Ria Katz

Ik praat erover met onze defensieredacteur Ria Katz. Rutte heeft de afgelopen tijd zijn uiterste best gedaan... om Trump dicht bij zich te houden. Maar Ria, dat wil nog niet helemaal lukken, hè? Nou, dat wil steeds maar tijdelijk lukken, lijkt het. Na de NAVO-top was het natuurlijk even hossanna... en was Trump heel positief over de NAVO. Had hij het ook over de Great European Leaders... en was hij heel blij met het extra geld dat ze beloofden...

Maar het duurt bij Trump tot nu toe nooit zo lang. Afgelopen jaar had hij natuurlijk al steeds in het Oekraïne-overleg... van die dingen waar Europa enorm van schrok. Trump zit toch wel heel erg op de lijn van Poetin af en toe. En dat is natuurlijk niet wat Europa wil. En vanaf dit jaar is het eigenlijk meteen al mis. Het jaar is natuurlijk nog superjong. En er is al een inval in Venezuela geweest... waar Europese leiders toch wel...

Juist. En dat geldt natuurlijk voor een aanval van buitenaf. Althans, dat was altijd de aanname in het NAVO-verdrag. Iemand van buiten komt een van ons aanvallen en dan gaan we er met z'n allen op af. Want we zijn tenslotte allemaal democratische rechtsstatelijke staten. Dat was ongeveer de lijn van het NAVO-verdrag en dat is het natuurlijk nog steeds. Maar ja, het verdrag voorziet totaal niet in de optie dat een NAVO-land een ander NAVO-land aanvalt.

Eerder zijn er wel NAVO-landen geweest die met elkaar oorlog hadden. Dat waren Griekenland en Turkije in de jaren 70 over Cyprus. Maar die hebben allebei artikel 5 niet ingeroepen. Er is eigenlijk überhaupt maar één keer artikel 5 ingeroepen. Namelijk door de Verenigde Staten zelf na de aanslagen op 9-11. En de andere NAVO-landen hebben toegezegd uiteraard we steunen jullie. Maar stel dat Denemarken het NAVO-verdrag inroept, artikel 5 inroept vanwege een aanval op

Groenland, en dat mag, want Groenland is via Denemarken lid van de NAVO. Ja, dan is het natuurlijk een dode letter, want het valt niet te verwachten dat de andere NAVO-landen het gaan opnemen tegen hun machtigste lidstaat, Amerika, met al die kernwapens. Dus ja, het is een grote onzekere factor. Betekent het niet in zekere zin een einde van de NAVO, zo'n aanval op Groenland?

Dat heeft Mette Frederiksen gezegd. Zij is de premier van Denemarken. Die heeft ook gezegd als dit gebeurt, als ons groenland wordt ingenomen, dan is de NAVO dood. Dat lijkt wel een terechte analyse, want ja, NAVO is gebaseerd op vertrouwen. En dat vertrouwen is natuurlijk wel weg als landen elkaar gaan aanvallen. Wat er dan gaat gebeuren is volstrekt onduidelijk natuurlijk.

Tegelijkertijd zeggen ook veiligheidsexperts, ja in feite zet Trump nu ook alweer overigens de bijl aan de wortel van de geloofwaardigheid van de NAVO. Want de NAVO en artikel 5 bestaan bij de gratie van eenheid, solidariteit, onderling vertrouwen uitstralen. En door dat steeds te ondermijnen met opmerkingen over, we weten niet of andere landen wel te hulp komen schieten en nu zelfs dreigen met een aanval.

Dat is natuurlijk geen goed idee. En je zag het al eerder ook bij Canada, waar Trump van zei dat moet onze 51ste staat worden. Die willen we ook annexeren. Ja, dat is allemaal heel, heel slecht voor de NAVO. Wat in feite, zoals een expert zei, één grote psychologie is van...

Ja, de Scandinavische landen staan achter Denemarken. Met felle bewoordingen. Ook Frankrijk heeft zich redelijk fel uitgelaten over het internationaal recht. Datzelfde geldt voor Venezuela. Andere landen houden zich toch een beetje op de vlakte. Omdat ze heel erg bang zijn dat Amerika uit die NAVO stapt. Want het is nog steeds het allermachtigste land. Dus wat Rutte het afgelopen jaar deed...

slijmen tegen Trump om ze er hoe dan ook bij te houden en ze te overtuigen van de NAVO. Dat proberen andere landen ook om Trump er maar bij te houden en om te proberen achter de schermen natuurlijk om hem op andere gedragten te brengen. En dat lukt tot nu toe steeds een beetje. Ook met het Oekraïne-overleg zie je dat Trump uiteindelijk toch iets van gas terugneemt. Maar hij lijkt over Groenland wel steeds heftiger te doen. En hij begon hier over zijn eerste termijn in 2019.

Dat is echt opwachten.