Tru og meining i gammal tid

110. Personnamn gjennom 2000 år. Samtale med forskar og kulturformidlar Krister Vasshus

12 Mar 2026

Contributed by Lukas

Korleis tenkte folk når dei gav namn til ungane sine i gammal tid? Var det annleis enn i dag? Meinte dei bokstavleg at Stein var ein stein, eller Bjø...

109. Baldermyten – sentral og tungforståeleg. Samtale med formidlar Karen Bek-Pedersen

26 Feb 2026

Contributed by Lukas

Baldermyten er blant dei mest sentrale i norrøn mytologi. Balder er guden som døyr. Han gjer ikkje så mykje anna. Forskarane har tolka myten i mang...

108. Frøy – fruktbarheitsgud, vernande konge eller begge delar? Samtale med religionshistorikar Olof Sundqvist

12 Feb 2026

Contributed by Lukas

Frøy var ein av dei viktigaste gudane i norrøn mytologi. Han blir tradisjonelt tolka som ein nokså reindyrka fruktbarheitsgud, ein som sikra god av...

107. Kva er poenget med namnegransking? Samtale med namnegranskar og språkhistorikar Kristin Bakken

29 Jan 2026

Contributed by Lukas

Kva er poenget med namnegransking? For å svara på det, må vi seia litt om kva namnegransking går ut på, men særleg må vi skissere korleis den o...

106. Ganding i nordnorsk samtidskultur. Samtale med folklorist Stein Roar Mathisen

15 Jan 2026

Contributed by Lukas

I Trøndelag og Nord-Noreg er det mange enno som kjenner ein tradisjon om ganding, eller å gande. Det er noko samane driv med, tenkjer ein seg. Dagen...

105. Mote i gammal tid. Samtale med arkeolog Espen Kutschera og etnolog Lena Eikeland Kutschera

01 Jan 2026

Contributed by Lukas

Var det mote i steinalderen? Korleis skifta moten gjennom dei ulike periodane i gammal tid? Kva dreiv utviklinga gjennom dei tusenåra vi kan følgje?...

104. Oskoreia, Odens jakt, Das wütende Heer – indoeuropeisk arv? Samtale med arkeologane Anders Kaliff og Terje Østigård

18 Dec 2025

Contributed by Lukas

I Nord-europa har vi eit vidt utbreidd kompleks av segner og skikkar runt jul og vinterstormar. I Noreg Oskoreia, juleskreia, julereia m.m., i Sverige...

103. Runer del 2. Intervju med runolog Kristel Zilmer

04 Dec 2025

Contributed by Lukas

Gammalnorsk rún tyder ‘løyndom’. Men kva er runer? Eit alfabet eller magiske teikn? Vart samfunnet skriftleg då runene kom? Eller var dette kun...

102. Runer del 1. Intervju med runolog Kristel Zilmer

20 Nov 2025

Contributed by Lukas

Gammalnorsk rún tyder ‘løyndom’. Men kva er runer? Eit alfabet eller magiske teikn? Vart samfunnet skriftleg då runene kom? Eller var dette kun...

101. Kjenningssystemet i skaldediktinga. Samtale med norrønfilolog Bianca Patria

06 Nov 2025

Contributed by Lukas

Skaldediktinga er Nordens mest originale bidrag til verdslitteraturen. Sentralt i denne diktinga står eit svært omfattande system av omskrivingar, s...

100. Forklaring før naturvitskap og psykologi

23 Oct 2025

Contributed by Lukas

I dag har fysikk, astronomi, geologi, medisin, psykologi og andre vitskapar gjeve oss enorm kunnskap om korleis verda og mennesket heng saman. Men tro...

99: Mote i døden. Gravtypar gjennom 10 000 år. Intervju med arkeolog Frans-Arne Stylegar

09 Oct 2025

Contributed by Lukas

Er det mote i døden? Ja, det ser sånn ut når vi følgjer gravskikken gjennom siste 10 000 år. Ein gravhaug er vel eingravhaug, og ei gravrøys er...

