Tom

En dat wordt versterkt doordat ik zes jaar geleden mijn vader plots ben verloren. Dus je hebt nog maar één ouder en daar wil je eigenlijk het allerbeste voor. Maar dat lukt niet meer. Dat het beste voor haar krijgen. En ik heb daarin ook echt de hoop verloren. En ik zou zo graag die hoop weer terug willen vinden. Dat ik wel weer het beste voor haar wens en gun. En daar ook naar handel, naar acteer.

Ja, dat is eigenlijk wel de centrale probleemstelling. En je zei, je bent mijn moeder eigenlijk aan het kwijtraken al, terwijl ze nog leeft. Kan je er iets over vertellen? Wat is haar situatie dan? Mijn moeder is alleenstaand. Zeventien jaar geleden zijn mijn ouders gescheiden. Zij heeft sindsdien nooit meer een nieuwe partner gehad.

Toen was jij tien dus? Ja. Ze heeft geen nieuwe partner gehad? Nee. Ik heb heel lang met haar gewoond. Alleen, ik heb dan nog één oudere zus. Die is wat later na de scheiding uit huis gegaan. Hoeveel jaar ouder is zij? Zij is vier jaar ouder. Wanneer is ze uit huis gegaan, je zus?

Toen zij 16, 17 was. Op jonge leeftijd. Op jonge leeftijd. En toen was jij zo'n beetje twaalf. En toen was je dus alleen met je moeder. Ja. En daar onder niet zo leuke omstandigheden is zij het huisje gegaan. Waarbij ik als enige nog achterleef met mijn moeder. En daar stel je me dan een conflictueuze situatie voor met je moeder? Ja, dat klopt. Met ruzie. Dus ze is met ruzie vertrokken. Dat klopt. En ze is niet naar je vader gegaan dan? Ja, wel. Wel naar je vader? Oké. Had je wel een bezoekregeling met je vader?

Ja, zeker. Eigenlijk was er aan die kant helemaal geen probleem. Meer aan de kant van mijn moeder en mijn zus en ik samen in één woning.

En je wilde verder vertellen. En dat had dus effect op haar gedrag, neem ik aan. Of dat hing daarmee samen op z'n minst. Ja, mijn moeder die had zeer hoge pieken en dalen... in haar emotionele regulatie. En dat zorgde er bijvoorbeeld voor dat... bijvoorbeeld rond de tijd dat mijn zus uit huis ging... dat er veel conflictuele situaties waren. Veel escalegende ruzies. Met als gevolg vliegende glazen door de kamer. Geschreeuw, gestamp. Maar ook uitingen van suicide van mijn moeder...

En ik zat daar dan bij als twaalf. Ik ga mezelf omkant brengen door jou. Ja, richting mijn zus toe. En dat is ook de reden dat zij uit huis ging. Dat heeft natuurlijk een groot effect op je als kleine jongen. Want je wil de rust bewaren. Dus wat gebeurt er dan? Ik heb dan geprobeerd om de stabiele factor te zijn. Ik ga eens de rol van de vader nemen. Ja, dat lijkt me onbewust een zeer uitstekend idee.

Wat ze wel nu moet even voor de luisteraars, parentificatie. Dat je de rol van de ouder inneemt in een onveilige situatie... waarin niemand die rol neemt, dan neemt zo'n kind die rol. Dat herken jij, dat heb jij gedaan. Absoluut. Ik heb mijn moeder gedroost. Ik heb haar emotionele support gegeven. Ik heb met haar zelfs in de auto gezeten... terwijl ze reed onderweg naar het treinspoor. Smekende dat ze zichzelf niet voor de trein ging rijden...

Oké. Dat heb ik best wel lang volgehouden, tot ongeveer mijn achttien, negentiende jaar. Toen realiseerde ik me, na vele gesprekken ook met mijn vader, dat het toch niet zo'n gezonde situatie was waarin ik leefde met mijn moeder. Dat heeft best wel wat jaartjes nodig gehad om mij in te werken. Want wat moest er dan precies op je inwerken, zeg je? Dat je het echt accepteert als feit, bedoel je dat dan? Dat het echt tot je doordrong, het is onbegonnen werk?

Ja, het is onbegonnen werk om als zoon de emotionele support te zijn van je moeder. Waarbij je ook het gevoel begint te krijgen op een gegeven moment als 18, 19-jarige. Van hé, ik loop ook een beetje achter op mijn peers, op mijn andere leeftijdsgenoten.

