Jan Postma

Nou, dat nog niet direct. Maar je kan wel goed een beeld geven van wat de reacties zo ongeveer zullen zijn hier. Iedereen is natuurlijk tegen Iran. Dat is wel duidelijk. Ik denk dat de noodzaak ook wel duidelijk is. Maar het hele verhaal wat er dan aan vast zit, daar zijn we grote zorgen over. Wat vindt bijvoorbeeld de MAGA-vleugel van de Republikeinse partijen van? Want dit is niet...

America first, regime change. Dat is wel echt wat anders dan bijvoorbeeld die actie in Venezuela... wat jullie net ook al noemden. Wat eigenlijk een soort tussenvorm was... waarbij ook Amerikaanse slachtoffers eigenlijk bijna uitgesloten waren. Dit is wel echt een ander verhaal. En dan heb je gelijk die open wond hier. De Irak-oorlog, Afghanistan-oorlog...

Dat is wel echt iets waar die magafleugels zich zorgen om maken. Maar ook bijvoorbeeld de democraten. Die wilden de komende week stemmen over het inperken van Trumps oorlogsmacht in Iran. In het huis had daar een meerderheid voor kunnen zijn. Want sommige republikeinen wilden daarin ook mee stemmen. Dat is opvallend toch. Maar je zag ook bijvoorbeeld dat er een paar democraten... juist weer tegen zo'n inperking waren. Omdat ze dus zeggen, er moet wel wat gebeuren tegen Iran...

Dus het is echt best wel een ingewikkeld onderwerp hier... waar ook wel echt verdeeldheid over is. Maar ik denk wel dat je één ding heel duidelijk kan zeggen. Er is hier hele grote scepticis als het gaat over een langdurige oorlog. Iedereen heeft nog die vorige oorlogen in het hoofd... waar Trump natuurlijk ooit in 2016 ook verkiezingen mee won. Dat nooit meer.

En wat ik ook nog wel wou toevoegen. Wat Martine net zei. Inderdaad, democratie wordt niet genoemd hier in Iran. Op de Israëlische tv was dat volgens mij. Dat klinkt ook erg hoe Trump zaken benadert op dit moment. Bijvoorbeeld de situatie in Venezuela. Daar zei hij ook heel duidelijk van. Het gaat ons om zakelijke belangen. Het gaat ons erom dat het daar rustig blijft. Of dat er democratie wordt. Dat werd niet genoemd. Je hoort enige overeenkomsten daar.

Ja, dit wordt denk ik een dag en een weekend met heel veel discussie daarover. Met natuurlijk gelijk de mensen die ook achter Trump gaan staan... want dat is altijd zo, eigenlijk wat hij ook doet. Het is natuurlijk altijd een groepje opiniemakers... en ook een MAGA-achterban die zo achter hem gaan staan. Maar ik denk dat we het ook heel veel erover gaan hebben... juist over wat jij noemt, wat voor enorme gok dit ook is voor Donald Trump. Nu zijn ze hier ook nog overal aan het analyseren... wat is daar eigenlijk aan het gebeuren...

Maar in de loop van de dag gaan we het er ook over hebben... wat zijn de gevolgen voor de VS. En dat Trump in die toespraak van hem Amerikaanse slachtoffers noemt... dat dat kan gebeuren, dat hij dat aankondigt... dat is echt wel ongekend voor hem. Dat horen wij Donald Trump eigenlijk nooit zeggen. Het gaat hier dus over een mogelijke regime change... waar hij ook op toespelt in die toespraak.

Hier heeft echt iedereen Irak en Afghanistan nog in het achterhoofd. Het risico dat dit een veel langer conflict gaat worden waar Amerika ingesleept kan worden. Dit is het tegenovergestelde van wat Donald Trump altijd beloofd heeft.

Ook bij de laatste campagne. Hij is de president van vrede, zegt hij. Nou, daar moet eerst dus oorlog voor komen. En dat is denk ik, dat weet ik wel zeker, dat is echt voor een groot deel van de Amerikanen helemaal niet waar zij op gestemd hebben en waarop zij zitten te wachten. En dan heb je nog de vraag natuurlijk, kloppen die redenen nou voor deze aanval? Trump zegt het vol overtuiging. Dus ik denk dat hier met het oog op de midterms inderdaad heel veel gesproken zal worden over het grote risico dat Donald Trump hier neemt.

Ja, ik moet zeggen, Trump zit op dit moment echt wel op een moeilijk punt in zijn presidentschap. Helemaal als je het over dat soort voorspellingen van een gouden eeuw gaat hebben. Want zijn belangrijkste belofte was toch, ik ga die inflatie aanpakken. Ik maak die boodschappen goedkoper. Daar won hij de verkiezingen mee. Daar sloeg hij Biden mee om de oren. Dat werkte ook fantastisch tijdens die campagne.