98. Kva er eit vikingskip - eller ei stavkyrkje? Samtale med etnolog Terje Planke

25 Sep 2025

Contributed by Lukas

Kva er eit vikingskip, eller ei stavkyrkje? Det er kanskje ein kopi av eit skip frå vikingtida, eller ei kyrkje frå … stavtida. Nja. Når vi ser n...

97. Mesopotamisk religion. Samtale med religionsvetar Laura Feldt

11 Sep 2025

Contributed by Lukas

Mesopotamisk religion er den eldste vi har fyldige kjelder til – det er i dagens Irak og tilgrensande strøk i vest. Kva slags religion hadde folk f...

96. Haugbu og haugbrot på Orknøyane. Samtale med filolog, arkeolog og formidlar Ragnhild Ljosland

28 Aug 2025

Contributed by Lukas

Orknøyane og Shetland var heilt norskspråklege i mellomalderen, som andre norske landsdelar. Språket måtte vike for engelsk på 1700-talet, men ma...

95. Ur-garden – fantasi eller røyndom? Samtale med namnegranskar Peder Gammeltoft

14 Aug 2025

Contributed by Lukas

Kor gamle er gardsnamna våre? Klarer vi å kople gamle gardsnamn saman med arkeologiske data om dyrking på staden? Tja. Ideen om urgarden som ein ve...

94. Kva driv Eldar Heide? Sommarprat på hytta

31 Jul 2025

Contributed by Lukas

Kva rører seg i hovudet på han som står bak denne podkasten? Det dreiar seg om mykje rart, frå salsadansing til nordlandsbåt, via Odin, plantenam...

93. Landemerke og gøymestader langs leia, reflekterte i stadnamn

13 Jul 2025

Contributed by Lukas

Korleis har folk tenkt om orientering og landskap når dei har fare med båt langs kysten vår gjennom tusenvis av år? Alle gamlingane er døde, men ...

92. Fallossteinar, brødkorger eller både – òg? Samtale med arkeolog Frans-Arne Stylegar

29 Jun 2025

Contributed by Lukas

Ifølgje vanleg oppfatning er fallossteinar ein funntype frå eldre jarnalder, som symboliserer potens, fordi dei er forma som erigerte ….. øh, …...

91. Den eldste lova. Intervju med rettshistorikar Jørn Øyrehagen Sunde

15 Jun 2025

Contributed by Lukas

Kva slag prinsipp la dei vekta på, dei som utforma dei eldste lovene våre? Kva såg dei som det verste ein kunne gjera? Kva var ikkje så farleg? Kv...

90. Mytologiske stolpehol. Samtale med formidlar Karen Bek-Pedersen

01 Jun 2025

Contributed by Lukas

Vi veit vel mykje om norrøn mytologi? Tja, kanskje er det heller slik at vi veit litt, om dei viktigaste figurane. I dag skal vi snakke om nokre vi b...

89. Klangen i landskapet. Samtale med musikkarkeolog Gjermund Kolltveit

18 May 2025

Contributed by Lukas

I gammal tid var lyden i landskapet viktig. Folk utnytta lyden som berre var der, og dei utnytta landskapet til å skapa og forsterke lyd – for å k...

88. Norrøn mytologi juridisk forstått. Samtale med historikar Anne Irene Riisøy

04 May 2025

Contributed by Lukas

I vårt samfunn er det eit skarpt skil mellom religion og rettssystem. Men vi skal ikkje langt tilbake før vitne skulle sverja ved Bibelen. I førkri...

87. Håvamål. Samtale med norrønfilolog Mikael Males

20 Apr 2025

Contributed by Lukas

Håvamål er eit av dei mest kjende eddadikta. Men kva er det for eit dikt? Kor gammalt er det? Er det dikta av éin eller mange? Kva var diktaren ell...

