Anna Dijkman

Nou ja, dat werd dus wat jij net al zei, een heel gedoe toen die spaarrente naar nul ging. Want mensen betaalden in feite een vermogensbelasting. Nou, daar zijn toen allerlei rechtszaken over gevoerd. En dan hebben we de hele hersteloperatie box drie... Want het was nou eenmaal geen vermogensbelasting. Als we het zo genoemd hadden, dan was er eigenlijk niets van aan de hand geweest. Precies.

En toen heeft de Hoge Raad eigenlijk gezegd... je mag niet meer niet bestaand rendement belasten. Dat mag gewoon niet meer. Dus er moet iets anders komen. Nou, daar zijn we dus ook nog steeds mee bezig. Ja, daar blijven we voorlopig even mee bezig, inderdaad. Ja, en als je dus niet forfaitair, maar gewoon werkelijk wil belasten... dan heb je eigenlijk twee opties. Je hebt een vermogenswinstbelasting en je hebt een vermogensreiniging.

Bij die eerste belast je dus de winst als die wordt gerealiseerd. Dus als je verkoopt. En ik denk dat dat voor veel mensen intuïtief het eerlijkst voelt. Zo van, nou ja, nu heb je werkelijk dat voordeel van je investeringen... heb je, nou ja, niet letterlijk misschien, maar heb je in handen. En daar betaal je... Je hebt het geld binnen. Ja, precies. Daar betaal je belasting over.

Alleen zitten er ook best wel wat nadelen aan. Als je het vanuit de overheid bekijkt... het levert wel onvoorspelbaarder inkomsten op. Dus het is lastig begroten. En de eerste jaren na invoering heb je meestal een gat... omdat je nog niet die constante stroom als het ware hebt. Ook is het administratief wat lastiger om bij te houden. Je krijgt ook gedragseffecten...

Want mensen verkopen hun aandelen niet omdat ze die belasting niet willen betalen. Dus ze gaan het uitstellen. Dat heet het lock-in effect. En dat is dan weer verstorend voor de dynamiek op de kapitaalmarkt. Omdat kapitaal zo niet naar de beste investering vloeit zou je kunnen zeggen. Maar lang blijft hangen omdat mensen maar niet die winst willen nemen. Of eigenlijk vooral.

Geen belasting willen betalen. En daarvan zeggen economen... dat is niet goed voor de economie en het maakt ons collectief armer. Welvaartsverlies wordt dat dan genoemd. En in Amerika heb je ook nog wat dan buy, borrow, die wordt genoemd. Zo.

Zo. Creatief. Creatief, ja. Dat betekent dat mensen hun aandelen vasthouden. En dan lenen ze op de waarde ervan. Dus dat ze wel cashflow hebben. En als ze doodgaan, dan gaat die hele portefeuille door naar de erfgenamen. En die betalen in de VS vrij weinig erfbelasting. Of ja...

Dat is ook weer begrijpelijk vanuit de individuele belastingbetaler. Want laten we ook niet roomser dan de paus zijn op dit vlak. Niemand, tenminste ik ken weinig mensen die meer willen betalen dan... Ik denk even de weinige uitzonderingen. Ja, hij klopt elk jaar weer aan. Mag ik wat bijbetalen? Dan kunnen we hem toch een mooie weg aanleggen.

We kregen ook een mail over dit onderwerp van luisteraar Nick Veldheer. Dat was sowieso een hele interessante mail, ook vrij lang... dus ik ga het niet allemaal vertellen wat hij zei. Maar hij verbaasde zich er wel over hoe vervuild de discussie is... op LinkedIn hierover en hoeveel stemmingmakerij er plaatsvindt. Spaarde die overigens ook ons eigen FD niets, moet ik zeggen...

Hij schreef over dat uitstelgedrag en erfenissen het volgende. Hij zei...

Partijen aan de rechterkant van het politieke spectrum... zullen dit framen als een verkapte erfbelasting... waarna ze zullen pleiten voor een doorschuiffaciliteit. Dat is dus eigenlijk wat je in Amerika hebt. Dat je dus niet dan winstbelasting... maar dat het dus bij de erfenis zit meteen. En gevolgen nog grotere vermogensongelijkheid in Nederland...

