Eva Selderbeek

En gezamenlijke contracts for difference. Dus contracten die het prijsrisico van een windpark moeten dempen. Ja, want 100 gigawatt, kun je me een beetje een beeld geven hoeveel dat is? Ja, dus als we even de RVO aanhouden. 1 gigawatt is ongeveer genoeg elektriciteit voor 1 miljoen huishoudens.

Dus 100 gigawatts zou ongeveer 100 miljoen huishoudens moeten voorzien. En wat zijn de voordelen van dat samen internationaal regelen... in plaats van op nationaal niveau? Dat zijn een aantal dingen. Zoals landen en ministers het nu zouden willen... zou het makkelijker moeten worden om wat grotere projecten op te zetten... waar je een schaalvoordeel krijgt.

En daarnaast proberen de landen ook de aanbestedingsagenda wat beter te stroomlijnen. Waardoor bouwers en toeleveranciers ook wat beter weten waar ze aan toe zijn. Dus om te voorkomen dat er ineens een bulk aanvragen komt die ze niet kunnen verwerken. Of waar niet genoeg grondstoffen voor zijn. Of als er ineens een bestelling wegvalt dat ze met lege handen zitten. Dus die voorspelbaarheid en planbaarheid zouden moeten helpen.

Nog los van het feit dat de landen dan dus gezamenlijk... de kosten en baten kunnen delen van zo'n gezamenlijk park. Ja, precies. En gaat het nu ook over de veiligheid van de kabels op de Noordzee? Veiligheid is wel sowieso een thema hier. Er komen ook regeringsleiders in Hamburg... naast dat er ook energieministers zijn...

En die dringen wel echt aan op meer veiligheid van die energieinfrastructuur. Naar aanleiding onder meer van de Russische dreiging. En Rusland valt in Oekraïne natuurlijk geregeld energiecentrales aan. En dat legt wel een kwetsbaarheid bloot. Landen willen voorkomen dat op de Noordzee dit ook ooit zou kunnen gebeuren.

En een andere onveiligheid is ook wel de leveringszekerheid. Gezien bijvoorbeeld de grillige politieke situatie in de VS... met de aanval op Venezuela en de dreiging van heffingen... willen landen ook minder afhankelijk worden van... bijvoorbeeld Amerikaans schaligas en LNG... wat we eerder ook bij Russische olie en gas zagen. En de ontwikkeling van wind op zee wordt wel echt gezien... als veiliger en ook autonomer in de energielevering.

Ja, en wind op zee. Hoe belangrijk is dat voor Nederland in de energiemix van de toekomst? Nou, wind op zee. We hebben natuurlijk de nationale doelen wel wat afgeschaald. Maar wind op zee blijft wel een belangrijk deel van de beoogde energiemix. En dat geldt niet alleen in Nederland. Dat geldt eigenlijk in heel Europa. Manon van Beek, de CEO van Netbeheerder Tenet, is hier ook. En zij zei dat die 300 gigawatt aan wind op zee tegen 2050...

in zo'n 40% van de Europese energiebehoeften zou kunnen voorzien. Dat is dus wel behoorlijk. Dus landen lijken er ook wel meer voor over te hebben... om dat samen voor elkaar te krijgen. Dank je wel, Eva. Dank je wel.

Eva, moeten we als land nu meteen meer geld steken in het sneeuwproof maken van de maatschappij? Nou, sneeuwproof, daar hoeven we niet meteen heel veel geld in te stoppen. Wat wij van bedrijven en experts horen is dat sneeuw en vrieskou eigenlijk juist als gevolg van klimaatopwarming steeds minder vaak voor gaan komen. Dus als we daar enorm in gaan investeren, kunnen die investeringen waarschijnlijk niet echt uit. Nou, prima dan. Hoeven we ons dan helemaal geen zorgen te maken? Ja.

Nou, er zijn wel andere weersomstandigheden die ook voor veel problemen kunnen zorgen, die wel veel vaker, frequenter of heviger voor gaan komen waarschijnlijk. En dan moet je bijvoorbeeld denken aan hitte, droogte, maar ook hevige neerslag. En dat zijn zeker wel fenomenen waar we als land iets mee moeten.