86. Tunkallar og huldrefolk i Nordhordland. Samtale med illustratør og landskapsforvaltar Kjersti Isdal

06 Apr 2025

Contributed by Lukas

Kva skapningar måtte folk tilpasse livet etter i det førmodernejordbrukssamfunnet? Her ser vi på dette i naturmytiske segner frå ein region på Ve...

85. Lynkurs i namnetolking. Samtale med namnegranskar Peder Gammeltoft

23 Mar 2025

Contributed by Lukas

Korleis går du fram for å tolke stadnamn? Finst det ein metode? Ja. Er den handverk eller vitskap? Ja. Kanskje pseudovitskap? Nei. Men vanskeleg. Bl...

84. Ty, solulvar og vårjamdøgn

09 Mar 2025

Contributed by Lukas

Ty blir tradisjonelt oppfatta som gud for himmelen og dagslyset – fordi namnet knyter han til indoeuropeiske himmelgudar og ord for himmel. Men dei ...

83. Orddanning gjennom 5000 år. Samtale med filolog Kristin Fridtun

23 Feb 2025

Contributed by Lukas

Korleis oppstår ord? Kva slag tankegang og tankeprosessar ligg bak? Her skal vi gå gjennom ein haug med døme frå dei siste 5000 åra, opp til dage...

82. Horg i stadnamn, landskap og førkristen kult

09 Feb 2025

Contributed by Lukas

Kva var ein horg i førkristen tid? Vi kjenner ordet frå fjellnamn og gardsnamn kringom i landet, men det var òg ein type kultstad og kultbygning i ...

81. Fordelen med likbrenning. Samtale med arkeolog Terje Østigård

26 Jan 2025

Contributed by Lukas

Kvifor brende folk dei døde gjennom lange periodar av førhistoria? Kan vi forstå meir av det gjennom å studere likbrenning og tankegang rundt det ...

80. Gand før ganding. Trolldom, sjelsførestillingar og primitiv dominans

12 Jan 2025

Contributed by Lukas

I Trøndelag og Nord-Noreg er det mange i dag som kjenner ganding som ei form for trolldom, som særleg blir tilskriven samane. Å gande skal vera hei...

79. Tidsrekning 2: Døgnet, livet, historia og terminologien. Samtale med kulturformidlar Jarle Øvrehus

29 Dec 2024

Contributed by Lukas

Korleis heldt folk styr på klokka før dei hadde klokke? Korleis såg arbeidsdagen ut? Når kom 24-delstimen? Kva rolle spela stjernehimmelen som klo...

78. Tidsrekning 1: årsinndelinga og høgtidene. Samtale med kulturformidlar Jarle Øvrehus

15 Dec 2024

Contributed by Lukas

I dag har vi ei tidsrekning som er globalt synkronisert på hundredelssekundet, og vi meiner universet er 14 milliardar år gammalt. Men det finst nat...

77. Samiske trommer. Samtale med religionsvetar Konsta Kaikkonen

01 Dec 2024

Contributed by Lukas

I samisk kultur har dei rituelle trommene stått sentralt og hatt stor symbolverdi. Å få konfiskert eller uskadeleggjort dei vart ei hovudsak for mi...

76. Oseberg-teppa: gløtt inn i førkristen førestillingsverd. Samtale med arkeolog Marianne Vedeler

17 Nov 2024

Contributed by Lukas

Biletteppa frå Oseberg-funnet er fascinerande på mange måtar. Det er sprøtt at dei har overlevd i jorda i over 1000 år. Konserverings- og rekonst...

75. Skirnesmål: mytologisk kjærleiksdrama. Samtale med norrønfilolog Nina Stensaker

03 Nov 2024

Contributed by Lukas

I eddadiktet Skirnesmål får guden Frøy sjå ei møy heilt borte i jotunheimane. Ho heiter Gerd, og Frøy blir så forelska at han får ein knekk. H...

