Podcast Filosofie

Frantz Fanon

12 Mar 2026

Contributed by Lukas

“Ik was verantwoordelijk voor mijn lichaam en ook voor mijn ras, voor mijn voorouders. Ik bekeek mezelf met een objectieve blik, ontdekte mijn zwart...

Ludwig Feuerbach

26 Feb 2026

Contributed by Lukas

"Theologie is antropologie”  Zo zette de negentiende-eeuwse filosoof Ludwig Feuerbach de kern van zijn atheïstische project uiteen.  Waarom is ...

Thomas Kuhn

12 Feb 2026

Contributed by Lukas

“Geschiedenis zou, wanneer we haar beschouwen als meer dan louter een verzameling van anekdotes en chronologieën, kunnen leiden tot een fundamentel...

Boeddha

29 Jan 2026

Contributed by Lukas

Oneindigheid

15 Jan 2026

Contributed by Lukas

"Dezelfde monotonie, dezelfde onbeweeglijkheid in de verre sterren. De eeuwigheid voert in het oneindige onverstoorbaar dezelfde shows op."  Op deze...

William James

18 Dec 2025

Contributed by Lukas

“We moeten de ervaring beschermen tegen de filosofie”  Op deze manier drukte de Amerikaanse filosoof en psycholoog William James uit wat de kern...

G.E. Moore

04 Dec 2025

Contributed by Lukas

 “Ik denk niet dat de wereld of de wetenschappen voor mij ooit een aanleiding zouden zijn voor filosofische problemen. Wat voor mij filosofische pr...

René Girard en de tech-bro's

27 Nov 2025

Contributed by Lukas

“Ideeën, als ze verwaarloosd worden door hen die er zich beroepshalve mee zouden moeten bezighouden - dat wil zeggen door hen die geleerd hebben kr...

Simone Weil en compassie

20 Nov 2025

Contributed by Lukas

"Dan hebben ze misschien iets meer honger in Afrika, maar hier niet”, stelde Geert Wilders in een van de verkiezingsdebatten. Het was de slotzin van...

Meister Eckhart en gelatenheid

13 Nov 2025

Contributed by Lukas

Kijk deze aflevering ook op youtube! https://youtu.be/kO4U-l-0Iek Botox, fillers, iets aan je neus laten doen, grotere borsten, een buttlift, haarimp...

Etty Hillesum, het innerlijk leven en de buitenwereld

06 Nov 2025

Contributed by Lukas

De wereld staat in veel opzichten in de fik. We hebben te maken met razendsnel veranderend klimaat – in ecologische, maatschappelijke, politieke en ...

Thomas Merton en de natuur

30 Oct 2025

Contributed by Lukas

Bekijk deze aflevering ook op Youtube: https://youtu.be/9piSAZbUwUUNatuur en klimaat zijn thema’s waarbij je vooral moeizame blikken krijgt. Want he...

Jan van Ruusbroec en ontmoeting

23 Oct 2025

Contributed by Lukas

Bekijk deze aflevering ook op Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=MvrPQiTNfp0&t=1sDe op-een-na meest vertaalde Nederlandse auteur? Jan van Ru...

Walter Benjamin en het fascisme

16 Oct 2025

Contributed by Lukas

Kijk ons nu ook op YouTube: https://youtu.be/6nzosp1wKrI?si=usdJC_l8HNlauvgWFascist was lange enkel een scheldwoord. Het fascisme van de jaren 30 en 4...

Georges Bataille en geweld

09 Oct 2025

Contributed by Lukas

Let op: Kijkwijzer 16+. Je kunt bijna geen serie kijken of je krijgt deze waarschuwing. Los van soms wat seks, drugs en grof taalgebruik – is het st...

Titus Brandsma en de terugkeer van de sterke man

02 Oct 2025

Contributed by Lukas

Bekijk deze aflevering ook op Youtube: https://studio.youtube.com/video/B2x-7nUYsl8/editDe sterke man heeft de wind in de rug: Poetin, Trump, Orban, E...

