Albert Sonnevelt

Ten eerste je karakter. En dan heb je weer natuurlijk, is dat nou nature of nurture? Dat vind ik ook interessant. Hoe zie jij dat? Want wat is karakter? Ja, wat is karakter? Hoe ben je gevormd? Nou, voor een deel zit het waarschijnlijk in je DNA, want dan sommige dingen lijk je echt op je vader of op je moeder of op je opa. Je bent spreekunt, je opa. Nou ja, goed. Ja, daar kun je niks aan veranderen. Bepaalde dingen heb je misschien aangeleerd, omdat het veiliger voor je was om je zo te gedragen. Het...

Maar laten we het toch maar even karakter noemen. Misschien ben je perfectionist, dus je houdt van mooie spullen. Maar dat is je blauwdruk, dat zit in je eigenlijk. Dat zit, voor het grootste deel zit het in je. En dat is in gedrag redelijk lastig te veranderen. Want aan de ene kant is het een kwaliteit. Dus bijvoorbeeld in mijn karakter zit dat ik een doorzetter ben...

Nou, dat is fantastisch. En daarmee heb ik denk ik veel gerealiseerd in mijn leven. Jij ook. Maar als ik onder stress kom te staan, dan word ik een drammer. Nou, dat is niet leuk voor mezelf en helemaal niet voor mijn omgeving. Maar ja, dat zit wel voor een deel in me. En als ik nu maar zie dat, oh ja, ik ben aan de ene kant een doorzetter. Maar het zou ook wel eens fijn zijn om niet te veel van mezelf te eisen. En wat meer in die laissez-ferf.

Modus te komen. Dan heb ik weer een keuze. En dan kom ik in een goede balans terecht. Als je je daarvan bewust bent natuurlijk. Alles staat of valt mij bewust voor. En zijn eigenschappen zoals zelfdiscipline. Dat is een goede misschien zelfdiscipline. Zie je dat als karakter? Of is dat een skill die je kan leren? Een vaardigheid? Ja, je kunt hem zeker trainen. Dat geloof ik absoluut. En dat is ook een beetje het verschil tussen wilskracht en discipline.

Wilskracht is een spier die je tijdelijk even kunt inzetten... om een doel te halen. Dus je kunt zeggen van nou, ik wil zoveel kilo afvallen... of ik wil van dit evenement of dit project een succes maken. Nou, dan geef ik gewoon volle gasdruk op. Dat is iets wat je echt wel tijdelijk kunt inzetten. Dat zit voor een deel ook wel in je, wilskracht. Als er niet te veel angst voor zit. Dat is nog een ander ding.

Maar discipline is iets veel meer van de lange adem. Dat is niet iets van nou ik ga nu drie maanden gezond eten om drie kilo af te vallen en daarna laat ik het weer los. Nee, discipline is veel meer vanuit een gevoel wat veel dieper zit. Voor mij komt het echt vanuit je hart omdat je voelt dit doet me goed. Ik mediteer iedere ochtend een half uur.

Ja, dat moet je wel heel gedisciplineerd voor zijn. Wat ze eigenlijk bedoelen, dan heb je veel wilskracht voor nodig om dan uit je bed te komen. Maar dat half uurtje mediteren iedere ochtend, dat doet mij zo goed dat het helend, ondersteunend is aan mijn welzijn en kost het daardoor ook geen moeite.

Ja, ik zou... Kijk, alles wat we doen heeft een belang. En als je opgeeft, snel opgeeft, is er meestal een belang. Net als uitstelgedrag. Meestal als je dan doorfantaseert en denkt van... Oh, maar stel je nou eens voor dat ik echt zelf een podcast ga beginnen. Of stel je eens voor dat ik een eigen bedrijf ga beginnen. En dan zie je vaak dat mensen voortijdig afhaken...

En dat is niet omdat ze over onvoldoende wilskracht of discipline beschikken, maar de angst is veel groter van ja, maar als ik het dadelijk heb waargemaakt, dan is er ook het risico dat ik word afgeschoten of dat mijn kop boven het maaiveld wordt afgehakt. Dus ik zou niet zozeer kijken naar gebrek aan discipline of wilskracht, maar veel meer hoe groot is de angst nog die ervoor zit, die uiteindelijk zorgt dat je weer terug gaat in je oude dief. Dus onderliggend zeg je toch weer...