74. Gamle vêrmerke – vås eller fornuft? Samtale med seglar Vegard Heide

20 Oct 2024

Contributed by Lukas

Stemmer det at det blir mykje snø når det er mykje rognebær? Njä. Mange gamle vêrmerke er vel berre tull og tøys? Ja. Men korleis oppstod ideane...

73. Bygdeborgene – mangetydige nøkkelanlegg. Samtale med arkeolog Ingrid Ystgaard

06 Oct 2024

Contributed by Lukas

Korleis skal vi forstå bygdeborgene? Det etablerte synet er at dei er forsvarsanlegg. I episode 60 argumenterte Jan-Henrik Fallgren for at dei er kul...

72. Gresk-romersk, norrøn og samisk religion i kontrast til kristendomen. Samtale med religionshistorikar Christian Hervik Bull

22 Sep 2024

Contributed by Lukas

Gresk-romersk, norrøn og samisk religion reknar vi som etniske religionar. Kva har dei felles? Og på kva måtar skil dei seg frå kristendomen, som ...

71. Rusmiddel i gammal tid. Samtale med kulturformidlar Eirik Storesund

08 Sep 2024

Contributed by Lukas

Kva slag rusmiddel brukte folk i Norden i gammal tid? I kva situasjonar brukte dei rusmiddel? Kva samfunnsgrupper var det som brukte rusmiddel? Kvifor...

70. Sakrale stadnamn og religiøst landskap

25 Aug 2024

Contributed by Lukas

Mengdevis av stadnamn vi har rundt oss i dagleglivet vitnar om tru og kult i førkristen tid. Dei fortel om ei religiøs tolking av landskapet – det...

69. Nornene: Spennande på ein annan måte enn vi trudde. Samtale med formidlar Karen Bek-Pedersen

11 Aug 2024

Contributed by Lukas

I norrøn mytologi er det ei gruppe på tre kvinner som blir kalla nornene og som representerer fortid, notid og framtid, og som spinn og vev lagnad /...

68. Lejre: Arkeologi og segnhistorie. Samtale med kulturformidlar Krister Vasshus

28 Jul 2024

Contributed by Lukas

Korleis heng arkeologiske funn og tekstar saman når det gjeld den eldste historia i Norden? I dag ser vi på tilfellet Lejre, som ser ut til å ha vo...

67. Medtaking til fiske. Samtale med tradisjonsberar, folkeminnesamlar og namnegranskar Finn Myrvang

14 Jul 2024

Contributed by Lukas

Korleis fann folk fram dit fisken stod ute i sjøen før i tida? Og korleis fann dei tilbake til ein god fiskeplass? No har vi både ekkolodd og GPS, ...

66. Voluspå. Samtale med norrønfilolog Nina Stensaker

30 Jun 2024

Contributed by Lukas

Voluspå er den viktigaste kjelda vi har til norrøn mytologi. Mange eddadikt gjev eit vell av viktige opplysningar om mytologien, men berre Voluspå ...

65. Solkult i Noreg? Samtale med lokal entusiast Torill Kobberstad Eide

16 Jun 2024

Contributed by Lukas

Solkulten i det gamle Egypt er godt kjend, med Ra som segla over himmelen om dagen og tilbake gjennom underverda om natta, og tempel der sola skin inn...

64. Kvifor fascinerer historia? Intervju med journalist Øyvind Arntsen, ex "Museum"

02 Jun 2024

Contributed by Lukas

Kva er det som fascinerer oss med historia, fortida, korleis folk levde før, kva dei gjorde, tenkte og trudde i gammal tid? Dagens svar kjem frå ein...

63. Plantar i gammalnordisk medisin, kult og myte. Samtale med arkeobotanikar Jens Heimdahl

19 May 2024

Contributed by Lukas

Mat må vi ha for å leva, og mykje mat får vi frå plantar, både vi og husdyra våre. Men plantar har òg ei rolle i kult, medisin og myte. Korleis...

