Anna Dijkman

Dat is een Bill Pulte. Hij is voorzitter van de Federal Housing Finance Authority. En vandaar misschien dat al die dingen met vastgoed te maken hebben. En in december heeft een onderzoeksinstantie... van het Amerikaanse congres aangekondigd... een onderzoek naar hem te starten. Omdat hij zich opstelt als een soort...

attack dog naar Trumps politieke vijanden. En hij zou daarvoor misbruik hebben gemaakt... van federale middelen en zijn autoriteit. Want niet alleen Lisa Cook, maar ook een aantal andere publieke figuren... die zich heel kritisch hebben uitgelaten over Trump... zijn vervolgd voor hypotheekfraude. Ik vind dit echt een soort... House of Cards is dit, toch? Ja, dat was wel tamelijk cynisch. Het is dan wel een lichtpuntje, zou je kunnen zeggen... dat er in ieder geval ook een soort tegenkrachten worden georganiseerd. Dat er een onderzoek komt...

Dit komt dan vanuit de democraten. Want het zijn ook democraten die worden aangevallen door hem. Senatoren, officiers van justitie volgens mij in dit geval ook. Die dan kritisch zijn. Dus hij gaat echt mensen heel gericht achteraan.

Ja, nou ja, goed. Dat over de mensen. Maar nu over wat dit voor gevolgen kan hebben. Dus welk gevaar zit er nou in? Een vet die niet meer onafhankelijk kan opereren. En er zijn wel meer mensen die daar ook gevaren in zien. Ook onder de Republikeinen. Want er was echt wel wat tegengeluid deze week. Zelfs minister van Financiën Scott Besant. Scotty, daar is hij weer. Die zou daar echt niet blij mee zijn geweest. Dat heeft hij niet in het openbaar gezegd, volgens mij. Maar...

Het zijpelde door in het nieuws dat hij dat tegen Trump had gezegd... dat het een puinhoop werd op deze manier. En Trump wil dus heel graag die lage rente... terwijl de inflatie nog steeds niet op het doel van 2% zit... want het zit nu op zo'n 2,7%.

En dat is dus grappig genoeg precies hetzelfde percentage... als in november 2024, de maand van de verkiezingen... en toen Trump geen mogelijkheid onbenut liet... om te zeggen dat het land kapot ging aan de inflatie dankzij Biden. En nu zegt hij dus, nee, inflatie is weg.

En de rente kan wel weer omlaag. Maar goed, dat is dus niet zonder gevaar als je dat te snel doet. Of als je dat doet als de inflatie dus te hoog is. En daar zijn heel wat voorbeelden van uit het verleden. Ook in de Verenigde Staten zelf. Bijvoorbeeld Nixon oefende veel druk op de vet begin jaren 70. Ja.

Er kwamen ook verkiezingen aan, dus hij wilde graag dat die rente omlaag ging. En dat wordt wel gezien als het begin van de inflatie in de jaren 70... die daarna gierend uit de hand liep. Waar jij als kleine jongen nog helemaal van onder de indruk bent geraakt. Zeker. Dat hebben we de vorige aflevering gezien.

En ook recenter, nog in Turkije... daar liep Erdoganomics niet helemaal goed af. Erdogan is namelijk aanhanger van de vrij onorthodoxe hypothese... dat een hoge rente inflatie juist veroorzaakt. En dat je dus als je de inflatie wil bestrijden... dat je de rente omlaag moet doen. Vanaf 2017 ongeveer ging Erdogan zich ook bemoeien... met het centrale bankbeleid en druk uitoefenen. De inflatie was toen rond de 12%.

Hij zette die centrale bank dus onder druk om de rente toch te verlagen. Nou ja, dat eindigde echt in dikke, dikke tranen. Een economische crisis en inflatie op het hoogtepunt van 83 procent. Dus daar is hij wel van teruggekomen.

