Anna Dijkman

Dat lijkt me op zich best een goed idee. Er zijn nu wel wat drempels. Bijvoorbeeld mensen die allebei AOW krijgen. Als je dan samen gaat wonen, dan gaat je uitkering omlaag. En zo zijn er meer dingen met uitkering. Er zijn ook strenge regels voor verhuur. Ja, zeker. Want als ik kijk naar mijn eigen kinderen bijvoorbeeld. Die willen dan graag bijvoorbeeld met drie personen in één huis wonen. Dat mag dan niet. Het zijn er maximaal twee. Terwijl het met z'n drieën prima zou kunnen. Het zijn allemaal regels tegen verzonnen.

Ja, nou moet ik daar wel weer bij zeggen. Dat hebben ze natuurlijk gedaan omdat er ook heel veel overlast was. Ik heb zelf een keer een reportage gemaakt op de Admiraal de Ruiterweg in Amsterdam. En daar stonden echt zeven studentenpanden naast elkaar. Die van onder tot boven helemaal vol zaten met studenten. En daar zaten dan af en toe wat mensen tussen die dus geen student waren. En die werden helemaal gek daar.

Maar dat is ook zo, maar regels komen ook ergens vandaan. Net als die kostendelersnorm. Je wil niet dat mensen in een gezin heel veel uitkeringen stapelen. Daar hebben we namelijk in 2013 een enorme discussie over gehad. Toen bleek dat bepaalde mensen heel veel uitkeringen kregen... met volwassen kinderen. Dat vonden we oneerlijk, dus dat hebben we toen afgeschaft. En nu komen we weer tegen dat dat dus...

niet altijd gunstig is. Dus nu gaan er weer stemmen op om dat weer terug te draaien. Wat ook begrijpelijk is, hoor. Ik zeg niet dat het niet zo is, maar het komt ergens vandaan. De ironie van het verhaal is natuurlijk... zou je die mogelijkheden verruimen... en mijn kinderen kunnen wel zelfstandig woonruimte vinden ineens... wat nu nog niet zo goed lukt, dan woon ik ineens overdadig. Want dan zijn zij vertrokken. Moet jij weer een vriend van je zoon of je dochter in huis nemen?

Ja, dus zo gaat het treintje rijden. Ja, precies. Maar hij wil ook... Dit lijkt me trouwens best wel een goed idee... om dat makkelijker te maken. Want er zijn wel mensen die dit willen. Dus waarom niet die drempels wegnemen? Maar hij wil ook financiële prikkels... om ruim wonen minder aantrekkelijk te maken. Dat is dan vooral op koopwoningen... en de hogere inkomens gericht. En dan moet je denken aan bijvoorbeeld... het afschaffen van de hypotheekrenteaftrek. Of het hoger belasten van...

woningvermogen, dus bijvoorbeeld het eigen woningverhogen...

Ja, dan kom je wel erg in de persoonlijke levensfeer van mensen terecht, denk ik. Dat denk ik ook. En ik vraag me dan af of je dat dan... voor alle koopwoningen en hoge inkomens wil doen... of alleen voor de mensen die alleen wonen of in een te grote woning. Je komt wel op een beetje een gek terrein dan terecht, denk ik. Hij wil trouwens ook de overdrachtsbelasting afschaffen... om verhuizen aantrekkelijker te maken. Ik denk niet dat dat echt een rol speelt, eerlijk gezegd. Het is wel heel laag, toch, inmiddels?

Ja, dus ik weet het niet. Maar goed, er is wel wat onderzoek gedaan. Er stond vorige maand een artikel in ESB over in. Dat had de titel... Beperk woningnood door woningdelen te stimuleren. Lijkt wel een beetje op elkaar, maar goed...

Dat was van onder andere Piet Eichholz, hoogleraar aan de Universiteit Maastricht. En hij had een aantal onderzoeken over wie nou woningen zou willen delen. Er kwam nogal wat verschil uit hoor. Sommige onderzoeken zeiden bijvoorbeeld onderhuurders... zeiden 7,5 procent wel geïnteresseerd te zijn...