62. Språkmøte på vikingferder. Samtale med språkhistorikar Kristin Bech

05 May 2024

Contributed by Lukas

Kunne vikingane snakke med folk i landa dei kom til, i vest, sør, aust eller nord? Forstod folk i dei landa nordisk? Kunne vikingane andre språk? El...

61. Samisk offertradisjon som framleis lever. Intervju med tradisjonsberar Tom Kappfjell

21 Apr 2024

Contributed by Lukas

Samane vart offisielt kristna på 16-1700-talet. Men i skjul levde mykje av religionen vidare ei tid, i visse miljø, og visse element i religionen ha...

60. Var bygdeborgene kultanlegg? Intervju med arkeolog Jan-Henrik Fallgren

07 Apr 2024

Contributed by Lukas

Vi har alltid lært at bygdeborgene var forsvarsanlegg som folk i omlandet kunne søke tilflukt i når det kom ufred - så kunne dei forsvara seg der....

59. Barneleik før og no. Samtale med kulturhistorikar Audun Kjus

24 Mar 2024

Contributed by Lukas

Kva er leik? Kva funksjon og meining har leik, i livet og samfunnet vårt? Korleis blir leikar overførde til nye generasjonar? Korleis oppstår leika...

58. Lars Mytting om segner og mytar i Hekne-trilogien

10 Mar 2024

Contributed by Lukas

Hekne-trilogien om liv, kjærleik og tragedie i Gudbrandsdalen gjennom tre hundre år trollbind lesarane og er trykt i store opplag. Men kvifor valde ...

57. Draug, segling, bølgjer og mainnskit. Samtale med historikar Mariann Mathisen

25 Feb 2024

Contributed by Lukas

Draugen er ein dauding som seglar i halv båt og varslar uvêr og forlis, eller han prøver å dra deg uti sjøen når du er i fjæra ved naustet ditt...

56. Seiðr, spinning og ku-lokk

11 Feb 2024

Contributed by Lukas

Den viktigaste forma for trolldom i norrøn kultur var seid. Med den kunne ein dra til seg personar eller ressursar, ein kunne skaffe opplysningar, el...

55. Estetikken i norrøn skaldedikting. Intervju med Bergsveinn Birgisson, norrønfilolog og forfattar

28 Jan 2024

Contributed by Lukas

Dagens kultur er gjennomsyra av ein gresk-romersk estetikk som kom med kristendomen. Det fanst ein førkristen estetikk som var markant annleis, og de...

54. Samisk religion. Samtale med religionsvetar Konsta Kaikkonen

22 Jan 2024

Contributed by Lukas

Kva veit vi om den førkristne religionen til samane? Likna han den norrøne religionen? Tja, han likna på ein del måter, og var ulik på andre måt...

53. Samlivsråd i vikingtida. Samtale med familiepsykolog Frode Thuen

29 Dec 2023

Contributed by Lukas

Kva slag samlivsproblem hadde folk i vikingtida? Kva råd kunne vi ha gjeve til folk som stod i sånne problem – ut frå normene i dag, og normene d...

52. Ståle i Setesdal og Stállu hos samane – greiner av utgammal julebukktradisjon

18 Dec 2023

Contributed by Lukas

Over store delar av Nord-Europa har det vore tradisjon for at barn og unge særleg i romjula kler seg ut og går frå hus til hus og gjer spikk og vil...

51. Mosegrodde forteljingar i dag. Samtale med forteljar Heidi Dahlsveen

03 Dec 2023

Contributed by Lukas

Kan mosegrodde forteljingar som eventyr og segner ha nokon viktig plass i dagens samfunn? Ja, det er til og med viktig at dei har det. Men korleis kan...

50. Indoeuropeisk religion. Intervju med religionshistorikar Peter Jackson Rova

19 Nov 2023

Contributed by Lukas

Dei fleste språk i Europa stammar frå eit indoeuropeisk urspråk som truleg vart snakka på steppene nord for Svartehavet 3-4 tusen før Kristus. Ga...

