Niek Hendriksen

Wouter Louwmans en Christian Vlokstra. Ze werden ondervraagd. Er waren dreigementen. Het was een onveilige situatie. Er liepen mensen met hondbakknuppels rond. Met andere woorden, de drie mannen die daar ter verantwoording werden geroepen... die zaten niet in een goede positie.

Als je wat langer in de advocatuur zit, dat je bepaalde ontwikkelingen meemaakt... en dat je soms wel met nostalgische gevoelens kan terugkijken op hoe het ooit geweest is. En deze zaak speelt in een tijd dat ik net nog geen advocaat was in 2005. Ik ben in 2006 beëdigd. En het is heel interessant vanuit hoesmatig interesse...

Nou, dat denk ik soms wel eens. Maar dat kan ook te maken hebben dat je toen minder ballast had. Dus minder het gevoel met je meedroeg van... ik heb nog niks meegemaakt. En nu heb je zoveel meegemaakt dat je denkt... toen ging het beter of toen ging het meer zoals ik had verwacht. Ben je cynischer geworden in de afgelopen twintig jaar? Nee, juist minder. Ik ben veel positiever over de afspraak.

Dan ben jij volgens mij wel een beetje een uitzondering. Ik maak me er in ieder geval een stuk minder druk om. Dat heb je geleerd in de loop der jaren. Ik vind het ook prima dat mensen tegenwoordig... als president van Amerika het internationale recht doodverklaren. Dan denk ik, dat is gewoon maandag.

Het maakt niks uit. Nick, deze zaak, Paul Epskamp. Ik kan me die zaak ook nog heel goed herinneren. Hoe is die bij jou terechtgekomen? Hoe raakte jij daarbij betrokken? Toen ik advocaat werkte, werkte ik bij een advocaatkantoor in Horen. En mijn toenmalige patroon was de advocaat van Ab. En in die tijd leerde ik... Van de verdachte?

Ja, exact. En in die tijd leerde ik Ab dus al kennen. Ging ik ook mee naar de gevangenis om sprekingen bij te wonen. Heb ik ook zittingen bijgewoond. Heb ik het dossier gelezen. Maar wel in dienst van mijn toenmalige patroon. Ik ben bij dat kantoor vrij snel weggegaan. Toen mijn carrière vervolgde in Amsterdam en bij andere kantoren. En toch bleef die zaak altijd wel bij me. Waarom?

Nou, met name denk ik omdat het de eerste zaak was waar ik mee in aanraking kwam... die dan een beetje voldoet aan je beeld als je net advocaat wordt... van wat dan een spannende zaak is.

Dan moet je toch denken aan het dossier bestuderen. En daar iets van een mening over vormen. Terwijl je echt op dat moment van toeten nog blazen weet. Ik weet niet hoe het is bij Christophe. Maar in mijn tijd als beginnend advocaat wist ik er nog heel weinig van. Durf ik ruimtelijk toe te geven. Kun je nog herinneren wat voor adviezen je daarover toen hebt gegeven? Weet je er nog iets van?

Nee, ik heb het dossier samengevat, herinner ik mij nog. En dat is uiteindelijk wel bij mijn patroon beland. Gaandeweg, het proces, ben ik bij het kantoor weggegaan. Dus ik heb daar niet een heel duidelijke herinnering aan... wat daar verder mee gebeurd is. Had je toen wel al contacten met deze cliënt? Zeker, ik ben in de PE Haarlem nog bij hem geweest... samen met mijn toenmalige patroon een aantal keer. De PE Haarlem bestaat ook niet meer? Nee, de PE Haarlem bestaat helaas niet meer. Ja, zeker. Dan ga je weg bij dat kantoor. Heb je die zaak toen destijds nog gevolgd?

Ja, heel erg. Het is ook wat dat betreft wel een vreemde zaak. Want uiteindelijk is hij veroordeeld tot een relatief lage straf bij de rechtbank. Ja, wat heeft hij gekregen? In mijn herinnering is dat 4,5 jaar geweest. Dan zou je denken voor een feit waarbij iemand om het leven is gekomen... plus nog een substantieel drugsfeit, al gaat het om softdrugs... laat maar zitten. Maar hij is echt afgevoerd uit die rechtszaal, stond in de media...

Roepend, ik ben onschuldig en ik ga doorprocederen. Woorden in die orde van grootte. En dat heeft hij dus ook gedaan. Is in hoger beroep gegaan. De afloop weten jullie. Wat is de afloop geweest voor de luisteraar? Voor de luisteraar is hij daar veroordeeld tot acht jaar gevangenisstraf. En waar is hij dan precies voor veroordeeld? In beginsel gaat het dus inderdaad om wat in de inleiding al werd gezegd.