Nou ja, allereerst zei een expert... het is een illusie dat we ons dusdanig kunnen aanpassen... aan alle mogelijke weersextremen... dat we er geen hinder van ondervinden. Dus een deel is ook gewoon eigenlijk een soort mentaliteitsshift. Dat we flexibeler zullen moeten worden... in omgaan met extremer weer. Dat we...

Dus eigenlijk als maatschappij ons moeten gaan afvragen, wat vinden we nog acceptabel? Vinden we het acceptabel als de treinen een x-aantal dagen per jaar simpelweg niet kunnen rijden? En bedrijven moeten daar dus ook over gaan nadenken. Dat noemt het KNMI bijvoorbeeld de zogeheten herhalingstijd. Dat is de tijd tussen een bepaald fenomeen. Dus hoe vaak mag de waterstand onder een bepaald niveau komen per jaar?

Gebeurt dat vaker, dan kunnen investeringen in bijvoorbeeld diepere kanalen, plattere schepen het gevolg zijn om te zorgen dat de binnenvaart bijvoorbeeld door kan blijven gaan. Dus je moet een soort timetable maken van als dat vaker dan één keer in de zoveel jaar voorkomt, dan moeten we er echt wat aan gaan doen.

Ja, en bedrijven zullen daarbij dus ook moeten zorgen dat ze de gevolgen van extreem weer kunnen absorberen. En dat wil zeggen dat je daar dus bijvoorbeeld reserves voor kan aanleggen door meer geld in kast te hebben als je verlies maakt, als je bedrijf niet kan draaien, maar misschien ook in voorraad als toeleveringsketens geraakt kunnen worden door extreem weer.

Dus werkgevers en bedrijven zullen daar ook over moeten gaan nadenken. En wij, de burgers, moeten wij nog wat doen? Allereerst is het dus een kwestie van ook een beetje accepteren... dat dit misschien gewoon een toenemend fenomeen is. Dat weer een impact gaat hebben op ons leven. We zijn natuurlijk in Nederland gewend dat dingen goed werken. Dat we altijd alles kunnen doen. Maar met extreem weer is dat niet meer zo vanzelfsprekend.

En een van de experts die ik sprak, die wees bijvoorbeeld op Spanje. In het geval van hitte. En daar worden in bepaalde wijken waar de temperatuur hoog oploopt... speciale koele gebouwen ingericht waar mensen naartoe kunnen gaan om af te koelen. Als hun eigen huizen of werkplekken te heet zijn. Dus lokale gemeenschappen kunnen ook een rol spelen in de oplossing. Dus iedereen moet wat flexibeler worden en wij ook. Ja, daar komt het wel op neer. Oké, dankjewel Eva, klimaatredacteur bij het FD.

Eerst hoor je nu Eva, die vertelt waarom zij met Hannah Prins uit eten wilde. Allereerst eigenlijk omdat ik het ook wel goed vind dat we af en toe wat jonge, enthousiaste vrouwen sowieso in de krant hebben, maar ook in het diner.

Ik denk dat dat bij het FD niet altijd een vanzelfsprekendheid is. Dus als we er een kunnen vinden die ook nog aansluit bij de doelgroep van de krant, dan is dat extra leuk. En daarbij vind ik het gewoon interessant hoe haar loopbaan zich heeft ontwikkeld. Zij is echt heel bekend geworden als activist. Ze is nog steeds heel activistisch, maar zij is ook jurist. En dat is een deel van haar dat niet altijd evenveel...

aandacht krijgt of heeft gekregen. Maar wat wel superrelevant is, zeker ook omdat ik zie... dat er in het gebied van klimaatactivisme... ook steeds vaker het recht wordt gebruikt. Je ziet steeds meer klimaatrechtzaken komen tegen de staat, tegen bedrijven...

Ik denk dat dat een trend is die zich ook nog wel gaat doorzetten. En de juridische NGO waar Hanna voor werkt, die speelt daar ontzettend op in. Dus zij zijn ook onlangs een klimaatzaak tegen de Nederlandse staat gestart. Tegen gasboringen en olieboringen onder de Noordzee. Dus ik vond dat heel goed passen bij het huidige tijdsgevricht en de ontwikkelingen die we zien.