Joost de Vries

Dat is ook wel grappig, als mensen klagen over dat witte mannen geen Libris meer kunnen winnen, kun je altijd zeggen, ze kunnen er zelfs twee winnen. Kort tijd bestek. Rob van Essen, relatief toegelang onder de radar geweest. Wij begonnen met boeken, een eeuw geleden, dat hij toen nog als een geheimtip gold. De boek Visser en de verhalen.

Ik moest ook heel veel denken. Ik weet ook niet hoe het met jullie zit aan. Dit is wat ik je beloof. Ja, totaal. Ik heb dit letterlijk tegen Marja gezegd. Dit is helemaal de stijl, de toon. Even dan nog voor de luisteraar die dit verhaal niet kent. Ook al hebben wij heel vaak de loftrompet erover afgestoken. Dit gaat over een man die terugkijkt toen hij over twintig was. Verloren was in het leven. En opeens door vier meisjes van een roeiclub. Ja, het wordt gevisiteerd. Dat vind ik een beetje een griezelig woord. Ja.

Maar die hebben interesse in hem. Het ene na het andere mooie meisje. Hij denkt dat het een grap is. Dat ze een soort weddenschap hebben afgesloten. En jaren later blijkt pas dat het om hem ging. Dat een van de meiden zegt, je was best wel knap. Ja. Vroeger. Iemand die helemaal vergeten heeft dat het leven niet alleen op hem af kan komen. Maar dat je ook op het leven af kan lopen. En dat je ook waarde kan hebben. Dat er een totaal gevoel van vergeefsheid achterblijft.

Ja, maar toch ook dat hij dan de stad intrekt. En dat is een mooie voorjaarsavond. De terrassen lopen vol. Dit is wat ik je beloof, zegt de wereld. Waarom zou je nog wachten? En dat is dan de slotzin. Belangrijk denk ik ook voor de duiding van dit boek. De grote schoonmaak. Wat is er aan de hand? Marja. Ik kijk gewoon heel even naar jou. Er is iets. Er is gewoon iets. Er is iets in jouw leven. Heeft het afgespeeld?

Voor het symbolische bedrag, zo schrijft hij. Ja, precies. Maar goed, hij wordt redelijk succesvol kunstenaar... tot de volkskrantvernietigend daarover schrijft. Ja, zeg maar de slotremaak van dienst die breekt hem in tweeën. Werd je dat voor de volkskrant, Joost? Nee, maar wel een dusdanig harde recensie.

Dat hij echt gewoon... Wat is hem verweten eigenlijk? Hij wordt verliefd. Hij heeft een meisje in zijn leven. Dus dat is een verzachtende omstandigheid. En dan zijn hij en Jasmijn een jaar samen. Waar hij ook heel mooi over schrijft. Dat vind ik het mooiste. Dat een lichaam zich laat aanraken. Dat jou gekend wil worden. Het is zo prachtig gedaan. Maar na een jaar lief en leed...

Denkt hij, ik ga vertellen wat me is overkomen. Nu kan het wel. Nu kan het wel. Hij zegt, nou, die fles breek ik zo. En dan stort het de hele tijd. Ja, jasmijn is not having it. Wat is dit? Je bent met mij aan het fokken. Dit is een redelijke red flag, denk ik, in de date wereld. Als je zo'n verhaal... Kun je je dat echt voorstellen? Dat iemand gewoon met die al wel al... Hoe lang is het? Een paar jaar?

Het is meer in de categorie van ik heb een alien gezien. Ja, want bij mentel, dat is wel, dat zegt ze wel in Gaping of the Ghost. Dat ze ook zegt van ja, maar ik had ook, ik heb en had heel veel migraine aanvallen en ook hoofdpijn aanvallen door die endometriose. Dus soms zag ik ook dingen die er niet konden zijn, maar ze waren er wel.

Ja, ja. De jaren tachtig vorderen. En op een gegeven moment kijkt hij naar een programma op Veronica. Parapara. Goeie titel. Ja, goeie titel. Waarin dan door het hele land worden gekeken. Paranoïde of paranormaal is dan Parapara de afkorting van. Had je echt zo'n programma op tv? Heet dat echt Paranoïde of Paranormaal? Het heet iets anders. Het heet volgens mij echt gebeurd.

Hij vliegt Hendricks aan als een beest. Hij straft hem voor al die jaren eenzaamheid. Precies. Zelf twijfel en verstoting natuurlijk. Dat is natuurlijk ook wel belangrijk. Dat komt ook telkens weer terug. Hij is natuurlijk gestopt met het VWO. Zijn ouders waren diep teleurgesteld in hem. Die zeiden eigenlijk niks. We zijn hem gaan stonewallen.