49. Kunne Danmark gjeninnført heidendomen i 1864? Samtale om åsatru, shinto og Japan 1868 med historikar Mark Teeuwen

05 Nov 2023

Contributed by Lukas

På 1800-talet var Japan gjennomgripande buddhistisk. Så vart nasjonen audmjuka av USA i 1868. Då bestemde japanarane seg for å gjeninnføre religi...

48. Førmoderne, folkeleg pedagogikk. Samtale med Jon Bojer Godal, nestor i tradisjonshandverk

22 Oct 2023

Contributed by Lukas

I dag er pedagogikk eit kjempestort fag med mange teoriar og retningar og tusenvis av fagstillingar verda over. Men opplæring og kunnskapsoverføring...

47. Offersjø i jarnalderen og nøkk-tradisjon på 1800-talet - kan det ha samanheng? Samtale med arkeolog Torun Zachrisson

08 Oct 2023

Contributed by Lukas

Finst det tilfelle der folketradisjon frå moderne tid formidlar minne om offerstader i førkristen tid? Tja, det finst i alle fall tilfelle der det e...

46. Slavic religion. Interview with historian of religion Jiři Dynda

24 Sep 2023

Contributed by Lukas

Our knowledge of Slavic pre-Christian religion is quite limited. This episode gives an overview of what we think we do know – and how.

45. Kva historiesyn hadde Snorre? Samtale med historikar Sverre Bagge

10 Sep 2023

Contributed by Lukas

Skal du skrive lesverdig historie, så må du ha ein ide om kva historie er, som strukturerer dei lausrivne dataa du sit med, til meiningsfulle samanh...

44. Menneskeofring. Samtale med religionshistorikar Klas Wikström af Edholm

27 Aug 2023

Contributed by Lukas

Var det menneskeofring i førkristen tid i Norden? Det har forskarane diskutert lenge, og mange har meint at det ikkje kan vera sant. Men i ei fersk d...

43. Dødsrikefjell. Samisk saajve, norrønt Helgafell - og Siggjo, Lyderhorn, Hornelen og Romsdalshorn?

13 Aug 2023

Contributed by Lukas

Dei fleste kjenner Hel og Valhall som dødsrike i norrøn religion. I tillegg var det førestillingar om at slekta hadde eit felles dødsrikefjell i d...

42. Ragnarok-myten: Nordisk, kristen eller iransk-nordisk? Samtale med religionshistorikar Anders Hultgård

30 Jul 2023

Contributed by Lukas

I norrøn mytologi er endetidsmyten blant dei mektigaste. Gudar og jotnar barkar saman, sola sloknar, verda går opp i logar før jorda søkk i havet....

41. Lågteknologisk navigasjon. Til Vinland og Miklagard utan kart og kompass. Samtale med seglar Lena Lisdotter Börjesson

16 Jul 2023

Contributed by Lukas

I vikingtida og mellomalderen segla forfedrane våre til Istanbul og Amerika – utan kart og kompass, for ikkje å snakke om GPS og kartplottar. Korl...

40. Stadnamna rundt oss – tidskapslar frå folk før oss. Samtale med namnegranskar Peder Gammeltoft

02 Jul 2023

Contributed by Lukas

Namna på stadene rundt oss er tidskapslar som fortel kva folk la merke til og korleis dei tenkte for 200 eller 2000 år sidan. Og namna vi lagar i da...

39. Jonsokbål og danseplassar – stader gjenbrukte sidan førhistorisk tid

21 Jun 2023

Contributed by Lukas

Jonsok / sankthans / midtsommar er ei stor feiring. Men kor gammal er ho, og kva var innhaldet i feiringa i gammal tid? Det får du høyre om her – ...

38. Med skriftkultur på Europa-reise i mellomalderen. Samtale med Åslaug Ommundsen og Synnøve Midtbø Myking

04 Jun 2023

Contributed by Lukas

Nordmenn reiser mykje - i dag og i vikingtida. Men kva med den mørke mellomalderen? Då vart det vel slutt? Nei, Noreg heldt fram som dominerande ski...

