Hugo Rijtsma

De ministers van Buitenlandse Zaken van Denemarken en Groenland hebben het Amerikaanse dreigement om Groenland in te lijven niet van tafel gekregen bij overleg in Washington deze week. Europese landen sturen nu militairen naar het gebied. Welkom bij Boekestein en de Wijk in een hele nieuwe wereldorde. Zo nieuw hadden we hem nog niet gezien. Daarom is hier Tim Zwijs, hij is onderzoeksdirecteur van het Den Haag Centrum voor Strategische Studies en ondanks zijn specialisatie in dreiging en dwang over het algemeen heel redelijk in de persoonlijke omgang. Dank je. Dag Tim. GELACH

Maar als we nou dus weer de 19e eeuw in zijn gevaren, soort van... is er dan ook een 19e eeuwse oplossing voor? Hoe pakte men dat vroeger aan, de tijd van Bismarck, Tim? Nou, één, met militair geweld. Twee, met dreigementen. En drie...

Misschien is er in een lease-constructie nog wel een oplossing te vinden... door die commissie die nu wordt ingesteld... tussen Denemarken en Groenland enerzijds en de Amerikanen anderzijds. Maar zoals je zegt, Tim, toen in de 19e eeuw... werd vooral gekeken naar dreigementen en militaire oplossingen. Het lijkt erop dat Europa die les nu ook toepost... want dat stuurt nu ook militairen naar Groenland.

Laten we zo even verder kijken hoe dit verder kan gaan. Even wat scenario's afwerken.

Op zoek naar de nieuwe wereldorde. Dit is Boekestein en de Wijk. En dat programma is natuurlijk niet zonder Arit Jan Boekestein en Rob de Wijk. Mijn naam is Hugo Rijtsma. En we praten met HCSS-onderzoeksdirecteur Tim Zwijs over... Ja, ik weet nog steeds niet hoe ik deze situatie nou moet noemen. Het is zo gek. Maar dus als we even proberen te kijken hoe dit verder kan gaan. Nou, er kan een compromis uitkomen. Confrontatie natuurlijk. Of we buigen inderdaad voor Trump.

Als je dat eerste dan wil proberen te bekijken, een lease constructie noemde je al, vond ik creatief. Je kan dus de prijs zoals nu wordt gedaan opdrijven. Het is ook niet populair, ook niet in Trumps achterban. Zou je dus via deze weg de druk opvoeren en dan iets slims verzinnen?

via Europa de Amerikaanse wapen naar Oekraïne te stoppen... en daardoor dus Poetin te laten winnen? Uitan, dat is een onwijs goede vraag. En het antwoord daarop gaan we horen in de podcast. Want op de radio moeten we alweer afronden. Op de podcast gaan we langer door met luisteraarsvragen. En daar zat deze vraag overigens ook bij. Dus luistert u op de radio, dan zeg ik luister naar de podcast. Voor de rest. Maar eerst even dit.

Ik heb hier een vraag van Sam van den Berge... die ook een beetje poeha denkt. Die zegt, Trump voert graag een show op. Hoe spectaculairder, hoe liever. Gaan we niet te hard mee in die show? Als we Trump willen afhouden van Groenland... dienen we dan niet even lekker saai te reageren? Dit is toch waar de EU goed in is, tenslotte.

Trump wil Groenland, stuur wat bureaucraten en vraag hoe dan? Kunnen we hier even 25 jaar over onderhandelen? Maak het zo saai en technisch mogelijk. Maak het Brexit. Maak het het USBC-snoertje. Maak het Mercosuur, zodat iedereen erover wil ophouden. Maar stel je voor dat er duizend mariniers landen in Nucro, of hoe het ook heet mag, met een aantal vaartuigen. En vervolgens gaan ze ook een beetje onderhandelen over het geld.

We hadden het al over de mogelijk afschrikwekkende werking... van Europese militairen. Thomas Dijker vraagt... hoe zit dat met de Groenlanders zelf? Die dus ook niet willen overgenomen worden door de Amerikanen. Als die hun onwrede gaan uiten... hoe gaan de Amerikanen zoals mariniers daar dan op reageren? Dit is toch een onmogelijk scenario voor zo'n Trump?

Dat is een militair peulenschilletje. Zeker als je over geld gaat praten, dat je geld gaat krijgen... misschien gaan we toch even luisteren. Irakezen krijgen geen geld van Bush. Ik zag trouwens ook nog een creatieve... maar ik begrijp dat wij niet voor creatieve oplossingen zijn... maar dat een luisteraar zei, verkoop anders Noord-Groenland. Kan je daar al die basis neerzetten voor Amerikaanse raketschild en zo? Alleen dat stuk en de rest blijft dan...

