Anna Dijkman

Het is de komende week, een jaar na Liberation Day... de dag waarop Trump zijn nieuwe handelstarieven aankondigde... en daarmee eigenlijk zijn handelsoorlog begon. En we zouden dat bijna vergeten door die andere, echte oorlog... die hij inmiddels met Iran begonnen is.

Maar kunnen we na dit jaar al zeggen... of het Amerika heeft gebracht wat het had gehoopt? Of zijn er ook andere winnaars aan te wijzen? En versterken deze handelsoorlog en de Iranoorlog elkaar ook nog? Daarover straks meer. En we gaan ook nog één keer, de laatste keer wat mij betreft... gaan we het over box drie hebben. Inmiddels noem ik het liever de doos van Pandora. Ja.

Dat de ene supermacht ziet de andere opkomen. Ja, en het leidt meestal tot ruzie. Althans, in de meeste gevallen. Dus het is geen zekerheid. Het kan ook goed aflopen, maar vaak niet. Het eindigt meestal in tranen. En de Kindleburger moment is volgens mij het moment... dat er niet meer één duidelijke wereldmacht is.

Ja, ze hebben natuurlijk ook heel veel vooruitgehaald qua import. Ja, er was een frontloading, inderdaad. Want een heleboel importeurs dachten van... we gaan snel even wat bestellen, want straks komen die heffingen. En dan zijn we duurder uit. Ja, want ik heb Trump ook hier wel eens creatief mee horen boekhouden. Dat hij dan zei, ja, het is gedaald. Want dan vergeleek je het zeg maar één maand ten opzichte van een jaar ervoor...

Volgens mij was ook gisteren de wereldhandelsmonitor van het CPB... waaruit ook bleek dat de export van China gewoon gestegen is. Ja, het vindt dus indirecte wegen... en komt dus ook deels weer in de VS terecht, denk ik. Ja, oké. Nou ja, dus ook niet echt gelukt.

Nou ja, kijk, Trump die heeft best ook wel geschermd... met kijk, die en die wil investeren... in fabrieken die dan in Amerika weer gebouwd zouden worden. Maar dat is uiteindelijk minimaal gebleken. Of het waren al investeringen die al gedaan werden. Dat heeft volgens mij Apple al een paar keer gedaan. Die verpakken dan het gewoon opnieuw als een soort van nieuwe investering...

Nee, precies. Om Trump nog een beetje voordeel van de twijfel te geven... zou je nog wel kunnen zeggen dat dit misschien ook te vroeg is... om nu al te zien. Want je hebt ook niet zomaar een fabriek neergezet. Plannen voor investeringen zijn ook niet zomaar 1, 2, 3 rond. Laat staan dat er al een nieuwe fabriek is. Dus dit zou misschien nog de komende jaren...

Je zag wel deze week... een beetje zag je daar toch wel iets van terug, vond ik... toen de Amerikaanse ambassadeur in de EU... die begon een beetje te dreigen tegen de EU... van jullie moeten wel die handelsdeal goedkeuren met ons. Want een onderdeel daarvan is ook een deal over LNG. En ja, nou ja...

Dat is dus heel erg in prijs gestegen. En dat hebben we hard nodig als Europa. En dan zei hij van, ja, jullie moeten dat wel tekenen. Want anders kunnen die gunstige voorwaarden van die deal... kunnen wel eens vervallen. En er zijn nog meer kopers. Ja. Puntje, puntje, puntje.

Zeker. Ja, je zegt Europa betaalt meer voor energie. Maar het is ook Azië die natuurlijk heel hard hierdoor getroffen wordt. Zeker, zeker. En dan China ook een beetje. Maar die hebben dan wel bijvoorbeeld een hele grote strategische oliereserve opgebouwd de afgelopen tijd. Niet zoveel gas, begreep ik. Daar hebben ze niet een hele strategische voorraad van. Maar goed, dat gebruiken ze ook niet enorm in hun hele energiemix.

Voor olie zijn ze in ieder geval het meest importafhankelijk. En zij zijn ook de grootste klant van Iran trouwens. Ja, ik heb daar toevallig een podcast over geluisterd. Van Old Lots, van Bloomberg. Die ken jij ook. Ja, zeker. Heel leuk. En dat ging dus over waar die Iraanse olie in China nou eigenlijk terechtkomt. En dat is niet bij de grote Chinese oliebedrijven. Want die handelen te veel internationaal. Dus die kunnen het zeg maar niet maken om die gesanctioneerde olie uit Iran te verwerken. Maar dat komt dus terecht bij wat heet de teapot refine.