37. Kva var opphavet til Loke? Eit forslag

21 May 2023

Contributed by Lukas

Den seint nedskrivne tradisjonen om Loke kan sjå ut til å ha lite felles med Loke i dei norrøne mytane. Kan dei likevel ha samanheng? Ja, her får ...

36. Det enorme gravfeltet: Hæreid i Hardanger. Samtale med arkeolog Anne Drageset

07 May 2023

Contributed by Lukas

Det suverent største gravfeltet på Vestlandet ligg i Eidfjord i Haranger. Kvifor akkurat der? Kva tykte folk var så spesielt med den staden? Svaret...

35. Den seine tradisjonen om Loke - lite kjend, fascinerande og utfordrande

23 Apr 2023

Contributed by Lukas

Loke er blant gudane vi har flest opplysningar om i dei norrøne tekstane. Men i tillegg finst det ein omfattande, lite kjend tradisjon om han nedskri...

34. Korleis manipulere dvergar? Lynkurs ved filolog Ugnius Vizgirda Mikučionis

16 Apr 2023

Contributed by Lukas

I norrøn mytologi er det dvergane som lagar omtrent alle dei underfulle tinga, som bomeranghammaren til Tor og Skipet til Frøy som kan segle i lufta...

33. Våpenet til Tor – blåseinstrument og vindkule?

09 Apr 2023

Contributed by Lukas

Alle veit at Tor hadde ein hammar som våpen. Ikkje like mange veit at det var stor variasjon i våpenet hans. Dagens tema er vindvariantar av våpene...

32. Einar Selvik om gammal kultur, musikk og meining

02 Apr 2023

Contributed by Lukas

Einar Selvik gjer global suksess med bandet Wardruna. Kva går det musikalske prosjektet ut på, og kva meining finn han i det? Stikkord: Djup resera...

31. Kokegroper i arkeologi og filologi. Samtale med arkeolog Marie Ødegaard

26 Mar 2023

Contributed by Lukas

I kokegrop, norrønt seyðir, kan ein baka mat med glovarme steinar. Denne tillagingsmåten var i Noreg særleg brukt i romartida og folkevandringstid...

30. Samisk magisk fiske på 1100-talet

19 Mar 2023

Contributed by Lukas

Dreiv samane med trolldom? Tja, det meinte i alle fall nordmannen som skreiv den eldste Noregs-historia, på 1100-talet. Dagens episode er ein metodes...

29. Why are myths so weird? Interview with historian of religion Jan Kozák

12 Mar 2023

Contributed by Lukas

Many myths are weird, in Old Norse and other mythologies. Why is that? To answer that question, we first need to answer the question of what mythology...

28. Fyrste sikre norske kultbygning. Samtale med arkeolog Søren Diinhoff

05 Mar 2023

Contributed by Lukas

Hadde folk i førkristen tid eigne kultbygningar, slik vi har kyrkjer frå kristen tid? Det har forskarane diskutert lenge, men no er saka avgjord. De...

27. Heimdall, nordstjerna og verdspålen. Ein nygammal teori

26 Feb 2023

Contributed by Lukas

Heimdall blir gjerne rekna som den gåtefulle av dei norrøne gudane. Det er litt merkeleg, for vi har mange opplysningar om han. Men vi strevar med å...

26. Fantasy-litteratur. Samtale med litteraturvetar Lykke Guanio-Uluru

19 Feb 2023

Contributed by Lukas

Fantasy-litteratur gjenbrukar urgamle mytar og eventyr. Kvifor det? Og korleis kan denne litteraturen vera så populær, når livet i dag er fundament...

25. Kosmosmodellar under stjernehimmelen

12 Feb 2023

Contributed by Lukas

Folk i gammal tid hadde ikkje folk fly og romskip. Men dei kunne observere at vi bur på ei jordskive som himmelen kvelver seg over, roterande rundt e...

