Cộng hòa là một trong những đối thoại quan trọng nhất của triết gia Hy Lạp cổ đại Plato, nổi tiếng với việc trình bày chi tiết về công lý chính trị và đạo đức, cũng như miêu tả về tổ chức của một nhà nước lý tưởng (hay thành bang lý tưởng)—đó là lý do tại sao tác phẩm này có tên truyền thống như vậy. Giống như những đối thoại ở giai đoạn giữa sự nghiệp của Plato, khác với các đối thoại đầu (thường có thái độ hoài nghi của Socrates—thầy của Plato), Cộng hòa phản ánh quan điểm tích cực của chính Plato. (Nhân vật “Socrates” xuất hiện chủ yếu trong các đối thoại của Plato.) Các đối thoại ở giai đoạn giữa này là tuyệt tác vừa về văn chương vừa về triết học, với những nhân vật và cuộc đối thoại sâu sắc, việc sử dụng tu từ tài tình, những phép ẩn dụ và huyền thoại ấn tượng, tất cả đều phục vụ cho việc khám phá triết học một cách chậm rãi, tỉ mỉ. Trong Cộng hòa, Plato cố gắng chỉ ra công lý là gì và tại sao mỗi người nên sống công chính. Mở đầu cuộc đối thoại với câu hỏi “Tại sao tôi phải sống công chính?”, Socrates cho rằng nên xét vấn đề này ở cấp nhà nước lý tưởng để dễ nghiên cứu hơn. Theo Plato, nhà nước lý tưởng bao gồm ba tầng lớp xã hội: người cai trị (triết gia), người bảo vệ (lính), và người sản xuất (nông dân, thợ thủ công). Giới lãnh đạo—những người triết gia—sẽ theo đuổi lợi ích chung của toàn xã hội dựa trên hiểu biết về “ý niệm Thiện” và “ý niệm Công chính”—cả hai đều là bản chất trừu tượng, chỉ nhận biết được qua trí tuệ. Sự công bằng trong chính trị là trạng thái mà ở đó mỗi tầng lớp thực hiện đúng vai trò của mình và không can thiệp vào vai trò của tầng lớp khác. Song song với ba tầng lớp này là ba phần trong tâm hồn con người: lý trí, tinh thần và ham muốn vật chất. Lý trí hướng tới chân lý và lợi ích chung, tinh thần gắn với danh dự, còn ham muốn hướng tới khoái lạc vật chất. Sự công bằng đạo đức trong bản thân cũng tương tự công bằng chính trị: là trạng thái hài hòa khi mỗi phần tâm hồn làm đúng việc của mình. Các phần giữa của Cộng hòa chứa đựng quan điểm của Plato về tri thức và thực tại, trong đó có phép ẩn dụ nổi tiếng về Mặt Trời và hang động. Ý niệm “Thiện” với giới tri thức cũng như Mặt Trời với thế giới nhìn thấy—chính nó cho các đối tượng của tư duy “thực tại” và khả năng hiểu biết. Plato dùng hình ảnh con người như phạm nhân bị xích dưới hang, chỉ được nhìn bóng phản chiếu mà cho đó là thực tại, để chỉ trạng thái nhận thức thông thường; còn quá trình “lên khỏi hang” là quá trình giác ngộ và đạt tri thức thực sự. Tác phẩm kết thúc bằng một câu chuyện thần thoại về số phận linh hồn sau khi chết.Đây là Tóm Tắt Sách, không phải audio đọc sách.⏤Ủng hộ chúng mình tại: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://paypal.me/tramsach⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠Vui lòng liên hệ với chúng mình qua email: ⁠connect[at]tramsach.com⁠Audio được thực hiện bởi: BBooks

Ask this episode

“What did the council decide on item 42?” — answered with the speaker and the moment.

Transcript

Related