Het nieuwe seizoen gaat beginnen - met een verrassing! (...plus noteer alvast 21/11)

27 Sep 2025

Contributed by Lukas

De zomer ligt nu echt achter ons en dat betekent dat we weer de draad oppakken met de Podcast Filosofie. We starten dit seizoen met een speciale reek...

Ludwig Klages

26 Jun 2025

Contributed by Lukas

“Wetenschap werd pas mogelijk nadat het oog van de ziel verblind raakte voor het leven.”  Op deze manier drukte de Duitse filosoof Ludwig Klages...

Graham Harman

22 May 2025

Contributed by Lukas

“De voornaamste vijand van de platte ontologie is het taxonomische vooroordeel dat er bij voorbaat van uitgaat dat de wereld moet worden opgedeeld i...

Reinhold Niebuhr

08 May 2025

Contributed by Lukas

“Uiteindelijk wordt het kwade niet zozeer gedaan door slechte mensen, maar door goede mensen, die zichzelf niet kennen en zich onvoldoende verdiepen...

Op zoek naar een zorgeloos leven (live op Durf te Denken 2025)

24 Apr 2025

Contributed by Lukas

“Wee! Er komt een tijd dat de mens de pijl van zijn verlangen niet meer over de mens heen schiet en dat de pees van zijn boog verleerd zal hebben te...

Val Plumwood

10 Apr 2025

Contributed by Lukas

"De krokodil werpt een kritische blik op de mens, die onze pretentie dat wij een superieure soort zijn die boven de voedselketen verheven is, tempert ...

Merab Mamardasjvili

27 Mar 2025

Contributed by Lukas

“Vrijheid is niet hetzelfde als keuzevrijheid (..) Vrijheid is iets dat plaatsgrijpt in de vanzelfsprekende noodzakelijkheid van het eigen zelf, het...

Zeno van Elea

13 Mar 2025

Contributed by Lukas

"Mijn verhandeling is dus een antwoord op degenen die veelheid verdedigen, en ik betaal ze terug wat ze verdienen en nog meer ook. Mijn doel is om te ...

Confucius

27 Feb 2025

Contributed by Lukas

“O heer, als u recht bent, wie durft er dan krom te zijn?”  Op deze manier drukte de Chinese filosoof Confucius uit dat het ethische en politiek...

Walter Benjamin

13 Feb 2025

Contributed by Lukas

“Zo moet de engel van de geschiedenis eruitzien. Hij heeft het gelaat naar het verleden toegekeerd. Waar voor ons een aaneenschakeling van gebeurten...

Jean-François Lyotard

30 Jan 2025

Contributed by Lukas

'Met een extreme simplificatie noemen we "post-modern": het ongeloof aan de meta-vertellingen. (...) De narratieve functie verliest haar functoren: de...

Thomas Hobbes

16 Jan 2025

Contributed by Lukas

“In [de natuurtoestand] is er geen plaats voor doelgerichte arbeid, want het is niet zeker dat deze resultaat zal hebben; er is dan ook geen landbou...

Marcus Aurelius

12 Dec 2024

Contributed by Lukas

“Probeer eens hoe het leven van een goed mens je afgaat, iemand die tevreden is met wat hem wordt toebedeeld uit het grote geheel en die niet meer n...

Maria Zambrano

28 Nov 2024

Contributed by Lukas

"De hele persoon wordt niet gevonden binnen de filosofie; de totaliteit van de mens wordt niet gevonden met poëzie. In poëzie komen we de concrete, ...

Hartmut Rosa

14 Nov 2024

Contributed by Lukas

“Als versnelling het probleem is, dan zou resonantie wel eens de oplossing kunnen zijn”  Op deze manier drukt de Duitse filosoof en socioloog Ha...

Zhao Tingyang

31 Oct 2024

Contributed by Lukas

“Politiek heeft ten minste twee uitgangspunten van beslissende betekenis: het van de Griekse polis uitgaande concept van de staatspolitiek; en het C...

Susanne Langer

17 Oct 2024

Contributed by Lukas

“Omdat de vormen van het menselijke gevoel veel meer overeenstemmen met muzikale vormen dan met de vormen van taal, kan de muziek de aard van de gev...