Gaan we tot slot naar Buddy J. Die vraagt, zien we in feite hier de consequenties van de strijd tussen Amerika en China als rode draad voor veel onrust? China knijpt aardmetalen af en is alleen kwetsbaar op olieimport, dus versterkt Amerika de greep op Venezuela om olie, kijkt dan naar Iran om olie en wil Groenland voor de aardmetalen. Is dit allemaal een onderdeel van die grote

Dat gezegd hebbende, een directe aanleiding om nu Groenland te annexeren... om in deze competitie deze mineralen veilig te stellen, is er niet. Want dat gaat 10, 15 jaar duren. Het is een hele ingewikkelde nieuwe wereld... die we hebben geprobeerd een beetje te verkennen weer vandaag. En daarmee... Oh, Tim. Wat ik nog eventjes wilde melden. Ik zie jouw vraag aan het kijken. Jij wordt ook een podcaster, hè?

Hugo Rijtsma. Welkom bij Boekestein en de Wijk. Op zoek naar de nieuwe wereldorde. Het is vrijdag 16 januari. En we beginnen bij Oekraïne. Door Russische aanvallen is een grote energiefaciliteit... in de Oekraïnse tweede stad Kharkiv kapot. Dat meldt de burgemeester donderdag. Hij maakte niet duidelijk wat voor faciliteiten precies gingen. De energienetten van Odessa en Denipro zijn zwaar beschadigd... meldt elektriciteitsbedrijf Detec. En ook in Kiev nog steeds grote problemen. President Zelensky heeft de noodtoestand voor de energiesector afgekondigd...

na steeds heftiger wordende Russische aanvallen... waardoor het land met veel stroomuitval kampt... terwijl het ook nog eens heel erg koud is. Er is een apart fonds opgezet voor steun aan de Oekraïnse energiesector. Noorwegen heeft daar 200 miljoen in gestort, het VK 20 miljoen. Ook het IMF komt met een nieuwe lening... dat is breder dan alleen energie, van maar liefst 8,1 miljard.

Rusland claimt afgelopen nacht honderd Oekraïnse drones te hebben neergehaald. Dat zou dan bijzonder zijn, want het zijn er dan meer... dan Rusland afgelopen nacht op Oekraïne lanceerde. Op de grond worden de zwaarste gevechten gemeld bij Pokrovsk... alweer in Donetsk en Huliapolen in Zaporizhia...

In Zaporizhia boekte de Russen wat terreinwinst noordelijker in de Donbass. En in de provincie Kharkiv heeft Oekraïne de laatste dagen juist wat terug veroverd. En dan was er ook nog iets aan de hand in Sumi, helemaal in het noorden van Oekraïne.

Dat is ook iets wat mensen dan maar accepteren. Het is onvoorstelbaar wat daar gebeurt. Maar het is wel wat het is. Afgelopen nacht min 16. Onvoorstelbaar als je dan geen verwarming hebt. Het lospuntje nog zag ik ergens voorbij komen gisteren... uit een toespraak van Macron waarin hij van alles en nog wat zei. Maar ook dat Frankrijk inmiddels aan Oekraïne... twee derde van de inlichtingen geeft. Terwijl dat vorig jaar nog voor het overgrote deel... van de Verenigde Staten kwam. Dit wist ik niet.

Ik zag ook nog het Kremlin, dit kwam gewoon van een woordvoerder... dat hij de waarschuwing uitsprak aan Oekraïne... dat de tijd opraakt om akkoord te gaan... met de Russische voorwaarden voor een vredesregeling. Daar zou je hier nog allemaal een beetje om kunnen lachen. Maar Trump zei woensdagavond... Zelensky is het grootste obstakel voor een akkoord... voor beëindiging van de oorlog. Poetin is volgens Trump klaar voor een regeling, Zelensky niet. Waar dit nou weer vandaan komt...

En daarmee kunnen we denk ik ook doorgaan naar het onderwerp Groenland. Want het Witte Huis zegt nu in elk geval... Trump is nog steeds van plan om Groenland in te lijven. Dat in reactie op vragen van journalisten. Die zeiden van, goh, Europese landen sturen nu militairen daar naartoe. Verandert dat? Verandert niks, zei ze.