Mark Rietveld

En dan bespreek je het dossier. En dan wordt het langzaam duidelijk wat het kind wel heeft gedaan. En we hebben wel eens meegemaakt. Dat er zo'n vader zat. Nee, echt niet. Dan laten we het filmpje even zien. Dat was niet in deze zaak. Het filmpje waarbij zijn kleine zoontje echt er vol op gaat. Door zijn vrienden wordt... Dat lijkt me pijnlijk als vader om dat te zien. Maar dat is ook de reden waarom ouders moeten komen. De nabestaanden. Die waren er natuurlijk ook. Ja.

good cop, bad cop, met kritische vragen komen. En ik zelf ook. Ja, het is een jeugdzitting. Dus ik zeg ook wel eens tegen zo'n jeugd... maar dat is toch gewoon een kutstreek? Ja, ik durf wel kut te zeggen op een strafzitting. Maar hier heb je te maken met het nabestaan van iemand die overleden is. Ja, onverteerbaar voor die mensen. Omdat die jongens allemaal een beetje hun aandeel kleiner probeerden te maken...

En ze niet het hele verhaal hoorden. En dat hebben ze ook verteld. En hun advocaat ook namens hen. En was dat voor hen nog veel zwaarder. Van we kwamen hier om eigenlijk het hele verhaal te horen. En nu duwen jullie alles toch weer van je af. Dus dat is echt verschrikkelijk.

Maar uiteindelijk heeft hij het gedaan wat hij mocht krijgen. Dat is niet veel anders. Maar wat bij jeugd wel meer een rol speelt. Je hebt dan adviezen bijvoorbeeld ook in deze zaken. Van de raad. Van de raad voor de kindervereniging. En die zegt, stuur ze niet terug. Want dat is niet goed voor deze jongeren. Maar, en onze gerechtsjurist heeft dat heel mooi opgeschreven. De harde werkelijkheid is wel dat er iemand was overleden. Ook al was dat niet jullie bedoeling.

Keihard afstaven. Dat hebben we ook opgeschreven. Daar hoef ik niet voor uit de raadkamer te klappen. Dat was een moeilijke afweging. Dat staat er ook in. Aan de ene kant...

Hoe zorgen we dat deze jongens niet meer de fout in gaan? Helpen we ze? Wat nou hulp? Ja, helpen we ze? Maar daar heeft de maatschappij ook wat aan. Want als je ervoor zorgt dat jongeren niet meer terugkomen... en geen recidive meer plegen, daar heeft de maatschappij ook wat aan. Dat is de ene kant. De andere kant, er is iemand dood. Dus dat is de afweging geweest. En wat wij heel belangrijk vonden...

En ook dat, daar waren we eigenlijk heel snel over eens... maar ook staat ook heel duidelijk in het fonds... niet, ga niet voor eigen rechter spelen. Dit is echt onacceptabel. Dat is de boodschap die we hebben proberen te brengen. Jij hebt het gelezen, ik weet niet of dat gelukt is. Ja, zeker. Nog heel even, er zit natuurlijk ook een OM bij zo'n zaak...

En dat zijn twee maren, want vaak is er met jongeren... die zulke ernstige feiten plegen, wel wat aan de hand. En dan komt er vaak de bijmaatregel. Jeugd-TBS. Ja, jeugd-TBS. Duurt zes of zeven jaar. Twee jaar jeugddetentie, dus negen jaar bij elkaar.

Dan verplaats je weer even in een puber. Die is zestien. En dan is negen jaar zijn halve leven. Ja, meer. Ja, meer. Ik ben jurist, ik kan niet rekenen. Jij wel. Dat zijn aannames, meneer Rietveld. Ja, net als die pubers thuis. Als je tegen een puber thuis zegt... hou nog even twee maanden vol op voetbal. Nee.

Het OM heeft ook zwaarheemshandeling dood en gevolg geëist. Wat was de eis? De eis was, even kijken hoor, want ik heb ze opgeschreven... drie jongens wel terugsturen en de rest maximale taakstraf.

En wat wij ervan hebben gemaakt, daar komen we dadelijk denk ik wel op. Maar even dat verschil inderdaad. Dus de doodslag en zwaar met handen die de dood tegen gevolgen hebben. Dat heeft te maken met in hoeverre je het geweld kan vaststellen... en je daar opzet uit kan afleiden. Als ik met een pistool op je hoofd zet en ik schiet...

Ja, dan is dat opzet op in ieder geval doodslag. En dit ging om schopslaan tegen hoofd. Dat is niet altijd opzet op de dood. Want dat is nog een verschil. Als jullie met z'n tweeën met schoenen met stalen neuzen... als een penalty-nemer drie minuten lang op mijn hoofd staan te schoppen... dan is dat opzet.

Anders dan als je wel een paar schoppen vast kan stellen... maar je weet niet hoe hard en hoe vaak. En hier bij twijfel niet doen... konden we niet vaststellen dat het zo hard was... dat we daar opzet op de dood uit konden halen.

Lang antwoord. Wat hebben jullie besloten? Twee jongens hebben we teruggestuurd. Die hebben twaalf maanden jeugdretentie, zes voorwaardelijk gekregen. En dat is omdat hun rol bij het geweld ernstiger was dan dat van anderen? Eentje was begonnen en de ander konden we vaststellen schoppen tegen hoofd. Die andere drie jongens de maximale taakstraf en zes maanden voorwaardelijke jeugdretentie.

Soms denk ik, dan hadden we het misschien nog beter uit moeten leggen. Maar andere mensen kan je uitleggen wat je wil en die willen het niet weten. Want die willen gewoon alleen maar levenslang... You do an adult crime, you do that all the time. Deze jongens zijn veroordeeld. Heb je daarna nog iets van ze gehoord?

Eén jongen is in appel gegaan. In hoger beroep. En die heeft precies hetzelfde gekregen als wat wij hebben gedaan. En een andere jongen. Ik zit in de commissie van toelichting van de Hunnenberg. Jeugdinrichting. In de stad in Nijmegen. En ik liep een rondje op de afdeling. En daar zat hij opeens. Ja.

Oh hoi. Groet jij hem of groet hij jou? Meestal. Want als er dan iemand maandcommissaris op de afdeling komt. Dan ben je een soort attractie. Ze zien jou eerder dan dat jij ze ziet. Omdat al die jongens in trainingspakken. Je weet niet precies wie wie is. Zeker. En ik heb het wel eens eerder gehad. Dat ik daar rondliep en een meisje. Oei dat is bijna echt.

En ja, dat is wel een beetje ongemakkelijk. Maar hij zat er nog vanwege jouw vonnis. Ja, en daar hebben we het over kunnen hebben. En ja, nou goed. Dat was wat het was. Dat was wat het was. En hij had zich er soort van bij neergelegd. Hoe kijk jij nou terug op deze zaak? Ja, dit was...

Voor mij een zaak waar heel veel samen kwam. We hebben heel veel ook in de organisatie gedaan. In coronatijd. Met de avondklok erbij. Waar we goed samengewerkt hebben. Een mooi fondus neergezet. Na een hele tragische gebeurtenis. Die voor mij heel erg vasthangt aan die coronaperiode. Met voor ons de boodschap. Niet voor eigen rechter spelen.