Het Filosofisch Kwintet
Episodes
#7 - Schaffen we onszelf af? (S15)
03 Aug 2025
Contributed by Lukas
Fort Europa sterft langzaam uit. Wat betekenen vergrijzing, geboortekrimp en migratie voor hoe we met elkaar samenleven? De angst voor onderbevolking ...
#6 - Geeft lijden het leven zin? (S15)
27 Jul 2025
Contributed by Lukas
Veel meer dan zijn collega-dieren heeft de mens altijd gezocht naar de zin van het leven. Tegenwoordig is die zingeving sterk geïndividualiseerd en i...
#5 - Waarheidsmachines (S15)
20 Jul 2025
Contributed by Lukas
In tijden van onzekerheid bieden zich al sinds mensenheugenis aanbieders van waarheid aan, maar met de komst van sociale media en AI lijkt de markt va...
#4 - De psyche van de autocraat (S15)
13 Jul 2025
Contributed by Lukas
Autocratische leiders zijn wereldwijd in opmars. In sneltreinvaart breken zij democratische instituties af, zetten ze de wereldorde op z’n kop en tr...
#3 - De mens als roofdier (S15)
06 Jul 2025
Contributed by Lukas
Eeuwenlang plaatsten we in het Westen de mens naast en boven de natuur: de mens als rationeel wezen tegenover een grillige, onvoorspelbare wereld die ...
#2 - Samenleven met monsters (S15)
29 Jun 2025
Contributed by Lukas
Iedere tijd baart zijn eigen monsters. Mensen die we afkeuren, buitensluiten en ontmenselijken. Kortom: vijanden. Hebben we monsters nodig om onze eig...
#1 - Het kwaad herdacht (S15)
04 May 2025
Contributed by Lukas
"Als iets de mensheid redden kan, dan is het wel het geheugen,” zei Auschwitz-overlevende Elie Wiesel. Een tijd is de Shoah het fundament geweest on...
#7 - Kan de spelende mens ons redden? (S14)
17 Nov 2024
Contributed by Lukas
Zonder speelse levenshouding verliezen we beschaving, waarschuwde Johan Huizinga in zijn boek Homo Ludens uit 1938. Spel vraagt om samenwerking, spel ...
#6 - Rechtsstaat en intimiteit (S14)
21 Jul 2024
Contributed by Lukas
Intimiteit en seksualiteit zijn onderwerp van felle discussie. Wat is privé, wat is publiek? Is de rechtsstaat welkom in ons bed? Mag of moet de r...
#5 - Rechtsstaat en grenzen (S14)
14 Jul 2024
Contributed by Lukas
Migratie, klimaat, belastingontwijking... grote problemen van vandaag zijn vaak niet meer op nationaal niveau op te lossen. Machtige megabedrijven mak...
#4 - Rechtsstaat en autocratische verleidingen (S14)
07 Jul 2024
Contributed by Lukas
Autocratische leiders zijn wereldwijd bezig aan een opmars. Waaruit bestaat de aantrekkingskracht van de autocraat? Hoe lukt het hen om massa’s mens...
#3 - Rechtsstaat en Geloof (S14)
30 Jun 2024
Contributed by Lukas
Ondanks die vaak besproken scheiding tussen kerk en staat, zijn veel wortels van de rechtsstaat terug te voeren op religie. Wat houdt die scheiding ei...
#2 - De Rechtsstaat en Geweld (S14)
23 Jun 2024
Contributed by Lukas
Om conflicten onderling te voorkomen hebben we de staat een geweldsmonopolie gegeven. In ruil daarvoor worden wij beschermd. Wanneer is geweld geoorlo...
#1 - Mogen Kiezers de Rechtsstaat om Zeep helpen? (S14)
28 Apr 2024
Contributed by Lukas
We leven nog altijd in een rechtsstaat. Sterker nog, sinds de verkiezingen van november worden we doodgegooid met het woord rechtsstaat. Waar hebben w...
#6 - Toekomst (S13)
23 Jul 2023
Contributed by Lukas
De keuzes die we nu (niet) maken hebben groot effect op toekomstige generaties, maar toch blijkt het moeilijk om met het oog op de toekomst het juiste...
#5 - Kunstmatige intelligentie (S13)
16 Jul 2023
Contributed by Lukas
De snelheid en schaal van kunstmatige intelligentie opent ongekende mogelijkheden. Hoe fijn is dat? Of zijn we bezig een legertje monsters van Franken...
