurlijk geen geld. Anders moet je weer helemaal met vliegtuig naar een tropisch eiland. Ik heb hem dus vanochtend voor het eerst gebruikt. Ik voel me goed vandaag. Ondanks de grijze wolken buiten. En het heet de placebo glas. Ja.

Ik zeg altijd, placebo is ook een effect. Het maakt me niet uit waar het vandaan komt. Als je niet weet dat het placebo is, dan werkt het niet meer. Je moet er gewoon in geloven. Jij gelooft erin, dus dat houden we ook zo. Ik ga volgende week vertellen of ik denk dat het werkt. Gaan we doen. Goed, we gaan het dus deze week hebben over staatsobligaties. Want daar kregen we een aantal vragen over. Bijvoorbeeld waarom particulieren in Nederland... niet direct staatsobligaties kunnen kopen zoals dat wel kan. En bijvoorbeeld de Verenigde Staten...

En ook bij onze zuiderburen trouwens. Zeker weten ze. Staatsbonds. Ja, vind ik mooi. Zonder D dus. Ja, precies.

Maar we beginnen met de toch wel ongekende aanval van de regering Trump op de vet. En dan specifiek op chairman Jerome Powell in de afgelopen week. En weet je nog Marijn, dat fragment van Trump op bezoek bij de verbouwing van de vet. In juli was dat, vorig jaar. En daar staan Trump en Powell naast elkaar, allebei keurig in pak. Trump wat dikker en breder dan Powell.