Maar dat idee van een hoge rente veroorzaakt inflatie, dat hebben wel meer mensen. Ik kwam deze week een onderzoek tegen waaruit blijkt dat 57% van de mensen, of nou ja, de ondervraagden in dat onderzoek, dit ook dachten. En die dachten dus ook dat je de rente beter kunt verlagen als je de inflatie wil bestrijden. En Marijn, jij hebt toevallig die onderzoeker ooit geïnterviewd.

Iedereen die de prijzen verhoogt. En niet bij de hogere vraag die ontstaat door die lage rente. Het is een fascinerend verschijnsel. Volgens mij zit hier een soort denkfout in... dat micro naar macro wordt doorgetrokken. Het is natuurlijk zo dat als de rente hoog staat... dat ook hoge financieringskosten zijn voor bedrijven.

Dat is de gedachte, ja. Ja, en die moeten ze dan weer doorberekenen. Dus worden spullen en diensten duurder. Dus een hogere inflatie, denk ik wel. Dat is dan de redenering. Ja, maar wat wel natuurlijk geldt voor individuele bedrijven... kun je niet naar de hele economie doortrekken. Want daar treedt weer een heel ander effect op. Want als je die rente te laag stelt... dan gaan mensen en bedrijven dus heel veel lenen. Bijvoorbeeld voor een auto, voor nieuwe machines, voor een verbouwing. En dat betekent heel veel vraag in de economie.

Het aanbod is daar natuurlijk niet meteen op afgestemd. Dus ja, hoge prijzen natuurlijk. En daarom moet die rente ook omhoog om die vraag af te remmen. Precies. Dat is de textbook uitleg. Maar volgens mij, Erdogan denkt dit dus. En Trump denkt dit ook. Die denkt volgens mij dan heel erg vanuit die bedrijven... van het moet goedkoper juist worden om voor ze te lenen. Dan gaan ze ook hun prijzen niet omhoog doen. Dat is volgens mij de gedachte.

Trumps wens voor een lagere rente, het idee dat hij de staatsschuld zo betaalbaarder kan houden. Dat hoeft overigens helemaal niet zo te zijn, maar daar komen we later even op terug. Een ander gevaar ook van die te lage rente is dat er bubbels kunnen ontstaan op de aandelen en de huizenmarkt. Want ja, als de rente heel laag is, dan moet je wel op zoek naar andere manieren om toch rendement te halen.

En ik denk dus ook dat Trump dat eigenlijk als iets goeds beschouwt. Want hij zei deze week ook iets vrij curieus in een speech. Hij zei... Dat zei hij van, ja, that's the old-fashioned way of economics. Oké.

Het is eerder andersom. Als interest rates go down. Totdat het misgaat. Het is een wonderlijke Trumponomics gedachte. Maar het is natuurlijk wel even lekker geld verdienen. Als het omhoog gaat. Zeker. Tot de bubbel barst.

Ja, en wat ik net zei over het idee van Trump... dat een lage rente goed is voor de staatsschuld... dat is in theorie natuurlijk waar. Alleen is het niet zo dat de FED alle rentes bepaalt. Want die bepaalt de korte rente, maar de lange rente... dus langlopende staatsobligaties, die worden gewoon door de markt bepaald.

Als die er weinig vertrouwen in heeft dat de FED de inflatie nog goed kan bestrijden... bijvoorbeeld omdat ze de rente kunstmatig te laag houden... dan gaan beleggers een hogere vergoeding eisen en dan gaat die rente...

Alleen is het ook niet onomstreden, want ook dat QE daarvan is gezegd... hoeveel effect had het nou daadwerkelijk? Je weet ook nooit wat er was gebeurd als we het niet hadden gedaan natuurlijk. Maar ook dat het voor bubbels heeft gezorgd, bijvoorbeeld op de huizenmarkt. Absoluut. We hebben dat experiment gevoerd. En de conclusie is nu ook, en dat antwoord krijg je ook... als je bijvoorbeeld praat met de huidige DNB-president Slijpen... die zegt van ja, we zullen daar in de toekomst een stuk voorzichtiger mee zijn. Ja.