#4 - Volksgezondheid (S13)
09 Jul 2023
Contributed by Lukas
In Nederland hoort iedereen gelijke toegang tot gezondheidszorg te hebben, maar in de praktijk gaat individuele vrijheid vaak ten koste van het algeme...
#3 - Economie (S13)
02 Jul 2023
Contributed by Lukas
Als iedereen diens eigenbelang nastreeft, dan komt dat ons allen ten goede, zeiden de klassieke economen al. Maar is dat wel zo? Ongelijkheid kan publ...
#2 - Conflict (S13)
19 Jun 2023
Contributed by Lukas
Conflicten kunnen gezond zijn voor een democratische rechtstaat vol dynamiek en verschillen van inzicht. Maar conflict kan ook leiden tot stagnatie. W...
#1 - Ik, wij en de Samenleving (S13)
16 Apr 2023
Contributed by Lukas
We willen allemaal gezien en erkend worden, of het nu gaat om politieke voorkeur, geslacht, culturele achtergrond of religie. Door die gerichtheid op ...
#6 - Moderne Slavernij (S12)
06 Nov 2022
Contributed by Lukas
In vijf jaar tijd is het aantal mensen dat in moderne slavernij leeft, gestegen van 40 miljoen naar bijna 50 miljoen. Ondertussen dragen wij de T-shir...
#5 - Geopolitiek (S12)
07 Aug 2022
Contributed by Lukas
Voor even waanden we ons oppermachtig. Onze tijd werd gekenmerkt door ongekende welvaart en langdurige vrede. Werd, want Poetins bloederige oorlog in ...
#4 - Misbruik van de Geschiedenis (S12)
31 Jul 2022
Contributed by Lukas
In ieder land is de fixatie op de eigen nationale geschiedenis opvallend groot. Wie haar (her)schrijft, beschikt over macht. Wie die macht misbruikt, ...
#3 - Gezondheidsdrift (S12)
24 Jul 2022
Contributed by Lukas
Risico’s zijn er om uit te sluiten, gezondheid is er om te optimaliseren. We hebben de dood weliswaar (nog) niet bezworen, maar we doen wat we kunne...
#2 - Afdwingbaar Succes (S12)
17 Jul 2022
Contributed by Lukas
Onze samenleving is gestoeld op het idee dat eigen verdienste bepaalt hoe ver je het schopt. Of, om met Louis van Gaal te spreken: geluk dwing je af. ...
#1 - Wat is nog maakbaar? (S12)
03 Jul 2022
Contributed by Lukas
Wat heeft decennia aan maakbaarheidsdenken ons opgeleverd? Wanneer zijn we ons geloof in de maakbaarheid van de maatschappij verloren? En waarom gelov...
#6 - Dwang, Drang of een beetje meer Verbeelding? (S11)
08 Nov 2021
Contributed by Lukas
In deze speciale uitzending onderzoekt presentator Clairy Polak met vier denkers onze houding tegenover de toekomst. Hebben we meer aan optimisme of p...
#5 - Onzekerheid: Draait de Aarde nog om ons? (S11)
22 Aug 2021
Contributed by Lukas
De coronacrisis zou een kantelpunt zijn voor een betere omgang met onze planeet. Wat is over van die goede voornemens? Gaan we fundamenteel anders den...
#4 - Onzekerheid: Biedt het Recht ons Houvast? (S11)
15 Aug 2021
Contributed by Lukas
De mondkapjesplicht, een avondklok en de beperking van het aantal mensen dat je in huis mag hebben. Tijdens de coronacrisis kwamen grondrechten onder ...
#3 - Onzekerheid: Wat verlangen we van de Overheid (S11)
08 Aug 2021
Contributed by Lukas
In de coronacrisis zagen we een verlangen naar een autoriteit die ons 'redt'. Tegelijkertijd hebben veel mensen moeite met het erkennen van die autori...
#2 - Onzekerheid: Hoe kijken we naar elkaar? (S11)
18 Jul 2021
Contributed by Lukas
Wat betekent onzekerheid in tijden van corona voor de onderlinge verhoudingen tussen mensen: op hun werk, thuis, in hun vrije tijd en in de sociale me...
#1 - Onzekerheid: Wat doet het met ons? (S11)
04 Jul 2021
Contributed by Lukas
Hoe gaan wij om met gevoelens van onzekerheid in tijden van corona-, klimaat- en energiecrises? Welke invloed heeft de onzekerheid op ons dagelijks le...
