Joost de Vries

Hoeveel? Heel vaak. Ja, heel veel. Specifiek die beesten? Ja, altijd Komodo-vranen. Die zijn niet eens snel of eng? Nee, maar ik ben dan ergens en dan is er gewoon... Ik ben met de open mond die oost aan het aanstellen. Ik ben dan ergens en dan moet ik er aan de andere kant van de straat zien te komen. Maar er liggen gewoon drie of vier Komodo-vranen. Heel rustig. En de vraag is dan, kan ik er langs lopen? Of nemen ze me te grazen? Ja, want als ze je bijten... Zijn giftig. Dan ben je totaal... Dit weet je ook in de droom.

En de causaliteit is hij altijd kwijt. Dus hij wordt gearresteerd door twee mannen. En dan een paar dagen later loopt hij de loods in van het bedrijf waar hij werkt. En dan worden die mannen afgerost. Dat is ook zoiets. En dan worden ze afgerost en dan komt hij later weer terug. En er is daar geen enkel spoor meer van te zien. En wordt wel tegen hem gezegd, het is jouw schuld.

Nou ja, en je hebt natuurlijk het gekke idee. Want het is natuurlijk hele... Dat had ik eigenlijk bij alle verwachtingen die ik van het boek had... en die ik aan het woord Kafka S in mijn hoofd had ophangen... had ik niet verwacht wat een ontzettend fysiek boek het is...

Het gaat de hele tijd om hoe mensen ruiken. Het gaat de hele tijd om hoe dicht mensen op elkaar zitten. Ja, klopt. Hij is de hele tijd mensen aan het aanranden. Hij wordt zelf ook aangerand. Er is een rechtszaak bezig en opeens staan er mensen in de hoek... gewoon vreselijk elkaar af te werken. Het is zo fysiek allemaal ook. Ja, die scène die hij aan het begin heeft met zijn mede-huurster... een jonge vrouw die naast hem een kamer huurt...

Het punt is denk ik, en dit zegt heel veel over wat je leeshouding is, denk ik. Niet alleen voor zo'n boek als dit, maar ook bijvoorbeeld hoe je poëzie leest. Omdat je kan of het lezen als, het is allemaal een metafoor en ik moet die begrijpen. Er zijn symbolen, ik moet ze ontcijferen.

Of je kunt het, en zo ben ik het op een gegeven moment maar gaan lezen, gewoon zonder mezelf dat te veel af te vragen en gewoon puur op sferisch niveau proberen mee te gaan. Dat is eigenlijk beter. Ik dacht ook zo van, shit man, ik moet de hele Europese geschiedenis soort van begrijpen om de symbolen hierin waar te nemen. En ik vond dat sferische lezen, dat ging me heel goed af, tot een beetje op het einde. En dan krijg je het verhaal in het verhaal. Dat is ook een verhaal dat hij eerder publiceerde en hierin heeft gedaan. Het verhaal heette Voor de Wet. Ja.

En hij moet met iemand van zijn werk... Er zou een gast komen op zijn werk. Een Italiaan. Met een snor die geparfumeerd is. Dat vind ik een heel leuk detail. En daarmee gaat hij naar de kerk. Alleen die persoon gaat in zijn eentje naar de kerk. Onverwacht. Maar alsnog wordt er een preek gehouden die helemaal aan hem gericht is. En dan krijg je zo'n verhaal dat wel...

zo nadrukkelijk symbolisch is. En ook zo... Een metafoor op zich. Ja, wel gewoon heel nadrukkelijk een metafoor. En dat was toen wel het moment dat ik dacht... nu moet je echt een betekenis gaan brengen. En ja, god... Waar ging het over? Wel of geen toegang krijgen tot... Ja, het is het verhaal van... Hoe moet je dat verhaal vertellen?

Weet je, dat is ook gewoon zo, er gebeurt gewoon op een dag iets, waardoor de een wordt getroffen. Leg even uit, serie? Leg erover speelt zich af twee jaar nadat 2% van de wereldbevolking zonder enig spoor, zonder enige uitleg verdwenen is. En de hele wereld weet niet wat er gebeurd is.

Terug naar jou maar. Op een dag kom je erachter. Ik ben degene die is achtergebleven. Maar waarom is mijn kind weggehaald? En waar ben ik er zelf wel nog? Je komt voor zo'n grote levensvraag te staan. Nog even los van de wet. Ook dit verhaal met die nadrukkelijk metafoor. Het is natuurlijk ook gewoon een studie in eenzaamheid. Als je het heel vast en makkelijk aan Kafka's autobiografie wil koppelen...