Oh ja, die term ken ik, ja. In Otlots waren ze ook helemaal gecharmeerd van het woord. Ik vind het ook heel gezellig. Maar het zijn dus ook eigenlijk hele kleine raffinaderijtjes. En die produceren ook vooral voor gewoon intern gebruik. Dus die nemen die Iraanse olie af. Maar het zijn geen Chinese partijen? Jawel, het zijn wel Chinese partijen, maar die handelen dus niet verder. Dus het is heel erg lokaal.

Dus de grote Chinese oliebedrijven nemen niet die Iraanse olie af. Het gaat vooral naar die kleine... Ja, die teapot refineries. Dus het kan best zijn dat zij het grootste deel van die Iraanse olie afnemen... maar het is volgens mij niet binnen China de grootste...

Ja, als je dan zegt van ja, we hebben nu en een hogere olieprijs... en we betaalden al die heffingen, dat is niet het ideale klimaat... voor Trump te zeggen, weet je wat, we gaan die importheffingen nog eens verder verhogen. Nee, want volgens mij vandaag las ik dat de OESO de inflatie voor de VS... voor dit jaar schat op 4,2 procent. Dat is natuurlijk wel flink hoog, want ik moet zeggen dat we me nog eigenlijk verbazen... dat die importheffingen niet de inflatie in die zin zo omhoog jaagden. Het was nog, wat was het, 2,6 procent. Ja.

Maar Trump heeft natuurlijk heel hard geroepen. Zijn hele campagne voordat hij president werd. Want ik ga die inflatie omlaag. Want Biden heeft het verschrikkelijk omhoog gejaagd. En hiermee jaagt hij het zelf gewoon weer helemaal terug omhoog. De ironie.

Een mix tussen veel steenkool, fossiel dus, maar ook duurzaam. Maar die technologie, daar zit volgens mij het kernpunt. Zonnepanelen en dat soort dingen. Die komen alleen maar uit China. En het aandeel is in die mix nog best wel laag. Maar het gaat zo hard omhoog. Want die Chinese zon- en windcapaciteit was... Eind vorig jaar was het 1800 gigawatt. En dat was in 2021 nog rond de 600 gigawatt. Dus dat is echt...

Enorm gestegen. Er is 1200 gigawatt bijgekomen. Dat is de hele elektriciteitscapaciteit van de VS. Gewoon erbij. Ja, dat is ongelooflijk. Ongelooflijk, hè? En China heeft ook het afgelopen jaar, 2025... dus hebben ze er 500 miljard in gestoken... om überhaupt hun energiecapaciteit uit te breiden. Ik las ook ergens dat ze harder gaan dan hun eigen netten het ook aankunnen.

Maar goed, ze zetten daar helemaal op in. En dus vooral heel erg die zon en wind. Daar gaan ze zo hard in. Wat ik wel ook interessant vind om te zien... op de korte termijn hebben natuurlijk de Amerikanen wel voordeel aan deze oorlog. Niet de burgers die aan de pomp staan.

Maar de LNG-exporteurs bijvoorbeeld wel, natuurlijk. Macroeconomisch gezien hebben ze veel minder last van die oorlog. Sterker nog, profiteren ze er wel van. Omdat ze exporteren, inderdaad. En dat past wel bij Trump. Die heeft op een gegeven moment, toen hij begon... aangekondigd dat hij energiedominantie wilde in de wereld. Hij wil gewoon een netto-exporteur zijn van energie. Hij wil dominant zijn. En daar zit ook dat geopolitieke kantje aan... waar we het net al even over hadden, met die ambassadeur...

En je zag ook weer dat deze week is er een deal... met Aziatische landen gesloten om ook daar gas aan te leveren. En daar werd ook gezegd van ja, we moeten energie... aan onze vrienden en bondgenoten verkopen... zodat ze niet van onze vijanden hoeven te kopen. Ik vind dat als je dat bij elkaar optelt... Het is heel bijzonder, want eerst ga je dus met een...