Eva Sychold

Ja, en waar het hier eigenlijk achter zit, is van het moment dat je het gevoel krijgt dat je adem moet halen, dat is eigenlijk niet jouw lichaam dat zegt, oh, ik heb zuurstof nodig. Jij hebt nog meer dan genoeg zuurstof. Jouw lichaam zegt echt, mijn CO2, dat is te hoog. Deze is naar boven aan het gaan en dat geeft mij de reflex nu om te willen ademhalen. Nu...

Ook hier moet je een beetje voorzichtig zijn, want wat hij juist over sprak, dat is zeker waar. Als je een soort van ademhalingsoefening doet waar je een beetje hyperventileert, dan komt die reactie eigenlijk later. Nu, voor beginnende vrijduikers...

Als je zo goed bent om die CO2-reflex te gaan vermijden, is er blijkbaar een moment dat het opeens gedaan kan zijn. Ja. Nu, natuurlijk, je sterft niet meteen. Wat jouw lichaam eigenlijk wil doen, die beseft dat je eigenlijk onder water bent en dat je geen adem kan krijgen. En het is eigenlijk meer een soort overlevingsmechanisme. Dus je lichaam zegt, oké, ik ga alles uitschakelen, behalve eigenlijk het brein. Ja.

Als jij dan binnen de twee minuten of zo ergens terug boven water komt, gaat jouw lichaam nog eens een keer proberen adem te halen op een bepaald moment en terug te starten eigenlijk. Je moet natuurlijk wel met je gezicht uit het water zijn.

Dus dat is wat je soms ziet bijvoorbeeld met de competities, met het vrijduiken. Als er iemand flauw valt onder water, brengen ze die terug naar boven. En vaak blazen ze in je gezicht om eigenlijk die ademhalingsreflex terug naar boven te brengen. En dan start alles weer. Oké. Of natuurlijk onder water even de fles geven bijvoorbeeld. Haha.

Drie minuten. Ik heb het al lang niet meer getest, statisch. Dus als we praten over hoe lang je adem kan houden, dan is dat statisch. Dus niet wanneer je aan het zwemmen bent, maar wanneer je stilhangt met, ik zal zeggen, je gezicht onder water. Als ik nu zou zeggen, we gaan dat nu eens doen.

Hoe bereid jij je voor op een... Ook wat die Uberman zei, zo... Dat? Nee. Nee, dat zou ik niet doen. Er zijn verschillende trucs voor. Dus als iemand dat zou willen testen en proberen, ik zou zeker aanraden, hou eerst eens je adem in zo.

zonder iets te veranderen. En time dat eens en zie eens hoe lang dat is. En probeer echt te wachten tot je de reflex hebt om terug te ademen. En dan daarna, hetgeen wat we meestal eerst aanleren, is voor mensen om bijvoorbeeld voor vier seconden in te ademen, je adem in te houden voor vier, en dan voor acht seconden uit te ademen. Dus we willen eigenlijk je ademhaling vertragen. Ah ja, dus...

Ja, dus je moet echt proberen een rustige ademhaling te creëren. Om je hartslag te laten zakken? Voilà. Dan gaat je hartslag naar beneden. Misschien ook neerliggen op de grond of op een bed of een zetel. Zodat je comfortabel bent. En dan wil je er eigenlijk voor zorgen dat je niet te veel nadenkt. Dat je spieren ontspannen zijn. Want dat neemt eigenlijk allemaal energie of zuurstof op. Ja, want spieren, spiermassa gebruikt zuurstof om te bewegen. Dat is de energie van de spieren. Dus dat wil je zo...

Dat systeem wil je eigenlijk platleggen. Ja, en veel mensen doen bijvoorbeeld een soort van check of lichaamscheck. Ik weet dat Alexei Molchanov, een heel bekende vrijduiker, die werkt op een soort gelijkaardige manier, waar hij zegt van oké, zijn mijn tenen relaxed, zijn mijn voeten relaxed?

zijn mijn enkels gerelaxeerd en hij werkt zo heel zijn lichaam af. Wat je eigenlijk daar doet, is je leidt je brein af over het feit dat je nadenkt over je ademhaling. Want technisch gezien, jouw lichaam eigenlijk op een natuurlijke wijze, wij denken daar niet over na, niet meer, ademt op een manier dat hij het minste energie gebruikt al. Oké. En daar gaan natuurlijk de meer professionele vrijduikers naartoe. Maar als je dat zelf eens wilt testen, is die 4-4-8 best wel een goede methode.