Een hogere liefde - Brieven aan een Duitse vriend (met Bas Heijne)

03 Oct 2024

Contributed by Lukas

“Veel betekent het te vechten terwijl men de oorlog verafschuwt, de nederlaag te accepteren terwijl men het verlangen naar het geluk bewaart, tegeno...

Byung-Chul Han

30 May 2024

Contributed by Lukas

“Foucaults commandosamenleving vol hospitalen, gestichten, gevangenissen, kazernes en fabrieken is niet meer de maatschappij van nu. We hebben inmid...

John Locke

16 May 2024

Contributed by Lukas

“Het doel van de wetten is niet om af te schaffen of te beperken, maar om vrijheid te behouden en te vergroten.”  Op deze manier drukte John Loc...

Jacques Ellul

02 May 2024

Contributed by Lukas

“Tegenwoordig is alles middel geworden. Er is geen doel meer. Wij weten niet meer, waarheen wij op weg zijn. […] Zo is de mens, die oorspronkelijk...

Pierre Bayle

18 Apr 2024

Contributed by Lukas

“Aangezien de ervaring ons toont dat zij die in een hemel en hel geloven tot elk soort misdaad in staat zijn, is het evident dat de neiging tot het ...

Gottlob Frege

04 Apr 2024

Contributed by Lukas

“Als het één van de taken van de filosofie is om de heerschappij van het woord over de menselijke geest te verbreken - ten eerste door misverstand...

Zenmeester Dōgen

21 Mar 2024

Contributed by Lukas

Met wat zal Ik de wereld vergelijken? Maanlicht, gereflecteerd In dauwdruppels, vallend van een Kraanvogelsnavel  Op deze manier drukt de 13e e...

Seneca

07 Mar 2024

Contributed by Lukas

"Gelukkig leven (..) willen alle mensen, maar als het er op aankomt scherp te onderscheiden wat nu precies het leven gelukkig maakt, tasten ze in het ...

Judith Shklar

22 Feb 2024

Contributed by Lukas

Wreedheid meer haten dan enig ander kwaad veroordeelt iemand tot een leven van skepsis, besluiteloosheid, walging en vaak misantropie. Het is een te g...

Mary Shepherd

08 Feb 2024

Contributed by Lukas

"Oorzaak en Gevolg zijn synchroon en ze zijn slechts verschillende woorden voor dezelfde essentie" Op deze manier zette de Schotse filosoof Mary Shep...

Martin Buber

25 Jan 2024

Contributed by Lukas

“Een ieder van ons schuilt in een pantser, dat de opgave heeft de tekenen af te weren. Tekenen geschieden onophoudelijk aan ons, leven is aangesprok...

Nummer 100

18 Jan 2024

Contributed by Lukas

7 februari 2019 verscheen de eerste aflevering van de Podcast Filosofie. En dit, waar je nu naar luistert, is aflevering 100. Daarom in deze afleverin...

Wat is de Podcast Filosofie en wie maakt hem?

12 Jan 2024

Contributed by Lukas

In een paar minuten vertelt het team van de Podcast Filosofie (Allard Amelink, Judith Zweistra, Jozef Waanders en Cees Zweistra) je wie ze zijn, wat j...

Leszek Kołakowski

11 Jan 2024

Contributed by Lukas

“En is het geen plausibele gedachte dat als ‘zijn’ zinloos is en het heelal zonder betekenis, wij nooit het vermogen zouden hebben verkregen, ni...

Helmuth Plessner

14 Dec 2023

Contributed by Lukas

“De mens is lichaam - in het lichaam (als innerlijk leven of ziel) en buiten het lichaam als het gezichtspunt, van waaruit het beide is.” Op deze...

David Hume

30 Nov 2023

Contributed by Lukas

“Als we een boek ter hand nemen, over religie of metafysica bijvoorbeeld. Laten we ons dan afvragen: bevat het enig abstract denken over kwantiteit ...

Marcel Gauchet

16 Nov 2023

Contributed by Lukas

“[Klassiek burgerschap is] de verbinding van het particuliere en het algemene: Elke burger moet zich vanuit zijn eigen standpunt het standpunt van h...

