Joost de Vries

Heel erg af. Hier wou ik even gaan naar een boek dat wij eerder hebben besproken. Dit soort van boeken. O, natuurlijk. Uwalda. O, ook een boek in een boek. Een boek in een boek. En dat de personages ook personages blijkt te zijn, waren het niet. Dat in De Jaarknikker een van de personages van de gebeurtenissen een sleutelroman maakt. Dus de personages staan voor dezelfde mensen, maar hebben andere namen gekregen.

En hierbij wordt toch suggereerd dat dit een soort lus in de tijd is. Denk Event Horizon. Dat je iets uit de toekomst meeneemt. Ja, een soort Terminator eigenlijk. Je krijgt een professie mee. Die moet je uitschrijven zodat er een boek ontstaat.

de hele supermarkt van boven tot onder... schoongemaakt met Brixo. Ook de uitschriften schappen. Die moest je wel heel goed droogmaken... omdat je anders papier en maché kreeg. Dus zoveel details. Kijk, ik blijf even haken op wat jullie net zeggen. Waarom Brixo? En waarom niet dat pak koekjes?

Daar ontkom je bij een cijfer als Rob van der Essen niet aan. Hij is natuurlijk heel christelijk opgevoed. Gereformeerd, als ik me niet vergis. Dat zit ook in zijn eerdere werk. Bij Jezus Christus waren er gewoon de mensen met de meeste getuigen. De meeste gedocumenteerden. En ook bij Jezus, die hij toch een beetje heeft geplagieerd, Johannes de Doper, gaat het ook allemaal om reiniging.

Op het schoonwassen van de zonde. Op het bewerf dat de wereld op je achterlaat. Maar dat is natuurlijk in feite meer dat van elke religie gezien. Het is altijd een verbetering, een correctie van de wereld. Het wegnemen van zonde, een betere wereld creëren. Reinigen. Ja, maar dat reinigen zit nergens denk ik. Of het moet het hindoeïsme zijn. In de islam heb je ook heel veel rituelen om reinigen. In de islam heb je toch ook dat je je gezicht... Ja, ja, ja.

Nou goed, laat ik zo zeggen, het is inderdaad een religieus iets. Ze worden apostelen. Maar het boek gaat ook op een ander niveau, heel erg op religie. Stel je voor, je ziet een wonder. Ook al is het vooral een wonder waar geen betekenis kan vasthaken. Namelijk een fles schoonmaakmiddel. Hoe is deze? Je gaat het duiden. Omdat het alternatief is accepteren dat je gek bent. Of de wereld niet begrijpt.

Ja, en daarmee plaatst hij zich in een enorm lange en oude traditie... van schrijvers die zich gaan afvragen wat de wereld betekent... wanneer je God niet meer accepteert als de sluitende betekenis. En het ironische is dat zij allemaal, of dat heel veel... of op nihilisme komen, of op een verwrongen godheid. Op een verwrongen betekenissysteem dat altijd wel op metaniveau... nog iets met het oude geloof te maken heeft.

Ja, had dat gelaten. Ja, maar misschien moeten we dan ook langzamerhand naar waar het had kunnen stoppen. Want kijk, we hebben net aan de luisteraar gezegd dat we helemaal gingen spoilen. Het eindigde uiteindelijk in de toekomst dat zij tegen die twee mensen die hen hebben getijd transporteerd, Elise en Meerte. Die heb ik meteen weer uit mijn hoofd geprikseld. Oh ja, Ilse. Heel veel mensen heten Ilse. Ik reed Ilse.

Ze zegt van, dankjewel, jullie hebben je werk gedaan. En dat is dan het slot van het boek. En dat is ook weer die strik die er omheen zit. Waar had het voor jullie mogen stoppen? Ja, ik vind hem dus gewoon als korte verhalenschrijver echt briljant.

Ja, hij is ook echt... want hij was bij Nieuwsweekend... ook een leuke interview trouwens voor de luisteraar... bij Nieuwsweekend met Mirke van der Weij... en Pieter van der Wielen. En daar vertelde hij van... ik ben dus ook gewoon met mijn VWO gestopt... een jaar voor mijn eindexamen. En ik ben ook in de supermarkt gaan werken. Ja, maar de supermarkt is natuurlijk ook zo'n dagelijks decor.