Je deed me ook wel lachen, dus dat hielp niet echt. Nee, maar het is wel straf. Maar dus als je dit een paar keer doet, gaat dat dan... Als we dat nu nog eens doen, gaat dat dan langer duren? Of hoe werkt zo? Dat hangt er een beetje vanaf. Algemeen gezien, als je nu bijvoorbeeld terug rustig ademt en dat dan terug opnieuw probeert, vaak kan je eigenlijk terug langer.

Dat heeft ermee te maken dat als jij je adem inhoudt, in het Engels noemen we dat, of heet dat, mammalian dive reflex, is het zoogdier duikreflex in het Nederlands. Dat heeft ermee te maken dat als jij je adem inhoudt, je lichaam je eigenlijk wil voorbereiden daarop, of wil ervoor zorgen dat je beter overlevingskansen hebt. Dus het...

Sorry. Het verlaagde hartslag bijvoorbeeld. De beste manier om dit in werking te stellen, is eigenlijk door je gezicht in koud water te dompelen. En er zijn genuwe uiteinden op je kaken, voornamelijk. En die starten die reflex. Nu, er zijn andere dingen die erbij komen, zoals bijvoorbeeld je mild iets meer...

zuurstofrijke bloedcellen afgeeft in je lichaam, zodat je beter of meer effectief zuurstof kan gebruiken eigenlijk. En als je dan ook effectief naar beneden duikt en er meer druk komt van het water, gaat je bloed eigenlijk ook meer naar het centrum van je lichaam. Om ervoor te zorgen dat de meest essentiële organen eigenlijk nog steeds bloed en zuurstof krijgen. Ja.

Ja, want je gaat wel... Wat is een goeie freedive-diepte om wat vissen of zoogdieren te bestuderen? Ja, je moet toch denk ik wel makkelijk tien meter diep gaan. Ja, het hangt er eigenlijk allemaal een beetje vanaf wat je wil zien. Maar algemeen, ja, iets van tien meter. Maar soms zie je ook ongelooflijke dingen tussen de nul en de vijf meter. Zo'n grote walvissen, die komen ademhalen. Tuurlijk, dat zijn zoogdieren, die hebben de zuurstof nodig. Ja, natuurlijk.

Het hangt, het is allemaal relatief natuurlijk. Als het echt koud water is, moeilijk, want dan gebruik je zoveel energie. Nu vaak, hopelijk, duik je in het water als je zoiets wil doen met de juiste uitrusting. Dus een pak dat warm genoeg is. Maar zeg nu iets van bijvoorbeeld water dat 20, 22, zelfs 24 graden ook. Die temperaturen zijn eigenlijk perfect of ideaal om dat snel in werking te stellen. Maar je gaat na jouw bezoek aan België voor de feestdagen naar Noorwegen. Ja, correct.

Ja, zeker. Ik zal nu als voorbeeld Tonga nemen, waar we gaan zwemmen met de walvissen. Daar staan wij graag wel vroeg op, omdat van het moment dat de zon eigenlijk opkomt, je meer activiteit vindt of ze ook een beetje wakker worden eigenlijk.

En naar het oppervlakte komen om adem te halen. Dus we proberen dat echt wel te timen. En dat is voor het meeste eigenlijk in de oceaan. De meeste dieren zijn best wel actief. Of wanneer de zon opkomt, of wanneer dat die ondergaat. Correct. En dan, wat heb je nodig? Dus vinnen.

Natuurlijk. En bij het vrijduiken zijn dat speciale vinnen die eigenlijk langer zijn en iets soepeler dan snorkelvinnen of scuba dive gear. Een snorkel en een masker heb je ook nodig. En dan aan de hand van waar je duikt ter wereld en de temperatuur van het water een pak dat juist is voor jou. En dan voor velen ook gewichten.