Boëthius

02 Nov 2023

Contributed by Lukas

“’Maar’, zei Filosofie, ‘dit moment vraagt eerder om therapie dan om een klaagzang.’ Toen keer ze me strak en indringend aan en zei ze: ‘B...

Op zoek naar jezelf, maar bestaat er wel een authentiek ik? (vanuit Oudaen in Utrecht)

19 Oct 2023

Contributed by Lukas

“Ik is een ander” Deze woorden uit 1871 van de Franse dichter Arthur Rimbaud zijn symbool komen te staan voor de ongrijpbaarheid van het individu...

Bonusaflevering: Willem Jan Otten over Blaise Pascal

19 Jun 2023

Contributed by Lukas

 Deze bonusaflevering van de Podcast Filosofie verschijnt ter gelegenheid van de 400e geboortedag van Blaise Pascal. In je podcastfeed vind je een re...

Blaise Pascal

19 Jun 2023

Contributed by Lukas

“Wat een hersenschim is de mens. Wat een nieuw wezen, wat een monster, wat een chaos, wat een vat van tegenstrijdigheden, wat een wonder! Rechter ov...

Miguel de Unamuno

08 Jun 2023

Contributed by Lukas

“Goed is wat ons vitale verlangen bevredigt, en kwaad is wat het niet bevredigt.” Op deze manier drukte de Spaanse filosoof Miguel de Unamuno uit...

Lao Zi

25 May 2023

Contributed by Lukas

“De fuik bestaat omwille van de vis. Als de vis gevangen is, kun je de fuik vergeten (..). Woorden bestaan vanwege hun betekenis. En als je de betek...

Hans-Georg Gadamer

11 May 2023

Contributed by Lukas

“Het ter-sprake-komen van wat in de overlevering gezegd is, maakt het eigenlijke hermeneutische gebeuren uit, dat toe-eigening en uitleg tegelijk is...

Herbert Marcuse

27 Apr 2023

Contributed by Lukas

‘Ze hebben grote ijskasten met bevroren voedsel. Ze hebben tientallen kranten en tijdschriften die dezelfde idealen omarmen. Ze hebben ontelbare keu...

Wilhelm Dilthey

13 Apr 2023

Contributed by Lukas

“Door de aderen van het kennende subject, dat (…) Kant construeerde, vloeit niet echt bloed, maar enkel het verdunde sap van de rede als denkactiv...

Peter Singer

30 Mar 2023

Contributed by Lukas

“Ethiek moet praktisch zijn, of het is geen ethiek”  Met dit als motto heeft de Australische filosoof Peter Singer aan de wieg gestaan van de to...

Donna Haraway

16 Mar 2023

Contributed by Lukas

“Het doet ertoe welke gedachten gedachten denken” Op deze manier drukt de Amerikaanse filosoof Donna Haraway uit dat we, ook in wetenschap, geen ...

Michel de Montaigne

02 Mar 2023

Contributed by Lukas

“De mens is werkelijk een verbazend ongrijpbaar, gevarieerd, en onbestendig wezen. Het is moeilijk zich een vast en onveranderlijk oordeel over hem ...

Albert Camus

16 Feb 2023

Contributed by Lukas

“Er bestaat maar een werkelijk ernstig filosofisch probleem: de zelfmoord” Op deze manier bracht de Franse filosoof en schrijver Albert Camus de ...

Martha Nussbaum

02 Feb 2023

Contributed by Lukas

“Om een goed mens te zijn, moet je een bepaalde openheid hebben naar de wereld; een vermogen om onzekere zaken die buiten je controle liggen te vert...

John Rawls

19 Jan 2023

Contributed by Lukas

“Sociale en economische ongelijkheden dienen zo te worden georganiseerd dat ze het meest ten goede komen aan de minstbedeelden.” Volgens de Am...

Jan Patočka

05 Jan 2023

Contributed by Lukas

“Negatief Platonisme geeft mensen de mogelijkheid zich toe te vertrouwen aan een waarheid die niet relatief is, ook al kan ze niet positief in inhou...