Anderen kwamen dan weer, kwam een getal uit van 20%, maar er was heel misschien interesse om in de toekomst mogelijk een woning te delen. Maar ja, toch, hij en zijn collega-onderzoekers, die kwamen uit op een potentieel van het halveren van het woningtekort door woning delen.

Dat is fors. Dat lijkt mij ook. En hij schuift er wel bij dat dit misschien forse extrapolatie is. Dat neemt niet weg dat deze grove schattingen... substantiële aantallen woningen laten zien... waarbij deling in ieder geval bespreekbaar is. Dus er zit best wel potentie, zou je kunnen zeggen...

Ja, nou ja, en ik vind ook waar ik wel een beetje een probleem mee heb... van ja, ik zie dan toch ergens een soort aantasting van je eigendom of zo... dat je niet mag bepalen wat er mee moet gebeuren. En ik vind ook wel dat je een probleem, een maatschappelijk probleem... wat ook komt door verkeerde planning, bijvoorbeeld woningbouwplanning... of weet ik veel hoe je omgaat met grond of wat dan ook... dat leg je heel erg bij individuele eigenaren neer dan...

Dat is toch... Maar ook al is het niet tijdelijk. Dat is ook je eigen keus. Je verliest je partner. Maar het huis herinnert je nog aan je vroegere gezin... dat je daar hebt grootgebracht. En je hebt vaak buren waar je misschien wel nauw band mee hebt. Je...

Geniet nog van een tuin die je hebt. Wat is dan het alternatief? Een appartement. En dat hoeft ook niet altijd goedkoper te zijn. Dat kan voor mensen met bijvoorbeeld een afbetaald huis... een appartement best wel veel duurder zijn. Dit is wel de geleefde component. Dit is zeker de geleefde component. Maar die weegt dus best zwaar. Dat denk ik wel. Dus ik zou zeggen, hou het vooral positief. De wortel mag delen stimuleren. Top. Stok in de kast houden. Maar hou die stok maar in de kast.

Sterke mannen moeten het leger in. Of de jongen, de mensen die in de bloei van hun leven... de kracht van de arbeidsmotor zouden moeten zijn. Die moeten naar het slagveld.

Maar wat ik me nog wel afvraag, want ik heb de afgelopen dagen ook wel wat berichten voorbij zien komen. Het wordt nu wel heel nijpend voor de Russen, want hun olietransporten, die vloot met olie, die dan een beetje het zwarte circuit bedient. De schaduwvloot. Ja, dat die toch wel door de Amerikanen op de hielen wordt gezeten.

En dat dat dan die economie toch wel zou kunnen raken. Dus is dat dan een beetje wensdenken? Is dat wat we nu elk jaar in de oorlog denken? Nou, dit jaar gaan ze toch wel die klap krijgen. Of kan dat ook werkelijk iets doen? Nou, ik denk dat dat wel werkelijk iets kan doen. Want kijk, olie wordt natuurlijk per schip vervoerd. En als je op een gegeven moment dat transport echt raakt... en je zorgt ervoor dat die schepen aan de ketting komen te liggen...

Maar goed, het hele Rusland-verhaal is natuurlijk een geweldig laboratorium... voor de effectiviteit van sancties. Nou ja, daar ben jij in gedoken. Dat klopt, ja. Ik heb een boek erbij gepakt. Economic sanctions, what everyone needs to know. Precies wat ik zocht. Dat is het beste boek, is het niet?

Het is van Bruce Jentleson. Hij is hoogleraar openbaar bestuur en politieke wetenschappen... aan Duke University. Hij schreef het boek in 2022. Hij was net met de afronding bezig toen Rusland-Oekraïne binnenviel. Dus dat was wat dat betreft wel een interessante...

Hij bespreekt dus alles eigenlijk, van wat werkt er, hoe zit het in elkaar. Maar ook wel leuk, hij gaat even een beetje de geschiedenis in. En de allereerste bekende economische sanctie die ooit is opgelegd, waarvan wij dat dus weten, die komt van Athene.