En ik ben na twee toch een beetje afgehaakt. Maar heb je ook Dorte Nors gelezen? Dat is toch even in Deense schrijvers blijven. Wij natuurlijk wel. Dorte Nors heeft het ook. Dat ze gewoon de luche alledaagsheid. Dat ze daar toch dingen, zoals in die verhalenbundel van haar. Dat ze toch magische, grotere dingen onder kunnen schemeren. Daar gaat ze niet zo direct op in het spel op van de esse. Maar goed. Ik had het boek zelf willen laten eindigen. Dat ze in die woongemeenschap gaan wonen. Ja.

Ja, en je beseft nu opeens iets heel grisseligs. Fun fact. Ik heb Lisa Spithart geïnterviewd en ze liet mij een foto zien. Zij is als kind, is ooit met carnaval verkleed gegaan als een fles. Nee. Ja, dat besef ik nu opeens.

Wow. Dus misschien... Nou, dit is dus het vruchtbare van een schrijvershuwelijk. Ja, dat is het, hè? Dat is het dus. Maar uiteindelijk, wat zegt het dan? Dat je weet dat je vrouw zich als kind verkleden als een fles. En dat die fles uiteindelijk niet uit mens blijkt te bestaan. Ik ga hier even... Ik heb even een bad trip hierover, hoor. Ja, maar mag ik gewoon heel even waar het boek zou kunnen eindigen? Het is een uitzonderlijk boek, hoor. Dus ik wil er ook niet het minst aan me over doen. Nee.

Ik ben allergisch voor ongeveer 90% van de dingen die gebeuren in deze roman. En toch vond ik hem heel goed. Nou, dat vind ik wel echt een prestatie. Dus een 8 van mij. Oké, een 8 van mij. Charlotte, kijk. Los van het feit dat ik nu echt even blijf haken op de dingen van Rob van Essen. Die je op je lijf zou laten tatoeëren. Ik heb nu de naging op een van mijn middelvingers. Dit is wat ik je beloofde tatoeëren. En daarvoor de rest van mijn leven heel blij mee zijn. Ik heb genoten van dit boek. Ik vind het een moedig boek.

Vind ik het perfect? Nee, absoluut niet. Maar het overstijgt in middelmaat door het lef. En nogmaals, ik ben altijd zo onthoord door die personages. Ik kan er niks aan doen. Ze erkennen hun eigen belachelijkheid, hun eigen vastzitten. Dus ja, ik geef het ook een acht. Ik ga ermee.

Maar desalniettemin een acht. En kan ik nog even iets daaraan toevoegen? Ik vind het heel mooi dat we al jarenlang deze podcast maken... en jarenlang proberen om toch een gewogen oordeel te hebben. Ik vind het ook goed dat wij het in het literaire landschap... waarin iets belandt, proberen te beoordelen.

En dan kan een mislukte poging beter zijn dan een geslaagd middelmatig resultaat. En ik moet nu ook heel erg denken aan onze bespreking van de ja-knikker van Peter Bewalda. Dat je denkt, is het een volledig geslaagde roman? Nee, maar voor een tweede roman is het heel erg goed en prikkelend.

Als de fuckboy die hij was zegt van... Nou ja, ik twijfel toch wel een beetje aan mijn relatie hoor. Omdat hij niet wist of het schrijverschap en het huwelijk zich lieten verenigen. Waarom zou je dat zeggen tegen de beste vriendin van de vrouw die je verloopt? Ja, inderdaad. Omdat hij een fuckboy is. En toen op een gegeven moment ging hij naar Berlijn.

Merel is nog steeds krijgend namelijk om de havenklap verzoeken van mensen die bij leesclubjes willen. En Merel Koppert is nog steeds volgens mij ook wel braaf. Ja, zoals vorige week zei je. Maar ik ben inderdaad weer heel benieuwd. Zijn er mensen die... Laat ons even weten als jullie leesclub een naam hebben. Ja, dat zou leuk. En wat die naam dan is. Misschien ben ik ook wel benieuwd wat er gelezen wordt. Krijg jij daar wat over te horen, Ellen?

Marksbrood klinkt echt als een vreselijke Amsterdamse bakkerij. Ja, dat is een Joop Kaasknaller. Het gekke is met Kafka en dat is ook waarom ik dit boek... Ik moest er af en toe zetten om het te gaan lezen. Ook omdat Kafka is zo...