SPEAKER_03

De zon in de winter gaat de zon onder rond half vijf, vijf uur in de namiddag al. In de zomer pas om tien, half elf. Maar wij gaan wel altijd ongeveer op hetzelfde moment slapen. Ja, maar je ziet dat dat wel een effect heeft op ons. Toch, ja? Gaan wij later slapen in de zomer? Ja, ja, ja. Oké. Dus dat bioritme verplaatst zich ook naar gelang de seizoenen. Ja. Ah, ah.

bioritme-computertje daar, ik maak niet dat van. Dat zou je inderdaad kunnen redeneren.

Nachtwerk is dramatisch voor een lichaam. Want je fuckt met het ritme. Ja, dat is tegennatuurlijk. Terwijl je hebt heel veel mensen die daarvoor kiezen en het fantastisch vinden. Maar dat is misschien eerder psychologisch, rustig, niet te veel volk in de buurt, financieel. Financieel. Er zijn dus allemaal externe factoren die ervoor kunnen zorgen dat mensen eigenlijk ploegenwerken of nachten maken. Puur biologisch zijn wij daar niet voor gemaakt. Nee. Biologisch gezien zijn wij dagdieren.

Maar zeg je dan eigenlijk, stel dat je op de Polen leeft in de zomer, dus het wordt nooit donker. Ja.

Ja, ja, ja. En de mensen die wat flexibeler zijn, die gaan er misschien zelfs van genieten van dat nachtwerk. Ja, maar dat betekent nog altijd niet dat dat gezond is. Maar zijn dan in ploegen werken, die week, of dan is het de vroege, dan de late, dan de nacht, dat lijkt me dan toch helemaal nefast voor de klok.

Of is dat eigenlijk omdat ze makkelijker die klok kunnen bedriegen? Want snap je mijn vraag? Stel dat je die klok compleet negeert. Ja, ren aan een stuk nachtwerk, deut, deut. En nooit echt valvaste momenten gaan slapen.

En dan gaat dat terug beginnen stijgen om te pieken s'morgens. Ah, dus cortisol is niet de vijand. Want ik hoor altijd van cortisol, dat is stresshormoon, dat is slecht. Dan krijg je vetophoping. Wat zijn allemaal de gevolgen van teveel cortisol? Ja, daar ben ik net iets minder thuis. Maar dat is eigenlijk gewoon uw lichaam dat u alert maakt. Want ja, op dit moment zijn we allemaal comfortabel. We hebben een huis, een dak. Allee, 99% van de mensen. Maar vroeger, in de wildernis, als je je ogen opdeed, moest je heel snel alert zijn. Want ja...

Je moest eten gaan zoeken, je moest van alles doen. Je moest onmiddellijk heel actief zijn.

Dus je kunt dat niet one-on-one gaan bekijken. Dus dat bioritme hangt... Er zijn duizenden factoren die dat beïnvloeden, merk ik. Want alcohol, neem ik aan, zal ook wel weer een aanslag zijn op die klok. Want ja, je wordt wat vrolijker, je gaat langer opblijven. Snap je? Zeker als je uitgaat. Sommige mensen trekken dat tot vijf, zes, zeven uur ochtends.

Dan is het natuurlijk moeilijker. En daar moeten we ons voornamelijk, smorgens, zoveel mogelijk blootstellen aan licht. En ons gedrag daarop aanpassen. Dus eigenlijk zeg je, zo snel mogelijk wel in het ritme van het land belanden waar je bent. Want er zijn ook heel wat mensen die, maar dat zijn waarschijnlijk dikwijls maar twee of drie dagen daar zijn, die in het ritme van thuis blijven.

Ah, dus de concentratie. Ons lijf is toch fantastisch. Ik vind dat ook. Dus die lichtreceptoren zitten op de best mogelijke plek onderaan, omdat je dan minder schaduw hebt van jouw wenkbrauwen, je oogkast, omdat de zon hoog staat. Schitterend.

vliegen rond de aarde, die zijn altijd in een valbeweging. Die zijn toch... Dat moet toch onwaarschijnlijk vermoeiend zijn, want dat is constant donker, licht donker, wakker. Wat doet de NASA om die mensen te helpen? Ik heb daarnet al gevraagd, die bodyhacks...

Dus je vergroot gewoon de kans dat je in slaap gaat vallen binnen een bepaalde periode. Maar vrijwillig gaan zeggen van het is tien uur en nu wil ik slapen. Dat heb ik wel geleerd. Dat gaat niet. Want je kan het wakker blijven, veel beter reguleren. Dus het opstaan moet je vastleggen. En dat gaan slapen, dat kan je niet opleggen aan je lichaam. Dat moet je zelf ervaren door die vermoeidheid, door die processen, door die melatonine die op gang komt.

Schitterend. Het kan maar zo simpel zijn natuurlijk. Het uur van opstaan vastleggen. En dan ben je een ochtendmens, dan kan je dat op zes uur leggen. Ben je eerder een avondmens, dan leg je dat op acht of negen uur. Ja, exact. Want dat is dan heel individueel. Dat is nog een ander verhaal. Ja, dat is nog een ander verhaal. Daar hebben we met Inge de Klerk al veel over gepraat, over slapen.

Ik denk dat we er bijna zijn. Kan je gewoon de zin nog aanvullen? Ons bioritme is... Is een ongeveer 24 uur... Hij begint al te zwemmen. We hebben er juist drie kwartier over. In één zin, laten we zeggen, ons bioritme is onze interne klok.

Professor Dr. Olivier Meijers, ik ga u ongelooflijk danken voor uw tijd en voor uw vakmanschap en voor uw talent om het allemaal mooi uit te leggen. Het was zeer gaaf. Ik heb heel veel bijgeleerd en ons lijf blijft iets fascinerends. Nog één keer, hoe heet dat plekje daar? De suprachiasmatische nuclei van de hypothalamus.

Dat alleen al, daar krijg ik toch een klein beetje een opwinding van. Mijn cortisollevel stijgt, dan word ik blij van. Dit was Weet ik veel Academy, met de hulp van de Universiteit van Vlaanderen. U hoort nog veel meer van ons. U vindt ons op VRT Max of op uw favoriete podcastplatform. Heel graag tot de volgende keer. En dan kent u ons, dan gaat het weer over iets heel anders. Hey, ik ben Bart van de Kunst van het Verdwijnen. Exit the traffic circle onto Sterling Ridge Drive.

Welcome.

It is Verdict with Ted Cruz, Ben Ferguson with you.

It's the Week in Review, and here are the big stories that you may have missed that we talked about.