Krijg je het gevoel dat het een man was die nooit helemaal snapte hoe hij mee moest doen in het gewone leven. En dat is natuurlijk wat dit boek in een soort van vergroting laat zien. Het is gewoon iemand die niet snapt wat de regels zijn. Die in geen enkele relatie zich op een ontspannen manier kan verhouden. Ja, maar in het vervolg daarvan zou je het ook kunnen lezen als een studie in zelfbestraffing.

Ja, dat hij jaloers is. Ja, en hij knoopt een relatie aan met Leni. Of ja, ik weet niet of relatie het juiste woord is. Het is één hoofdstuk waarin zij heel graag met hem naar bed komen. Ja, ze wil heel graag met hem naar bed. Maar dan blijkt toch eigenlijk dat ze ook wel misschien met andere mensen naar bed is gegaan. Waardoor je ook niet snapt van, is dit nou van mij deze relatie? Of is deze relatie ook onderdeel van mijn grote spel? Ja, maar hij vindt haar vies daarom. Hij wijst haar af daarom. Hij is een beetje net zoals Abelie Fleabag gezien. Die woedende man die dan bij die woede workshop deed het hoeren schrikken.

Zullen jullie anders over het woord Kafkaesque gaan denken? Ik dacht daarvoor dat het een papiermolenmolen was. Zo vatte ik het op. Weet je wel? Ja, gewoon van... Je moet een formulier invullen, maar om dat formulier in te vullen... moet je eerst een ander formulier. Maar dat kan je alleen doen als je dat formulier hebt ingevuld. Of een beetje waar ik altijd aan moet denken... is als je dan een schaar hebt gekocht. Maar die zit dan in een verpakking waar je een schaar voor nodig hebt. Daar denk je altijd, dit is zo Kafkaesque. Oh, Kafka...

Oh, ik koop ook heel veel schade. Maar het gekke is, dit boek is zo niet een papiermolen, omdat het zo fysiek is. Ja, precies. Het is de kortstroom. Er staat juist nooit ergens gewoon zwart op wit wat er aan de hand is. Precies.

Een van de eerste keren dat het woord Kafkaesque werd gebruikt, in de jaren dertig geloof ik, in het Engels tenminste, was door Cecil D. Lewis, de dichter en de vader van Daniel D. Lewis. Ja, leuk hè? Was een hele prominente dichter en die gebruikte het, maar die bedoelde dus de humor. Die vond het gewoon ontzettend grappig.

Hij bedoelde absurde humor. Ja, hij vond het gewoon echt een boek om te lachen. Dus in welke context gebruikte hij het? Hij bedoelde eigenlijk met Kafka S als een compliment voor iets dat op een hele originele manier grappig was. Gewoon iets absurds. Ja, gewoon iets absurds. Zo gebruikt echt niemand het meer. Nee, maar het schijnt dat Kafka zelf inderdaad ook dit boek lachend aan zijn vrienden voorloos.

En dat was wat meer klassieker, zeg maar, zoals je denkt dat Kafkaesque is. Het gaat namelijk iemand die bij een dorp komt en dat dorp is bij een kasteel en hij moet bij het kasteel zien kopen. En dan gaat hij naar de herberg en dan zeggen ze nee, je moet een vergunning krijgen om bij het kasteel te komen. En dan gaat hij naar het stadhuis en het stadhuis zegt dan nee, je moet aan de barvrouw vragen. En de barvrouw zegt dan van nee, je moet dan aan de koetsier vragen.

Jezus Joost. Het lijkt wel een quest uit Elden Ring. Maar dat is echt zo beschreven op zo'n manier. Als je het met horror hebt. Maar dat is misschien ook hoe ik het interpreteer. Maar hij komt gewoon in zo'n oud dorpje. In the middle of nowhere. Waar het gewoon de hele tijd donker is. En hij moet in de herberg. Waar allemaal enge mannen rondlopen. En je verwacht elk moment gewoon. Ze gaan hem opeten ofzo. Gewoon zo gewoon.

Doet hij zijn koffer open, dan is het wel zijn koffer. Maar er zitten er vieze kleren van iemand anders in. Van dat soort dingen. En het eindigt ook op bijna dezelfde manier. Namelijk dat hij wordt te dood veroordeeld. En volgens, dat is de laatste zin, hij loopt voor zijn beulen uit. Alsof ze hem niet kunnen bijhouden. Zo'n haast heeft hij om gewoon maar te dood veroordeeld te worden.

Ze hebben allemaal geslachtziektes. Ja, chlamydia. Wist je dat niet? Dat lezen jullie voor kranten. Dit is algemeen bekend. 80% van de koala's hebben koala-chlamydia. Het enige wat ik van koala's weet, is dat hun brein glad is.