Op het gebied van sociale ontwikkeling. Op het gebied van met vrienden op vakantie gaan. Op het gebied van uitgaan. Mijn moeder had een zeer controlerende hand in mijn leven. Waarbij ik nog eigenlijk niet drinken tot mijn achttiende. Wat natuurlijk goed is. Maar ze liet ook niks toe. En als ik wel iets wilde proberen. Ja dan kreeg ik er meteen flinke ruzie van. Met als gevolg van gaan we naar buiten. En je komt niet meer terug naar binnen. Ook met uitgaan bijvoorbeeld. Als je 18, 19. Je wilt voor het eerst een keertje uitgaan.

Ik moest voor een bepaald belachelijk vroeg tijd thuis zijn. Hoe laat? Half één. Dan begint net het uitgaansleven. En je was toen achttien? Ja, negentien jaar kun je wel stellen. Dat deed ik dan niet. En dan kwam ik terug en dan was de deur op slot. En dan kon ik niet naar binnen. Dus dat was de ene kant. En waar ging je dan naartoe? Kijk ik even tussendoor zo.

Dan ging ik net zo groot aankloppen bellen. Totdat mijn moeder wakker werd. Totdat ik wel binnen werd gelaten. Met ruzie en gedoe waarschijnlijk. Met ruzie tot gevolg.

Hoe dat is gegaan. Op een gegeven moment drong het tot me door... dat het dus geen veilige woonsituatie was.

Op een gegeven moment vond ik via sociale huur een studentenstudio. Daar heb ik hem op ingeschreven en dat heb ik niet van tevoren tegen mijn moeder gedeeld. Maar ik kreeg hem toegewezen. Dat was de eerste keer dat ik op een woning reageerde en ik heb hem ook nog direct toegewezen gekregen. Oef, en opeens kon je leven dus totaal veranderen van de ene op de andere dag. Precies.

Heftig. Zeer spannend. Die zal met hartkloppingen een aantal uren doorgebracht hebben, neem ik aan. Ja, ik heb toen die knoop doorgehakt dat wel te willen gaan doen. Ik heb toen ook voorzichtig aan, stilletjes, een beetje mijn moeder gedeeld van... Goh, hoe zou je het vinden als ik het huis uit zou gaan? In de hoop dat de glazen niet door de huiskamer zou vliegen? Exact. Nou, dat gebeurde dus wel. Uiteindelijk moest ik natuurlijk delen dat ik op een woning had gereageerd. Oh, nog bozer. En dat ik hem ook heb gekregen. En nog bozer.

En toen ben ik gaan laten zien wat voor type studio dat dan was. En toen kreeg ik allerlei argumenten naar mijn hoofd geslingerd... dat ik nooit op mezelf zou kunnen wonen. En dat ik zou moeten slapen in mijn eigen kookstank. En dat ik niet kan schoonmaken. En dat ik niet goed voor mezelf zou kunnen zorgen. En waar moest ik in godsnaam de was gaan doen? Het is ook allemaal uitgekomen, neem ik aan. Het is allemaal uitgekomen. Ik zit hier ook als een of andere zwerver. Maar je moeder, die hoefde dus enorme druk op jou uit om niet te gaan. Ja.

Uiteindelijk ben ik toch gegaan. En nadat ik naar huis ben gegaan, een week later, toen is mijn vader helaas overleden. Plotseling. Bijna alsof dat zo moest zijn of zo. Wat een bizar toeval in jouw leven, joh. Ja. Heftig. En dat was wel zijn eigen keuze. Want was het euthanasie dan of suicide? Mijn vader heeft zichzelf van het leven beroofd.

Ja, de wereld die stort uiteen. De wereld valt onder je voeten vandaan. Dat heb ik ook echt zo ervaren toen ik dat telefoontje kreeg. Dat ik op mijn twee benen stond. En dat ik eigenlijk dacht, ik heb geen twee benen meer. Ik ben aan het zweven hier. Wie belde jou? De vriend van mijn zus.

Er was geen contact te krijgen. Er was een niet pluis gevoel. Zijn mensen gaan kijken? Die hebben politie gebeld. En de politie heeft het huis geopend. En hebben hem aangetroffen. Wel voorbereid. Met brieven voor alle nabestaanden. Dat was een van mijn vragen. Ook aan jou? Ja, ook aan mij.