Maar de werkelijkheid is dat Amerikanen... daar gewoon nog niet heel veel van merken op dit moment. Boodschappen zijn nog steeds duur. Huren zijn nog steeds hoog. Die importheffingen helpen daar ook niet bij. Dus dat is echt wel een probleem. Trumps boodschap verandert er ook steeds over. Het ene moment zegt hij van het is helemaal geen probleem. Dit hebben democraten verzonnen. Het andere moment zegt hij ik ben het aan het oplossen. Kijk al hoe veel beter het is geworden. Dus ja, dat is echt wel een moeilijk punt voor hem. Daar moet hij nu echt iets gaan leveren.

Ook omdat we natuurlijk verkiezingen hebben hier weer in november. Congressverkiezingen. Maar aan de andere kant is er iets waar wel veel Amerikanen enthousiast over waren. In ieder geval was zijn immigratiebeleid. De grenzen dichtgooien. Ook veel assertiever zijn in het opzoeken van immigranten zonder verblijfspapieren. Dat was echt wel iets waar heel veel Amerikanen heel enthousiast over waren. Eigenlijk bijna dat hele eerste jaar ook wel.

Maar je ziet daar ook wel een beweging... en die is in de afgelopen weken veel sterker geworden... dat sinds wat er in Minneapolis aan het gebeuren is... dat daar echt een klat wel wat is ingekomen. De harde kern is daar nog wel heel enthousiast over... maar je ziet toch ook gematigde kiezers die hiervan geschrokken zijn... en die denken, wachten ze eventjes, wat Bernard net opschrijft... willen we dat nou op straat? Dat elke Amerikaan nu met zijn paspoort moet rondlopen voor het geval dat? Is dat wat we willen?

En dan, nou, tenslotte nog, weet je, Groenland... dat afbreken van de NAVO, Venezuela. Trump is daar steeds heel duidelijk over. Maar als je kijkt naar wat Amerikanen vinden... dat is echt niet overal even populair. Dus dat zijn ook wel punten waar hij niet op scoort op dit moment. Het is nog geen opstand of zo, geen crisis, maar het is ook geen Hosanna. Nee. En, nou, Bernard schetst al eventjes de manier... waarop ICE dan ook restaurants binnenvalt of winkels... en mensen van hun werk worden gerukt. Rechtbank.

Dan heb je eigenlijk bijna een burgeroorlog. Dat is waar Minneapolis, ik probeer het voorzichtig te zeggen... een klein beetje tegenaan zit op dit moment. Want inderdaad, die federale politie houdt daar huis, ICE. En je ziet dat de lokale politie... daar is echt nog een trauma in Minneapolis van George Floyd, die zaak...

Die zwarte man die daar omkwam tijdens een arrestatie. Dit is echt een getraumatiseerde stad. Dus die politie daar is heel voorzichtig. En die willen juist proberen om te voorkomen dat dit weer escaleert. Maar die eisagenten hebben daar helemaal geen boodschap aan eigenlijk. En je ziet dat die twee diensten dus echt naast elkaar moeten opereren. Dat eigenlijk niet willen. Niet willen samenwerken. En dat geldt voor heel veel steden waar dat echt heel moeilijk gaat.

dus onherkenbaar, in militaire pakken, zonder insignes... in auto's met geblindeerde ramen... zonder dat daarop staat dat het een federale dienst is... die zie je overal op straat daar. Burgers die bang zijn. Gewone Amerikanen die dus ook met hun paspoort over straat moeten... voor het geval dat. Ja, dat is idioot natuurlijk. Restaurants waar je moet aanbellen en dan hangt er een briefje. Eerst aanbellen, want we willen hier niet ijs binnen hebben. We willen geen inval. Ze hebben de hele protocollen...

Dus al het geweld ook daar. Het is echt een heel grimmige sfeer. Je merkt er heel veel frustratie. Je merkt er ook angst onder de gewone bevolking. En dan moet ik zeggen, de term fascisme. Ik zeg het toch maar even. Ik vind het altijd moeilijk om die term te gebruiken. Want als je dat gebruikt, dan heb je eigenlijk elke discussie al in de kiem gespoord. Dan voor je het weet heb je het alleen nog maar over dat labeltje. En niet meer over wat er daaronder zit.

Maar ik kijk dan altijd naar de definitie die Timothy Snyder erbij pakt. Een Amerikaanse hoogleraar. Die heeft een hele interessante boek hierover geschreven. En die zegt... Fascisme, daar hoort bij de persoonsverheerlijking rond een leider. Die hoef ik niet uit te leggen. De partij die tot één partij wordt gemaakt. Nog maar één mening. Dreiging en het gebruik van geweld. Dat zien we in Minneapolis. En de laatste, de grote leugen. Die moet worden geaccepteerd en ingezet om de werkelijkheid te hervormen. En dan moet ik...

Er zijn zoveel voorbeelden daarvan te verzinnen. Maar ik moet dan altijd meteen denken aan de bestorming van het kapitol. Trumps verlies in 2020. Daar wordt op dit moment de geschiedenis herschreven door Donald Trump. En iedereen, ook de senatoren, al die verstandige oude mannen... die republikeinen daar, die gaan daar gewoon in mee. Die weten ook wel dat het niet zo is. Die hebben het zelf meegemaakt. Maar toch wordt daar een heel nieuw verhaal geschreven. En...