Anna Dijkman

Ja, en dat wordt dan inderdaad als iets negatiefs gereden. Ik weet niet helemaal of dit trouwens wat Draghi ook vindt hoor, maar goed. Maar daar zit eigenlijk een hele interessante economische discussie onder. Want de ene econoom die ziet schaal en mooie winsten. En de andere econoom die ziet monopolisten die geen concurrenten meer hebben.

I.O. Economist, wat is dat? Industrial and Organization Economist. Dat is eigenlijk, zou je kunnen zeggen, de econoom die zich echt bezighoudt met die markt, dus monopolies en hoe dat in elkaar steekt. Precies. En hoe dat werkt. En die Trade Economist, dat is dan iemand die zegt van ja, laat de markt zijn werk doen. Dat is meer de traditionele economische instelling. Ja, die kijkt meer naar productiviteit en dat soort dingen.

En je hoorde hier de Amerikaanse econome Fiona Scott Morton... in een discussie van Bruegel, de Brusselse denktank. Zij heeft heel veel onderzoek gedaan naar mededinging en concurrentie. En ja, zij benoemt dus heel erg dat gevaar... die afruilt tussen schaal en te groot worden. En ze had nog ook wat andere interessante dingen te melden. Ik denk...

Nou, ik vind het een hele goeie. Ja, ik vond het ook wel mooi. Shiny object. Ja, en ook inderdaad wil dat... daar zie je natuurlijk ook altijd die spanning... tussen nationale kampioenen en Europese kampioenen. Dat zie je ook bijvoorbeeld met rapport Wenning... dat wij dan weer heel erg van... wij moeten als Nederland nationale kampioenen hebben...

Super interessant. Ja, zij noemt dus de omgekeerde Youker van Philippe Aguillon.

Een Nobelprijswinnaar. We hadden al Krugman, dit is nummer twee. Precies, nummer twee. En hele verse ook, want hij won de Nobelprijs vorig jaar. Die Joerkerf gaat dus over hoe innovatie toeneemt met concentratie van bedrijven... tot die weer afneemt als er te weinig spelers overblijven. Best wel een ingewikkelde balans tussen schaal, concentratie en innovatie. En waar die grens precies ligt, waar dat optimum ligt.

Precies, nee, want Google is nauwelijks veranderd. Wat jij zegt klopt helemaal met AI, want ik gebruik nu zelf chat GPT veel meer als een soort zoekmachine. Precies, maar Google die geeft nu ook als eerste zo'n AI uitlegje en dat maakt het Google toch weer interessanter dan het een tijdje geleden was. Ja, jij hebt hier ook nog een duit in het zakje te doen.

kunnen voeren. Dat ze zeggen, oké, we krijgen wel heel veel macht, maar we gaan ook heel veel innoveren. Innovatie vind ik dan wel weer, lijkt me lastiger om dat te voorspellen, van wij gaan innoveren, terwijl, ja, je kunt zeggen misschien we gaan heel veel R&D uitgaven doen.

Het is een beetje een mythe natuurlijk dat het allemaal in garages is begonnen. Maar ik snap het punt wel. Die creativiteit die gebeurt vaak bij nieuwkomers. En niet bij de bestaande partijen. Ja precies. Daarom is het ook heel belangrijk dat nieuwe toetreders. Zoals dat dan een beetje in dat mededingingsjargon heet. Dat die er wel kunnen komen. En dat er nieuwe bedrijven blijven ontstaan. Dat die creatieve destructie ook doorgaat. Er zitten dus altijd twee kanten aan dat. Het kan tijdelijk goed werken misschien.

En die dus eigenlijk voor zichzelf allerlei voordelen kunnen regelen. Dus het krijgt ook nog een keer eigen dynamiek. Is dit ook een gevaar voor ons met de ASML? Dat is inmiddels natuurlijk ook echt een sterke partij die dingen in Den Haag geregeld krijgt. Want ja, als we de ASML niet faciliteren dan...

Ja, toen was het toch dat hele project Beethoven. In één keer was een paar miljard beschikbaar. Dus inderdaad, ASML, dat krijg je bedrijven worden zo groot... dat ze de politiek ook een beetje in de houtgreep krijgen. Want het is goed voor ons, het is echt belangrijk voor onze economie. Daar zit misschien ook tegelijk een gevaar in.

Ja, voor de mensen die eruit moeten, is het natuurlijk niet een goed verhaal. Nee, dat klopt. Maar ze zeggen dus eigenlijk, we zijn te log geworden. Er zijn te veel managers. We moeten snel kunnen schakelen. Omdat er overal weer concurrenten kunnen opdoemen. Nou, precies. Dat is misschien wel zo. Zij voelen natuurlijk wel die wereldwijde concurrentiedruk. Juist. Zij weten natuurlijk dat zij niet per se gaan winnen op het wereldtoneel. Omdat iedereen heigend achter zich... Eigenlijk hebben ze in de situatie zoals die nu is, hebben ze gewonnen.

Extreme concurrentie. Extreme concurrentie. Nee, Juan of zoiets. Ik zeg dit waarschijnlijk niet goed. Ik ben wel Chinees aan het leren, maar hier zijn we nog niet aangekomen. Anna is Chinees aan het leren, dus daar gaan we nog een hoop profijt van hebben de komende jaren. Als jij dat zegt, dan geloof ik dat. Het is een soort extreme concurrentie onderling.

We hebben het nu de hele tijd over die mededingingsregels... die skill-ups in de weg zouden zitten. Maar er is toch nog iets anders... wat misschien nog wel veel belangrijker is voor Europa. Ja, dat is onze versnipperde markt. Daar wijst Draghi op, maar ook het wat minder bekende rapport... dat net voor Draghi verscheen van Enrico Letta. Ook een oud-premier van Italië...

En dat rapport heette Much More Than A Market. En ja, dat verhaal is dus ook niet zozeer minder markt... hoewel hij ook nog wel wat over die concurrentieregels te zeggen heeft... maar vooral wel een betere markt en een geïntegreerde markt.

En hij zat vorige week toevallig in een podcast van het IMF. Ja, hij zegt van ja, in de jaren negentig is ervoor gekozen... om bepaalde delen van die Europese markt niet volledig te integreren. Vooral noemt hij drie dingen. Dat is de markt van energie, telecommunicatie en de financiële markten. En dat trekt nu een zware wissel op onze concurrentiekracht. We hebben dan wel één munt in het eurogebied...

Maar we hebben ook nog steeds 27 toezichthouders, nationale regels. En dat maakt het heel moeilijk voor producten uit één land om dat op te schalen naar andere landen. En hij zegt, als je een financieel product bijvoorbeeld in Italië lanceert...

Dan is niet je eerste probleem hoe je dat in Amerika of China ook op de markt kan brengen, maar hoe je het in Frankrijk op de markt kan brengen. En hij gaf ook een voorbeeld van zichzelf toen hij in Madrid ging wonen en een elektriciteitscontract wilde afsluiten. Nou, hij had een Italiaans telefoonnummer. Nee, onmogelijk. Een Italiaans bankrekening.

Dus zegt hij, doordat wij ook die nationale kampioenen zo beschermen... of elk land doet dat, wat jij ook al benoemde... je belemmert de ontwikkeling van Europese kampioenen daarmee.

Nog wel grappig ook vond dat hij op een gegeven moment in die podcast gaat hij bijna een beetje richting dat slachtoffer denken wat we bij de regering Trump ook wel veel hebben gezien. Dat is het idee dat Amerika aan het kortste eind heeft getrokken van de globalisering. Dat Amerika last terwijl de rest van de wereld enorm heeft geprofiteerd.