Henry David Thoreau

22 Dec 2022

Contributed by Lukas

“Ik ging naar de bossen, omdat ik weloverwogen wilde leven; om mij enkel tot de essentiële feiten van het leven te verhouden; om te zien of ik niet...

Friedrich Schelling

15 Dec 2022

Contributed by Lukas

“De wil van de liefde en die van de grond worden één, juist doordat ze gescheiden zijn, en juist doordat vanaf het allereerste begin ieder voor zi...

Judith Butler

01 Dec 2022

Contributed by Lukas

“Sekse is dus niet simpelweg iets wat je hebt, noch een statische beschrijving van wat je bent: het is daarentegen een van de normen waardoor je pas...

Paul Ricoeur

17 Nov 2022

Contributed by Lukas

“De mens wenst goed te leven, met en voor anderen, in rechtvaardige instituties” Dit is volgens de twintigste-eeuwse Franse filosoof Paul Rico...

Ernst Cassirer

03 Nov 2022

Contributed by Lukas

“Filosofie kan zich niet tevredenstellen met het analyseren van de individuele vormen van menselijke cultuur. Het zoekt een universele synthetische ...

Bertrand Russell

20 Oct 2022

Contributed by Lukas

“Zuivere wiskunde is één van de hoogste kunstvormen; zij bezit een unieke sublimiteit, en een immense waardigheid die voortkomt uit het feit dat h...

Oswald Spengler

06 Oct 2022

Contributed by Lukas

“Wie weet dat er tussen de differentiaalrekening en het dynastieke staatsprincipe ten tijde van Lodewijk XIV, tussen de antieke staatsvorm van de po...

Jacques Derrida

22 Sep 2022

Contributed by Lukas

“Er is niets buiten de tekst” Op deze manier drukte de Franse filosoof Jacques Derrida uit dat de betekenis nooit absoluut vast staat, maar al...

Is post-nihilisme mogelijk? (vanuit het Literatuurhuis in Utrecht)

08 Sep 2022

Contributed by Lukas

"De ontmaskering [van al die illusoire constructies] is geen bevrijding, omdat het verlangen naar die [...] constructies, niet verdwijnt doordat we nu...

Elizabeth Anscombe

09 Jun 2022

Contributed by Lukas

“De kennis die je hebt over wat je intentioneel doet, is de kennis, die je ontkent te hebben op het moment dat iemand je vraagt “waarom laat je di...

Georges Bataille

26 May 2022

Contributed by Lukas

“De soevereine mens is een mens wiens leven een feest “zonder grond” is - een lach, een dans, een orgie, die zich nooit ondergeschikt maakt.” ...

Richard Rorty

12 May 2022

Contributed by Lukas

“Solidariteit wordt niet bereikt door onderzoek, maar door verbeelding. De verbeeldingskracht om vreemden te zien als mensen die eveneens lijden. So...

Edmund Husserl

28 Apr 2022

Contributed by Lukas

“Het natuurlijke objectieve in de wereld leven, is slechts een bijzondere modus van het transcendentale leven, dat voortdurend de wereld constitueer...

Ludwig Binswanger

14 Apr 2022

Contributed by Lukas

“Al heeft de mens zijn grond niet zelf gelegd, maar zich die als zijn erfdeel eigen gemaakt, dan nog is hij vrij om zijn houding ten opzichte van de...

Vladimir Solovjov

31 Mar 2022

Contributed by Lukas

“Het christendom spoort aan om weg te geven wat van jezelf is. Het socialisme spoort aan om te nemen wat van anderen is.” Op deze manier drukt...

Arthur Schopenhauer

17 Mar 2022

Contributed by Lukas

“Hoop is de verwisseling van de wens dat iets zal gebeuren, met de waarschijnlijkheid ervan” Hiermee geeft Schopenhauer een krachtige illustra...

Aurelius Augustinus

03 Mar 2022

Contributed by Lukas

“Een persoon wordt gekend in de mate waarin hij wordt liefgehad” Op deze manier legde Noord-Afrikaanse denker Augustinus uit dat liefde ook een ke...