#6 - Cancel culture (S10)
25 Oct 2020
Contributed by Lukas
In een speciale extra aflevering dit jubileumseizoen van Het Filosofisch Kwintet, vanaf het afgeslankte Brainwash Festival in Amsterdam gaat het over ...
#5 - Baas over eigen leven? (S10)
19 Jul 2020
Contributed by Lukas
In de laatste aflevering van het tiende seizoen van Het Filosofisch Kwintet onderzoekt presentator Clairy Polak met haar vier gasten hoe manipulatie o...
#4 - Wetenschap (S10)
12 Jul 2020
Contributed by Lukas
In aflevering vier van Het Filosofisch Kwintet onderzoekt presentator Clairy Polak de rol van de wetenschap in een wereld vol manipulatie. Wordt de we...
#3 - Commercie (S10)
05 Jul 2020
Contributed by Lukas
In de derde aflevering van het tiende seizoen van Het Filosofisch Kwintet onderzoeken we hoe manipulatie door commerciële bedrijven ons leven beïnvl...
#2 - Politiek (S10)
28 Jun 2020
Contributed by Lukas
In de tweede aflevering van het tiende seizoen van Het Filosofisch Kwintet, onderzoeken we manipulatie in de politiek. Kun je wel politiek bedrijven z...
#1 - Onzichtbare beïnvloeding (S10)
21 Jun 2020
Contributed by Lukas
Is het verdedigbaar om burgers in corona-tijd alert te houden door ze bang te maken? In één van de vele denktanks waar Daan Roovers, Denker des Vade...
#6 - Woorden waarmee we worstelen: Idealen (S09)
28 Oct 2019
Contributed by Lukas
Van gele hesjes tot wereldwijde klimaatmarsen: we leven in een tijd waarin de wereld weer de straat op gaat. Maar wanneer is er sprake van idealisme? ...
#5 - Woorden waarmee we worstelen: Diversiteit (S09)
28 Jul 2019
Contributed by Lukas
Veel bedrijven en instellingen streven tegenwoordig naar diversiteit. Maar wat betekent dat woord nu echt? Gaat het alleen om selecteren op uiterlijke...
#4 - Woorden waarmee we worstelen: authenticiteit (S09)
21 Jul 2019
Contributed by Lukas
Een authentieke dorpsstraat, authentieke Parmaham, of een authentieke Fransman. We hunkeren naar authenticiteit en we willen origineel zijn, maar tege...
#3 - Woorden waarmee we worstelen: elite (S09)
14 Jul 2019
Contributed by Lukas
‘De elite’: noodzakelijke voorhoede van de samenleving, of vijand van ‘het volk’? Op dit moment is moeilijk een negatiever bijvoeglijk naamwoo...
#2 - Woorden waarmee we worstelen: verbinding (S09)
09 Jul 2019
Contributed by Lukas
'Alle mensen worden broeders.' Er is moeilijk een positiever begrip te bedenken dan verbinding. Toch lijkt het een marketingterm geworden, een politie...
#1 - Woorden waarmee we worstelen: vrijheid (S09)
25 Jun 2019
Contributed by Lukas
Op straat en in de politiek wordt het begrip vrijheid te pas en te onpas gebruikt. Maar wat is vrijheid precies? Hoe is het begrip in de loop der jare...
#5 - Wat te doen? (S08)
29 Jul 2018
Contributed by Lukas
Na vier afleveringen over overbevolking, groeiende ongelijkheid, klimaatverandering en het verdwijnen van het publieke debat maken we de balans op. Wa...
#4 - Uitholling van het publieke debat (S08)
22 Jul 2018
Contributed by Lukas
Sinds de digitalisering kunnen we op dezelfde aarde wonen, en toch in totaal verschillende werelden leven. Vraag is alleen: leven we nu nog wel samen?...
#3 - Klimaat (S08)
15 Jul 2018
Contributed by Lukas
Overstromingen, smoglandschappen, uitputting van grondstoffen: een wereldwijde milieuramp van ongekende omvang is hoogstwaarschijnlijk. Kunnen we ons ...
#2 - Groeiende ongelijkheid (S08)
08 Jul 2018
Contributed by Lukas
De kloof tussen rijk en arm wordt groter en de macht van de superrijken groeit en groeit. Wat betekent dit voor onze kansen en de kansen van onze kind...
#1 - Overbevolking (S08)
24 Jun 2018
Contributed by Lukas
Spreken over overbevolking is, zo bleek tijdens onze voorbereiding, een regelrecht taboe. In de eerste uitzending van Het Filosofisch Kwintet van dit ...