Peter van den Houten

Hallo iedereen en welkom bij onze wekelijkse bijdrage aan de Trends Beleggen podcast. Mijn naam is Peter van den Houten en ik ben hoofdeconom bij ING België. Vandaag gaan we het hebben over het fenomeen van de dedolarisatie. In welke mate zal de dollar zijn functie als reservemunt verliezen? Kan de euro deze rol overnemen en wat zal de impact zijn op de euro-dollar koers?

Sinds begin van dit jaar wordt vaak geopperd dat beleggers door alle cabriolen van Trump hun vertrouwen verliezen in de dollar en dat dit zal aanleiding geven tot een structurele depreciatie van het groene biljet.

Vorig jaar nog hield ECB-voorzitter Lagarde trouwens een grote toespraak waar ze voor een meer globale rol voor de euro pleitte. Toen Lagarde tijdens de laatste persconferentie van de ECB werd gevraagd wat daarvan de impact zou zijn op de wisselkoers van de euro, antwoordde ze dat een globale reservemunt niet noodzakelijk hoeft te appreciëren.

Ja, dat klopt als we naar de dollar kijken, die zowel sterke appreciaties als depreciaties kende in het verleden. Maar waar Lagarde volgens mij de bal volledig mislaat, is dat ze refereert naar de wisselkoersbewegingen van de bestaande reservemunt. Wanneer echter een andere munt, pakweg de euro, meer in zwang zou komen als potentiële vervanger van de dollar, dan zal de vraag naar die munt in eerste instantie toenemen en de vraag naar de dollar afnemen.

Dat leidt onherroepelijk tot een depreciatie van de dollar tegenover de munt in kwestie, in dit geval de euro. Maar in hoeverre is dit ook werkelijk aan het gebeuren?

Als we naar de reserves van de centrale banken wereldwijd kijken, is het aandeel van de dollar de voorbije jaren inderdaad afgenomen. In 2020 bestond nog bijna 62% van de devise reserves in de wereld uit dollars. Vandaag is dat 57%. Dat is een significante daling, maar het dollar aandeel bedraagt toch nog altijd meer dan de helft van het totaal.

Bovendien heeft de euro daar niet echt van kunnen profiteren. Het aandeel van de euro in de globale devise-reserves is immers blijven steken op ongeveer 20%. Dus de euro heeft zich voorlopig toch niet echt kunnen doorzetten als alternatief voor de dollar.

De Amerikaanse econoom Kenneth Rogoff, die publiceerde recent een boek waar hij het had over het gevaar dat de dollar zijn statuut als reservemunt verliest. Maar tegelijkertijd vond hij de euro nog lang niet rijp om die rol over te nemen. Een van de elementen die hij daarbij aanhaalde is dat zijn inziens het militair dominante land meestal ook de dominante munt bezit.

Wel, in 2025 deed de VS nog altijd 36% van de totale militaire uitgaven wereldwijd, waarmee het zijn status als grootste militaire macht bestendigt. Europa is na jaren van militaire onderbestedingen aan een inhaalrace bezig,

Maar met 20% van de totale militaire uitgaven hing er toch nog altijd een stuk achterop ten opzichte van de VS. Dus voorlopig lijkt Europa nog te zwak als hegemoniale macht om aanspraak te kunnen maken op de reservemunt.

Een andere noodzakelijke voorwaarde is dat de economische zone die de reservemunt uitgeeft over een voldoende grote en diepe kapitaalmarkt beschikt om gebruikers van de reservemunt de instrumenten aan te reiken om in die munt te beleggen.

Op dat vlak is er nog veel werk aan de winkel. In onder andere het Draghi-rapport werd sterk gepleit om een ingemaakte kapitaalmarkt te maken in Europa, waardoor het gemakkelijker zou worden voor bedrijven om geld op te halen, maar tegelijkertijd ook de beleggingsmogelijkheden voor binnenlandse en buitenlandse beleggers op te schalen.

Hiertoe moet onder andere de regelgeving worden geharmoniseerd. Laat ons hierover kort zijn. De kapitaalmarkt-Unie staat al vele jaren op het programma, maar er is nog altijd bitter weinig vooruitgang geboekt. De ECB heeft onlangs wel iets beslist, dat de internationale status van de euro wat kan opkrikken. Met name een uitbreiding van de liquiditeitslijnen voor centrale banken buiten de eurozone.

Nogal technisch, maar dit moet het gebruik van de euro buiten de eurozone vergemakkelijken. Maar uiteindelijk is dat maar een klein elementje in vergelijking met de noodzaak om de Europese financiële markten te integreren. En de Amerikanen zitten zelf ook niet stil. Zo heeft de Amerikaanse overheid de creatie van stablecoins in dollars sterk gepromoot.

Dit zijn in feite cryptodollars, dus het zijn dollars, maar als een soort van jeton zou je kunnen zeggen, een token in het Engels, die gebruikt worden om via de blockchain betalingen te doen.

Dit is vooral om de betaling in dollar in het buitenland te vergemakkelijken. En hoe meer van dergelijke dollar stablecoins worden gecreëerd, hoe meer vragen er is naar de dollar. De Europese Centrale Bank is momenteel eerder een coole minaar van stablecoins in euro. Dus daar heeft de dollar toch nog altijd een streepje voor.

Dus u hebt het al begrepen, de euro moet nog een hele weg afleggen om met de dollar te kunnen rivaliseren als reservemunt van de wereld. Maar naarmate stappen in die richting worden gezet, zal de vraag naar euro geleidelijk toenemen en dat zal op langere termijn de dollar wat doen depresseren tegenover de euro.

Helaas zegt dat weinig over de evolutie op korte termijn. Ondanks Trump is de dollar toch nog altijd een stukje vluchtmunt gebleven. En we hebben dat ook in de voorbije weken gezien. De toenemende volatiliteit op de financiële markten deed het groene biljet wat opveren. We blijven het zeker en vast op de voet volgen. Maar dit was het voor vandaag en graag tot een volgende keer.

We luisteren nu naar een beleggingsexpert van ING met een analyse van de economische actualiteit. Hallo iedereen en welkom bij onze wekelijkse bijdrage aan de Trends Beleggend Podcast. Mijn naam is Peter van den Houten en ik ben hoofdeconom bij ING België. Vandaag gaan we het hebben over de door Trump voorgestelde nieuwe voorzitter van de Federal Reserve, Kevin Walsh. Wie is hij en zal het een verschil maken voor de financiële markten?

In de voorbije weken waren de financiële markten met enige argwaan aan het afwachten wie Donald Trump zou voorstellen als toekomstige vervanger van Jerome Powell als voorzitter van de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve. Er was enige angst dat Trump een marionet zou benomen en dat zou negatief afstralen op de centrale bank met mogelijk toenemend wantrouwen in de dollar en Amerikaanse staatsobligaties.