Socrates

17 Feb 2022

Contributed by Lukas

“Ken uzelf” Deze woorden van het orakel van Delphi vormen de kern van de beweging die de Atheense filosoof Socrates inzette. Op welke manie...

René Girard

03 Feb 2022

Contributed by Lukas

“Als we zouden stoppen met het begeren van wat van onze naaste is, dan zouden we nooit meer doodslaan, overspel plegen, stelen of een valse getuigen...

Sigmund Freud

20 Jan 2022

Contributed by Lukas

“De kindertjes, ze horen het niet graag als de aangeboren neiging van de mens tot het ‘kwaad’, tot agressie, destructie en daarmee ook tot wreed...

Sophie Oluwole

06 Jan 2022

Contributed by Lukas

“De stelling dat elk aspect van ieder gepaard fenomeen onafhankelijk bestaat van het andere, is tegenstrijdig met de natuurlijke realiteit en de men...

Jürgen Habermas

23 Dec 2021

Contributed by Lukas

“Alleen de regels die aanvaard (zouden kunnen) worden door alle betrokkenen als deelnemer aan een open en vrij debat, kunnen geldigheid claimen.” ...

Niccolò Machiavelli

09 Dec 2021

Contributed by Lukas

“Realisme is de hoogste vorm van idealisme” Op deze manier stelt Niccolò Machiavelli dat het algemeen belang niets heeft aan tandeloze deugdz...

Ayn Rand

25 Nov 2021

Contributed by Lukas

“Het hele bestaan van de wilde is publiek, geregeerd door de wetten van zijn stam. Beschaving is het proces om de mens van mensen te bevrijden.” ...

Julia Kristeva

11 Nov 2021

Contributed by Lukas

“De poëtische taal is de plaats waar het genot niet via de sociale code plaatsvindt” Op deze manier geeft de hedendaags filosoof Julia Kriste...

Jean-Jacques Rousseau

28 Oct 2021

Contributed by Lukas

"De mens wordt vrij geboren en overal ligt hij in ketenen." Met deze woorden begint Jean-Jacques Rousseau zijn zoektocht naar hoe de mens onderdeel ka...

Nāgārjuna

14 Oct 2021

Contributed by Lukas

“Een oorzaak van iets is onzin, of het nu bestaat of niet. Iets dat bestaat heeft geen oorzaak nodig, iets dat niet bestaat ook niet.” Op deze man...

Al Ghazali

30 Sep 2021

Contributed by Lukas

“Toen ik de filosofie verworven en begrepen had, wist ik dat de filosofie ook niet kon voldoen aan mijn doelstelling om de waarheid op het spoor te ...

Slavoj Žižek

16 Sep 2021

Contributed by Lukas

Podcast Filosofie  Centre Erasme         16 SEP 2021Denker: Slavoj Žižek (° Ljubljana, 21 maart 1949) Gast:  Marc de Kesel (bijzonder hoogl...

Karl Marx

02 Sep 2021

Contributed by Lukas

“Vrijheid, gelijkheid, Bentham” Met deze ironische variatie op het motto van de Franse Revolutie, onthult Karl Marx dat vrijheid slechts een h...

Cornelis Verhoeven

10 Jun 2021

Contributed by Lukas

“Er is een voortdurende dialectiek tussen de pure verwondering en de redenerende en systematiserende verwerking ervan. In deze dialectiek speelt het...

Bruno Latour

27 May 2021

Contributed by Lukas

“De ecologie noodzaakt ons tot een herbezinning op de wetenschap en politiek. We drukken dit uit met de term Parlement van de Dingen. Het legt reken...

Avicenna

13 May 2021

Contributed by Lukas

"Dat wat in zichzelf noodzakelijk bestaat heeft geen oorzaak; terwijl dat wat in zichzelf mogelijk bestaat, wel een oorzaak heeft.” Vanuit deze rede...

Gottfried Wilhelm Leibniz

29 Apr 2021

Contributed by Lukas

"Elke eenvoudig substantie heeft relaties die alle andere substanties uitdrukken en daarom is elke eenvoudig substantie een levende, eeuwige spiegel v...