24. Herskarideologi. Samtale med religionshistorikar Olof Sundqvist

05 Feb 2023

Contributed by Lukas

Mange forskarar meiner det var eit sakralt kongedøme i Norden i førkristen tid. Kongane stamma frå gudane, leidde den sentrale kulten og garanterte...

23. Tabuspråk

30 Jan 2023

Contributed by Lukas

Tabuord er ord vi helst ikkje skal bruke. I gammal tid kunne ein unngå slike ord for å halde seg inne med makter, eller for å unngå å påkalle ma...

22. Eddic poems performed as drama? Interview with Terry Gunnell

22 Jan 2023

Contributed by Lukas

The Eddic poems are our best source for Old Norse mythology. But how were they performed? Were they just sung or recited, or could some of them have b...

21. Kropp og sjel i førkristen tid

15 Jan 2023

Contributed by Lukas

Frå kristen tradisjon kjenner vi todelinga i kropp og sjel, altså at mennesket består av ein materiell og ein ikkje-materiell del. Naturvitskapen s...

20. Oseberg- og Gokstad-gravene. Samtale med arkeolog Unn Pedersen

08 Jan 2023

Contributed by Lukas

Oseberg-  og Gokstad-funna er mest kjende for dei godt bevarte skipa. Men det var òg eit fantastisk rikt gjenstandsinventar og i Oseberg dessuta...

19. Loke og Oskeladden - tvillingar, men motsett vinkla

01 Jan 2023

Contributed by Lukas

Loke i norrøn mytologi og Oskeladden / Oskefisen i eventyra er svært like. Men historiene om dei har motsett synsvinkel, og derfor oppfattar vi dei ...

18. Alvedronninga som reiste heim til jul

24 Dec 2022

Contributed by Lukas

Alvane er nemnde mange gonger i dei norrøne kjeldene, ofte i samanheng med æsene (gudane). Men vi får dårleg med opplysningar om dei. Derfor er de...

17. På førjulsblot hos ny-heidningar

18 Dec 2022

Contributed by Lukas

Åsatru finst som levande religion i Noreg i dag. Trur dei då at det blir torevêr fordi ein kraftkar køyrer med bukkar over himmelen og slår med h...

16. Ski og norrøn mytologi - Ull og Skade

11 Dec 2022

Contributed by Lukas

I norrøn mytologi er det to som er knytte til skigåing: guden Ull og jotunkvinna eller gudinna Skade. Kva er bakgrunnen for at akkurat dei to er kny...

15. Are the Eddic poems really pre-Christian? Interview with Haukur Þorgeirsson

04 Dec 2022

Contributed by Lukas

The Eddic poems are our best source for Old Norse mythology. But they are only handed down to us in manuscripts from the 13th century or later, two ce...

14. Trekantdrama og trolldom i 1324

27 Nov 2022

Contributed by Lukas

To gamle dokument fortel om eit trekantdrama med trolldom og rettssak i Fusa ved Bergen i 1324. Kva opplysningar har vi, og korleis kan vi tolke dei? ...

13. Kristninga. Samtale med religionshistorikar Olof Sundqvist

20 Nov 2022

Contributed by Lukas

Når vart Norden kristna? Kva motiv hadde dei som fekk det til å skje? Kva strategiar brukte dei? Var det store regionale skilnader? Korleis såg pro...

12. Odin hengde seg i verdstreet, ofra til seg sjølv

13 Nov 2022

Contributed by Lukas

I fem strofer i Håvamål fortel Odin korleis han i urtida hengde seg sjølv i verdstreet og såra seg sjølv med spjut, som offer til seg sjølv. Der...

11. Segner.no - ressurs til tverrfaglege opplegg i skular og barnehagar

06 Nov 2022

Contributed by Lukas

Bjørn Bjørlykke og Nils Tore Gram Økland har brukt tusenvis av timar på internettbasen segner.no sidan 1990-talet, med utgangspunkt i lærarutdann...