Er is een bepaalde angst. Ja, het is er allebei. En op het moment dat je niet gerealiseerd krijgt wat wel in jouw leven de bedoeling is. Kijk dan welke angst zit daaronder. Ga ik terug, want je begon over het karakter. Ja, het karakter. Bij die persoon. Ja, dus dat weten we allemaal. Wanneer ben je nou gevoelig voor meer spanning? Nou, als je inderdaad moeilijk kunt begrenzen. Het woord pleaser is natuurlijk ook al een aantal keer gevallen. Het lastig vindt om prioriteiten te stellen.

het lastig vindt om hulp te vragen. Maar al dit soort eigenschappen... heb je je die aangeleerd? Is dat... is dat onderdeel van jou geworden? Of zijn dat onbewust bewuste keuzes geweest? Op het moment dat wij... het zenuwstelsel heeft maar één functie. Namelijk, die wil ons veilig houden. Nou...

Evolutionair gezien is het leven eigenlijk heel simpel. In standhouding van de soort. Nou, daar heb jij ook weer voor gezorgd, redelijk recent. Goed gedaan. Ik heb mijn best gedaan. En dat op mijn leeftijd, ja. Ja, en hoe blijf je veilig? Nou, ons systeem heeft vier overlevingsmechanismen, strategieën ontwikkeld om veilig te blijven. Nou.

Die kennen we allemaal wel. Dat is fight. Als we bedreigd worden om te vechten. Flight. Als het gevaarlijk wordt kunnen we ook nog vluchten. Freeze. Bevriezen. Dan heb je ook nog een kans om te overleven. En de vierde die niet zoveel mensen kennen. Flock. Wat is dat?

Jij leert weer iets nieuws, Michael. Vlok, F-L-O-C-K. En vlokken is wat bijvoorbeeld een kudde schapen doet. Als ik bij mijn vriend in Frankrijk ben en als ze zich bedreigd voelen, dan gaan ze allemaal op een kluitje staan. En als je in Afrika kijkt op...

in het landschap en je ziet de kudde olifanten en er lopen een paar kleintjes bij en ze nemen een leeuw waar en dan gaan ze allemaal, ze groeperen allemaal om die kleine olifantjes heen om ze te beschermen. Vroeger in de prehistorie gingen wij mannen vechten en olifoeren en jagen. De vrouwen bleven met de kinderen achter in het dorp en als zij bedreigd werden, de manier om zichzelf te beschermen is vlokken.

Ik heb dat ook wel gezien bij vrouwenafdelingen. Op het moment dat ze zich bedreigd voelen. Door de mannelijke manager. Gaan ze ook vloggen. Vind jij het ook zo'n eikel? Je zoekt gelijk gestemd op. Je gaat proberen jouw visie te onderbouwen. En het sport ziet ook natuurlijk. De verdediging trekt zich terug. Om het doel te verdedigen. Dus onze strategie. Vechten, vluchten.

Bevriezen of steun zoeken. Dat is een oergegeven. En van daaruit ga je ook gedrag ontwikkelen op het moment dat je je onveilig voelt. En we hebben allemaal zo onze eigen favoriete strategie. De een die heeft al heel snel de neiging om er bovenop te slaan als hij zich bedreigd voelt. En de ander die trekt zich helemaal terug.

Of in prachtige spirituele teksten of juist in de meest mooie fantasieën. De ander gaat juist steeds meer procedures ontwikkelen en kadertjes maken voor zichzelf. En de ander zal heel snel steun zoeken bij andere mensen. Dus dat is ingegeven door mogelijk, gefantaseerd in veel gevallen, gevaar wat er dan dreigt.

Dus dat is karakter. Dus ons karakter bepaalt voor een groot deel of we gevoeliger zijn voor spanning of niet. En of we het gevoel hebben of we daar een keuze in hebben.

En een andere reden waarom dat we spanning stapelen, en ik noem dat slepende omstandigheden. En als je in één keer de mantelzorg hebt voor één van je ouders, of je hebt een kind wat aan de drugs is, of je krijgt nieuwe buren naast je die iedere weekend een houseparty organiseren, een wietplantage hebben, enzovoorts, enzovoorts, en een hondenkennel. Ja, dat is een slepende omstandigheden. Je hebt niet zomaar je huis verkocht in die situatie.