Mark van der Meijden

Maar dan ben je er nog niet, want je wil namelijk ook niet te goed isoleren. Het is best wel een complex verhaal. Eigenlijk die temperatuurverschillen die we net hebben gezegd tussen de seizoenen... zie je eigenlijk elke dag ook nog weer in het klein doorkomen. Dus je ziet eigenlijk dat een baan ochtends lekker koud begint...

Dan wordt het wat warmer, want je krijgt de zon die erop schijnt. Dus dan pakt de baan de hele grond weer wat warmte op. Je voelt dat zelf ook, zelfs in de winter. Als je op een mooi plekje gaat zitten, voel je dat de zon nog wel wat warmte heeft. Het asfalt moet uiteindelijk wel zijn warmte kwijt. Zeker op het moment dat je gaat sproeien. Dat sproeien gebeurt s'nachts. Maar eerst moet de baan dus zo ver mogelijk afkoelen.

Je kan dus inderdaad ook gaan kijken naar verschillende materialen die versneld weer hun warmte afgeven. Je kan bijvoorbeeld denken om een ijsbaan helemaal wit te maken met een toplaag. Dan kaatst alle zonder van af. Daardoor wordt die baan veel minder warm.

Komt dus bij een beetje afkoeling ook dan veel dichter bij het vriespunt weer uit. Maar je ziet ook dat bijvoorbeeld iets wat zwart is, zal je zien dat op het moment dat de zon weg is, dat zwart eigenlijk veel makkelijker weer warmte afgeeft. Nou, daar moet je op een gegeven moment mee gaan spelen van, goh, wat is nou uiteindelijk de beste manier met een balans tussen hoeveel warmte het op kan nemen, hoeveel warmte het af kan geven, de omgevingstemperatuur. Die proefijsbaantjes moeten daar duidelijkheid over gaan geven.

Alle vier veldjes liggen vol met sensoren die de temperatuur kunnen meten. Eentje zit er direct onder de isolatielaag, dus net waar de opbouw begint. Dan hebben we er eentje op de grens tussen de isolatielaag en de eerste asfaltlaag. En dan verder op elke volgende asfaltlaag die we hebben zit er eentje. En de laatste zit hier vlak onder het oppervlakte. En daarmee weten we dus precies...

hoe de temperatuur verandert van de diepe bodem tot aan het allerbovenste puntje van deze kleine ijsbaan. Nou, ik zal vertellen hoe koud het is. De lucht is 6,3 en de grond is 5,2. Het is nog niet koud genoeg, dus we moeten nog heel even wachten tot een paar nachtjes verder zijn.

De grote vraag is dan natuurlijk, Mark, hoe snel kunnen we straks gaan schaatsen? Er komt altijd een beetje dan de vraag van waar zit nou dan dat beroemde kantelpunt, dat tipping point, wanneer je wel of niet zou kunnen gaan schaatsen. De bodemtemperatuur aan het oppervlak om ijs te kunnen vormen moet dus wel onder nul zijn. Want anders smelt het ijs gewoon weg.

Maar dat betekent niet dat de luchttemperatuur per se onder nul hoeft te zijn. Net als dat er ijs op je auto kan komen... terwijl op de officiële meethoogte het nog 1 of 2 graden boven nul is... kan je toch al moeten krabben. Wil je natuurlijk een ijsvloer opbouwen... dan heb je wel op een gegeven moment ook die koude nodig. Die zorgt dat niet alleen dat eerste laagje op dat koude asfalt aangroeit... maar dat je ook daar bovenop elke keer weer het volgende ijslaagje kan laten aangroeien.

Ik denk dat je dan toch echt wel temperaturen rond nul of net onder nul nodig zou hebben... om te zorgen dat dat ijslaagje, dat dat wel voldoende koud blijft om goed ijs te kunnen vormen. Dus denk ik wel dat we uiteindelijk om echt een goede ijslaag te krijgen... wel temperaturen onder nul nodig gaan hebben. Maar dat we het eerste ijslaagje al kunnen vormen terwijl het misschien nog niet eens vriest. Dus ja, misschien vriest het straks niet harder, maar wel slimmer. Dankjewel Mark. En jij lieve luisteraar, ook bedankt. En natuurlijk tot de volgende.