Rob de Wijk

dat dat dan in staat zou moeten zijn om een fantastische krijgsmacht op te bouwen die onwaarschijnlijk efficiënt was en waarmee het arbeidsparadijs, want dat was het in die tijd nog, kon uitbreiden tot en aan de Noordzee binnen no time. Daar heb ik nooit in geloofd. Nou, het bleek allemaal nog veel erger te zijn toen de...

Koude oorlog voorbij was, was echt gewoon een grote ellende en een grote bende... omdat het hele communistisch systeem gewoon is ingezakt toen. Het had totaal geen legitimiteit meer. Op dit ogenblik is het wel anders.

En daar zit het hele punt in, want Poetin is een oorlog begonnen. En toen hij die oorlog begon, begon hij ook echt werk te maken van de defensie in de zerele basis. Dus de defensie is enorm sterk in Rusland. Er zijn eigenlijk twee krijgsmachten. Een vrijwilligerskrijgsmacht, die wordt ingezet in Oekraïne. En een dienstplichtige krijgsmacht, die wordt ingezet voor de verdediging van het...

Russisch grondgebied tegen de NAVO. Maar verdediging kan ook betekenen dat je daar meer aanval uitvoert... omdat die primitief zou moeten zijn. We weten dus ook dat eigenlijk alles wat er bijvoorbeeld helemaal in het noorden ligt... met Moerman als koalasgierijland, dat dat gewoon er nog steeds is.

Het grote deel van de marine buiten de Zwarte Zee, dat functioneert er gewoon nog. De luchtmacht die functioneert in zijn geheel. De dienstplichtige krijgsmacht die functioneert ook nog. Dus ja, er is wel wat aan de hand. Maar die militaire capaciteiten zijn nog steeds enorm groot. En in tegenstelling tot wij...

In dit deel van de wereld hebben zij dus niet de afgelopen decennia bezuinigd op defensie. Dat is gewoon niet zo. Het is nog steeds sterk, maar het is wel heel moeilijk in te schatten hoe sterk die dan is. En wat dat gaat betekenen voor de Europese veiligheid. Dan heb je natuurlijk onmiddellijk de discussie van... zijn we ons in staat om ons te verdedigen tegen zo'n Rusland...

Nou, als je naar de Baltische Staten gaat, dan zijn die twijfels wel groot, moet ik zeggen. Maar dan praat je over een klein deel van het NAVO-grondgebied. En daar zijn inderdaad de gevaren groot voor. Maar voor de rest van het NAVO-grondgebied weer niet. Voor Polen kan niet veroverd worden door Rusland. Finland kan niet worden veroverd door Rusland. Dus het is maar net waar je zit in het NAVO-grondgebied om hier een goed antwoord op te kunnen geven. Ja, ik snap het.

Dat heeft ook militaire waarde, maar ik weet niet of dat... Dat is nooit gelukt. Ja, het moraal van de bevolking, dat weet je toch niet, waarschijnlijk. Sterker nog, als je dat gaat doen, dan wordt het moraal van de bevolking... of de moreel van de bevolking is het toch? Moraal is al bij wiel. Ja, moreel.

Wilrennen hebben het altijd over het moraal, wij hebben het over het moreel. Dus het moreel van de bevolking, die breek je daar niet mee, dat weten we. Sterker nog, als jij ineens burgerdoelen gaat aanvallen, dan werkt dat waarschijnlijk counterproductief.

Want dan begint het moreel van de blokking te veranderen in tegen, veel meer tegen de Oekraïners dan nu het geval is. Maar bovendien, en dat is al het belangrijkste, alles wat hij hier noemt, dat doen eigenlijk onbeschaafde staten die oorlog aan het voeren zijn.

Wil Oekraïne zich toch blijven positioneren in de ogen van het Westen, althans van Europa, bij de beschaafde staten, dan moet je vooral niet, laten we zeggen, musea en voedselfabrieken en luxe warenhuizen gaan bombarderen. Dat is geen enkel doel.

Burgendoelen worden wel degelijk geraakt, maar dan moet je denken aan vliegvelden, waar het vliegen onmogelijk is. Dus dat geldt voor de vliegvelden van Moskou, die vaak genoeg plat komen te liggen. Dat treft de burgerluchtvaart direct. Nogalot, ook die stad in Zuid-Rusland, daar doet de stroom het vaak niet meer. Dat is natuurlijk ook... Zeker. Het wordt wel getroffen, maar als je dit soort typische doelwitten gaat...

gaat bestrijden... dan heb je wel echt een geweldig probleem. Want het mag niet volgens de internationale rechten. Het mag niet volgens het humanitaire oorlogsrecht. Kortom, doe dit nou niet... want je plaatst je gewoon helemaal... aan de verkeerde kant van de lijn. En militair gezien... heeft dat totaal geen zin.

niet helemaal brandschoon door die geschiedenis heen gaan. En dat zou misschien ook wel voor mij gegolden hebben in die tijd. Helaas. Ik zou het ook niet goed kunnen beantwoorden. Het is een fantastische vraag. Wat ik wel heel erg mooi vind is het compliment dat we krijgen... dat wij proberen scherp te maken welke belangen en machtsverhoudingen... in de geopolitiek spelen. En dat is nou ook precies wat wij proberen te doen...

Ja, mijn continue probleem met heel veel van de duidingen van wat er allemaal gebeurt, is dat dat nou juist niet gebeurt. Dus de consequenties van wat er allemaal gebeurt, die hebben mensen niet scherp voor ogen, waardoor het eigenlijk ook een morele...

inschatting wordt van wat er gebeurt. Vind je het goed of vind je het slecht wat er gebeurt? En dat is echt onvoldoende. Je moet ook gewoon kijken wat er nog meer speelt. Dat kon je eerlijk gezegd in die tijd van de jaren 30, 40 ook doen.

Ik geef één voorbeeld. De tijd van het gebroken geweertje. Die hadden wij in Nederland. Dus wat we de afgelopen decennia hebben gezien. Dat is een herhaling van wat we in de jaren dertig hebben gezien. Dus een verwaarlozing van defensie. En dat is eigenlijk een constante in de Nederlandse geschiedenis. Iedere keer als er een dreiging was. En een echte concrete dreiging was. Dan begonnen we te investeren in defensie.

Maar we waren altijd te laat. En dat is nu ook weer het geval. En dat idee is nu wel overgenomen, moet ik zeggen, ook door landen als Duitsland, die eigenlijk ook net zoals wij de defensie totaal verwaarloosd hebben en nu gewoon in de problemen zijn gekomen met Rusland.

Had ik in die tijd mij geschaard achter de mensen die zeiden van kijk een beetje uit met die tijd van het gebroken geweertje. Want dat is moeilijk te zeggen. Want mijn kennis is natuurlijk gewoon opgebouwd aan de hand van een hele hoop...

en inzichten die in de afgelopen honderd jaar zijn opgebouwd... door alle oorlogen en crises die we de afgelopen anderhalve eeuw zijn doorlopen met elkaar. Dus dat is heel erg moeilijk te zeggen, want hoe je dan had opgesteld. Maar gezegd moet wel worden dat in die tijd er ook heel veel mensen zijn geweest...