25 jaar later zijn veel momenten en aspecten van de aanslagen op het hart van Amerika en de gebeurtenissen eromheen nog altijd weinig bekend of al bijna vergeten. Tijd voor een terugblik vanuit een breder perspectief. Jaap Jansen en PG Kroeger nemen je mee naar Sarasota, bunkers in Washington, een vergeten aquarel, een megafoon, Prinsjesdag kort na de aanslagen, een speech in Berlijn, de discussie over artikel 5 van het NAVO-verdrag en de krijgslustige stammen en grotten van Afghanistan. *** Deze aflevering is mede mogelijk gemaakt door donaties van luisteraars, die we daarvoor hartelijk danken. Word ook vriend van de show! Deze aflevering bevat een advertentie van NordVPN. Profiteer nu van de exclusieve NordVPN-deal. Probeer NordVPN zonder risico met de 30 dagen geld-terug-garantie! Heb je belangstelling om in onze podcast te adverteren of ons te sponsoren? Stuur een mailtje en wij nemen contact met je op. *** De ochtend van 11 september stond helemaal in het teken van onderwijsbeleid en de leesvaardigheid van jonge kinderen. First lady Laura Bush zou voor het eerst optreden in de Senaat en haar man zou in Florida een klas bezoeken. Die plannen werden ruw verstoord. Hun vlijmscherpe herinneringen schetsen een beeld van paniek, verwarring en chaos. President George W. Bush besefte, met het leesboek The Pet Goat in zijn handen, dat zijn presidentschap totaal anders zou verlopen dan hij als onderwijsvernieuwende gouverneur van Texas had gedroomd. Na de vernietigende aanslagen op de Twin Towers in New York en het Pentagon, en het neerstorten van een vliegtuig in een weiland in Pennsylvania, keerde het oude leven niet terug. Premier Wim Kok vreesde een Derde Wereldoorlog. Prinsjesdag was anders dan anders. De jonge Russische president Vladimir Poetin rook zijn kans en sprak in de Bondsdag in Berlijn opmerkelijke woorden. De uitdagende ondertoon daarvan herkennen we zoveel jaren later veel scherper. De NAVO-lidstaten verklaarden zich solidair met Amerika, maar achter de schermen ging het heel wat cynischer toe dan nu weleens wordt voorgespiegeld. Bush bezocht de rokende puinhopen van de Twin Towers en vond spontaan de woorden die de harten raakten. De megafoon die hij toen gebruikte, is nu een eenvoudig maar uniek object in zijn presidentiële bibliotheek in Dallas. Daar bevindt zich ook een verfomfaaid persoonlijk geschenk dat Laura Bush in alle paniek in de Senaat was kwijtgeraakt. En het insigne van een politieman, door diens moeder aan de president geschonken. Al snel kwam bij de vraag ‘maar wat nu?’ een onherbergzaam land van woestijnen en bergketens in beeld. Jaap Jansen sprak in die dagen in Washington met gelauwerde strategen die onder Bush’ voorgangers aan het nationale veiligheidsbeleid hadden gewerkt. Hun scherpe blik blijkt nu profetisch. Al-Qaida en zijn leider Osama bin Laden zouden zich in Afghanistan bevinden, een land waarvan de Amerikanen niet veel wisten. Op 7 oktober viel een brede coalitie het land aan, met Canada toen nog als vriend. Dankzij pragmatische allianties met lokale vechtersbazen werd binnen enkele weken een militaire triomf behaald. De Taliban-heersers en Bin Laden sloegen op de vlucht. Bush’ populariteit bereikte astronomische hoogten. Kabul was in Amerikaanse handen, maar Bin Laden was nergens te bekennen. In december leek hij ingesloten in de grotten van Tora Bora. Nu weten we dat een ondoorzichtig spel vanuit buurland Pakistan — bondgenoot van Amerika en China — hem in staat stelde te ontkomen. Hij bleef buiten bereik totdat Obama’s mensen hem te pakken kregen. Zoals vaker bij zulke operaties leidde het onverwachte succes van ‘regime change’ tot ‘mission creep’: een steeds verder uitdijende missie, met geopolitieke perikelen tot gevolg. Rusland zag Amerika graag verzinken in de bergstreken waar het zelf ten onder was gegaan. China was juist gealarmeerd. Toen Bush zijn aandacht verlegde naar de Golf en Irak, was de opluchting in Beijing groot. Geen wereldmacht profiteerde zo van deze ontwikkeling als China. 25 jaar later is het beeld tragisch. De Taliban zijn terug, wreder dan ooit. Donald Trump zocht een dea’ met hen. In de Golf is opnieuw strijd. China breidt zijn invloed verder uit. MAGA heeft Bush’ partij van binnenuit opgerold. George W. Bush ging door diepe dalen, maar staat nu in hoog aanzien als symbool van jaren van samenwerking en respect. De gehavende aquarel van Laura, een cadeau van senator Edward Kennedy, staat symbool voor veel meer dan die gruwelijke ochtend alleen. *** Verder luisteren 556 - 2026 wordt opnieuw een historisch jaar 494 - Trumps aanval op de geschiedenis en de geest van Amerika 281 - Amerika reisgids voor politieke junkies 138 - In het voetspoor van Amerikaanse presidenten in Nederland 133 - Amerikaanse presidenten: boeken die je volgens PG moet lezen! 94 - Grote speeches in tijden van crisis (deel 1): George W Bush, 14 september 2001 *** Tijdlijn 00:00:00 – Deel 1 00:21:24 – Deel 2 01:02:56 – Deel 3 01:35:36 – EindeSee omnystudio.com/listener for privacy information.

Ask this episode

“What did the council decide on item 42?” — answered with the speaker and the moment.

Transcript

Related