Namelijk dat er grof geweld op Paul Epskamp is uitgeoefend. In een ondervragingsachtige zetting. Dat was ten laste gelegd als zware mishandeling met voorbedachte raden. Dood ten gevolge hebbende. Daar is hij voor veroordeeld. Het ging ook over wederrechtelijke vrijheidsberoving. Dat is de ontvoering waar jij het over had. Het viel daar wel het een en ander over te zeggen. Maar goed, laten we het vanuit gaan dat dat ook gespeeld heeft. In ieder geval op het moment dat hij eenmaal in Roosendaal was... waar een en ander zich dan zou hebben afgespeeld.

Dus daar zit dan de veroordeling op. Het medeplegen van die twee feiten plus dan nog een drugsfeit. Dus hij is veroordeeld bij het Hof Amsterdam. Ja. Wat is er daarna nog gebeurd? Daarna is hij in cassatie gegaan bij de Hoge Raad. Bijzondere aspecten aan de procedure bij het Hof in Amsterdam... was dat hij daar niet bij aanwezig kon zijn... omdat hij toen voor een drugsfeit vast zat in Noorwegen. Aha.

Casatie bij de Hoge Raad heeft niks opgeleverd. Hij is toen naar het Europees Hof gegaan met Stijn Francken. Die procedure heeft heel lang geduurd... voor een succesvolle klacht bij het Europees Hof. Waar staat die klacht op? Die klacht zag op het gegeven dat hij niet aanwezig kon zijn... bij het Hof Amsterdam. Zijn naam is dus voor altijd verbonden aan het aanwezigheidsrecht... van verdachte bijzittingen. Wordt ook best wel vaak gesiteerd, dat de rest van het Europees Hof. Heel even, het aanwezigheidsrecht...

Wat is dat? Elke verdachte heeft het recht om zijn proces bij te wonen. Tegenwoordig zie je ook de route naar de verplichting... om aanwezig te zijn bij het proces. Dat geldt niet voor alle verdachten, maar dat is er wel.

Maar in deze tijd waar we het nu over hebben... is dus het aanwezigheidsrecht... heeft dan meer handen en voeten gekregen. Met name dus door het arrest van het Europees Hof... dat Stijn Frank heeft bewerkstelligd. Dus het Europees Hof heeft eigenlijk die hele strafzaak vernietigd. Of tenminste die behandeling bij het Hof.

Ja, maar niet inhoudelijk. Dus dat is natuurlijk het gekke. Want uiteindelijk gaat het om een technisch aspect van de zaak. Je moet zorgen dat de verdachte, als je weet waar die is... aanwezig kan zijn bij zijn proces. Op zichzelf genomen heeft het Europees Hof niet gezegd... dat onderzoek is onrechtmatig of jullie hebben dingen gedaan... binnen dat onderzoek dat onrechtmatig is. Getuigen onder druk gezet, verdachten ondervraagd... zonder dat er een advocaat bij was. Dat soort dingen zijn er allemaal niet. Het ging puur en alleen over dat hij bij de inhoudelijke behandeling... bij het Hof in Amsterdam...

niet aanwezig was. Wanneer was deze uitspraak van het Europees Hof? Weet je dat nog? Ik denk 2017. En toen? Hoe kwam het dat die zaak in 2021 dan weer bij jou terecht kwam? Eigenlijk daarvoor. Dan komen we weer bij een technisch aspect van... wat gebeurt er als het Europees Hof een klacht bij het Europees Hof gegrond verklaart? Dat is dat je eerst een procedure krijgt opnieuw bij de Hoge Raad. Oh, het gaat dus het hele trappetje weer af?

Maar de trap gaat dan inderdaad weer af. Dus je hebt de gegronde klag bij het Europees Hof. Dan vraag je je af, wat moet je daarmee? Nou, dat is naar de Hoge Raad en daar een soort van stempel ophalen. Omdat de zaak dan weer verder moet worden behandeld in Nederland. Dat kan de Hoge Raad dan niet doen. Maar zonder die stempel van de Hoge Raad kom je niet verder. Ja, je vraagt eigenlijk bij de Hoge Raad om herziening. Een aantal weken geleden hebben we hier Vince van der Brink gehad over herziening. Ja.

Toen ging het over een novum, een nieuwe feitige omstandigheid. Maar een novum kan ook zijn een uitspraak van het Europees Hof... waarbij ze zeggen, hé, er is een grondig klacht. Dus je vraagt eigenlijk herziening bij de Hoge Raad. Ja, het staat ook zo in de wet omschreven... dat op het moment dat het Europees Hof een klachtgegrond verklaart... dat je als Hoge Raad gedwongen bent om daarvoor af te tekenen. Dus er is geen discretionaire bevoegdheid meer bij de Hoge Raad. Die kunnen niet zeggen, nou ja, oké, Europees Hof, alles leuk en aardig. Maar dat gaan we niet doen. Nee, dat gaat niet. Aha.