Het is volgens mij inderdaad wel zo dat dit nu niet heel duidelijk is geregeld. Nou ja, dit zijn dus allemaal redenen om niet... voor zo'n vermogenswinstbelasting te gaan... maar voor de vermogensaanwasbelasting. De minst populaire optie, Anna. Ja, onder de mensen. Ja, onder de mensen. Onze luisteraars wellicht ook wel. Maar onder economen... Ik ben heel benieuwd hoe jij deze vermogensaanwasbelasting... op het podium gaat hijsen. Met een gouden medaille.

Dit is wel de voorkeur van economen. Omdat het dus niet al die ongewenste economische effecten heeft... die ik net noemde bij de vermogenswinstbelasting. Maar ja, het voelt dus intuïtief niet als eerlijk... omdat het over papieren winst gaat. En waar we nu mee zitten is overigens een soort combinatie. Want er is dus wel een winstbelasting... voor vastgoedbeleggers en start-ups. Maar aanwasbelasting voor gewone beleggingen in aandelen... en ook crypto's.

Maar kijk, over die exacte invulling... daar kun je nog steeds wel over steggelen. Dat wordt ook veelvuldig gedaan. Want nu lijkt dus dat die verrekening van verliezen met winsten... dat dat niet helemaal goed ontworpen is. Het is ook nog niet goed geregeld voor mensen met aandelen in start-ups. Bijvoorbeeld werknemers die een aandeel krijgen... wat enorm in waarde stijgt. En dat is ook wel...

Een belangrijk nadeel moet ik hierbij zeggen... als je dit niet goed ontwerpt... kan het natuurlijk ook wel degelijk verstorende effecten hebben. Want waar de start-up scene dan mee komt... is dat talent niet voor Nederlandse start-ups zouden willen kiezen... omdat dit soort regels er dan zijn.

Dan zit je in de hoek van het vestigingsbeleid alweer. Nou ja, precies. En het zou ook nog kunnen dat mensen minder geneigd zijn... om te investeren, vooral in wat risicovollere dingen. Omdat die het hardst worden afgerekend, zou je kunnen zeggen. Maar goed, daar is al het nodige over gezegd. En daar wordt dus nu opnieuw naar gekeken. Wat wel ook nog interessant was, dat we ineens...

het wereldnieuws hiermee werden. Want vermogensaanwasbelasting is vrij uniek in de wereld. En Elon Musk reageerde op Twitter op het nieuws hierover... niet al te positief, moet ik erbij zeggen. En de Washington Post wijderde zelfs een commentaar aan... met de titel Inventors of Capitalism Seek to Sabotage It. Dat is wel een hele mooie kop.

Nou, het was ook, dat was een honkend commentaar. Het was schande allemaal. En ja, Nederlanders betalen al zoveel belasting. En ja, die zorg is ook helemaal niet gratis. Want ze betalen gewoon zorgpremie. Ja, heel kostendekkend, maar goed. Het werd op een gegeven moment een beetje kinderachtig, om eerlijk te zijn. Het was ook wel grappig, want er stonden allemaal reacties onder. Die waren best wel negatief eigenlijk op dat commentaar. Eén ervan, die zei alleen, is that you, Jeff? GELACH

Ja, natuurlijk verwijs het naar Jeff Bezos, de eigenaar van de Washington Post. Want voor mega-miljardairs als Bezos en Musk zou dit natuurlijk een vrij pittige belasting zijn. Precies, en het verwijt natuurlijk dat ze veel te weinig belasting betalen.

Ja, precies. Maar goed, dat is de Amerikaanse kant ervan. Er wordt ook nog vaak het punt gemaakt dat vermogenswinstbelasting... de schatkist uiteindelijk meer zou opleveren... dan vermogensaanwasbelasting. Onder andere VNO-NCW kwam hiermee. En dat heeft te maken met het achtste wereldwonder... van het rente-op-rente-effect. Ofwel, dat vermogen kan harder groeien als je pas bij winstneming...