Vendricks is eigenlijk de enige persoon met wie hij normaal contact heeft in die periode. En ook hij verstoot hem. Dus hij en Vendricks knokken de knok. En uiteindelijk laat hij hem toch binnen. En Vendricks staat er van, ik kan niet geloven. Ook weer zo'n ongelofelijk moment. Dat hij niks gebroken heeft. Hij blijft het maar herhalen. Het had eigenlijk niet moeten kunnen dat hij niks heeft. Hadden jullie ook, ik weet niet of dit spoiler is, enig moment waarop jullie dachten, oh god, ik was even heel bang dat dan de clue zou zijn, Vendricks bestaat niet.

Nou ja, dat vertelt hij met zoveel vertellust aan Thomas. En aan de lezer. Want even mensen, ik las dit in de trein. Ik heb hardop zitten lachen. Maar ook dat ik wegkeek van het boek. En weer terugkeek en gewoon niet verder kon lezen. Omdat ik zo moest lachen. Ja, zij vallen elkaar in de armen. En ik vond het wel grappig, want het is totaal onverwacht.

Maar goed, laten we even terug gaan. We moeten wel even verder vertellen. Ook straks om even terug te komen op de kwestie. Hier kom ik nog op terug. Waar het had mogen stoppen. Zij komen in dat Engelse dorpje. En uiteindelijk blijkt dus dat de man tegen wie hij zijn Forrest Gump verhaal aan het ophouden is. Iemand is die dit ook heeft meegemaakt. Maar dan niet met een fles brik zo. Maar help even met een pak koekjes. Ja.

Ja, een paar koekjes. Je moet in een levensgroot paar koekjes. Oh, en dan komen er alleen maar kruimeltjes uit. En kijk, dit is ook weer slim. Dit is begin jaren negentig. Dus niet het internet is. Het is er wel, maar je moet inbellen en dan heb je twee pixels en het stelt dan een plaatje voor. Dus je kunt je ook niet massaal verenigen zoals nu mensen die in complottheorieën

Het is wel interessant. Deze roman werkt echt alleen. Precies. En ook dat je dus niet meer in nepnieuws. Kijk, nu hebben we nepnieuws. Hier zijn ze echt verbonden door de fysieke ervaring. Anders denk je dat je naar een kunstmatig gemaakt filmpje aan het kijken bent. Ja, tuurlijk.

Dus zij komen daar en het grappige is, dus deze man op het bankje, die oudere man. Moeten we even heel even zeggen van, gaan we nu heel veel spoilen? Ja, als je het hele verhaal vertelt, weet ik niet. Maar het is ook heel moeilijk om niet, maar dit is alweer ons eeuwenoude dilemma. Vanaf nu is het, als je het nog zelf wil lezen, vanaf nu is het spoiler tijd. Ja, want we moeten spoilen, ook omdat ik nog een parallel heb gevonden met een ander populair boek dat we een paar maanden geleden hebben besproken.

Nee, maar daarvan moeten we helemaal gaan spoilen. Let op. Vertel. Dan ga ik nu even in een sneltreinvaart. Ze gaan wonen bij de man bij het bankje. Die heel veel geld heeft en onroerend goed. En iedereen een uitkering geeft. En daar in dat dorp gaan ze nuttig werken. In een klein Engels dorpje. Klein Engels schattig dorpje. De wandels hebben tapijt. Wat ik dan echt het summe van een klein Engels dorpje vind. Ze gaan bejaarden helpen wassen. Ze gaan goede werken doen. Het is eigenlijk een prima leven. Bibliotheekje beheren.

En dan op een zeker moment... er komen meer mensen bij die ook... in Denemarken, Sven... die zoiets heeft meegemaakt. Het is eigenlijk toch een soort secte die hij beschrijft. Het is een liefdevolle... het zijn geen branched divisions... dat ze zich met z'n allen in de fik steken. Ze hebben ook allemaal niet hetzelfde meegemaakt. Het zijn wel allemaal... levensgrote verpakkingen... die de inhoud blijven. Het zijn allemaal een beetje gewonde mensen. Het zijn gewonde mensen die elkaar inderdaad heel goed daarin vinden.

En dan is er een punt dat ze opeens wakker worden. Help mij even, Thomas en Fenderix, die staan opeens in een grijze gang. En dan is het opeens 2037, als ik daar mijn blauwte hoofdje... Veel verder nog, 2137. Pardon, my bad. Dan zitten ze in de toekomst, dan is er in een grote aree...

Ja, dus er is wat gebeurd. Dan moeten zij in een nagemaakte supermarkt... die precies die supermarkt van Vindrix is uit de jaren tachtig... die hele scène gaan naspelen en ook lekker gaan schoonmaken. En het hele publiek juicht mee... en gaat daarna ook met behulp van Brixo dingen schoonmaken. Dan zijn ze weer terug in de tijd en hebben zij een boek meegekregen. Wat een beetje, zeg ik dan, de Bijbel, de Koran, de Torah. En dat is dan deze roman. Ja, hier haak ik echt...