Geert Jan Hahn

Dag allemaal. Ja, even aansluitend op wat Lucia van Geunzen net zegt... over de straat van Ormoes. Is dat ook een zorgenkindje voor de Europese Unie? Jawel, want je weet niet voor hoe lang zo'n eventuele blokkade aanhoudt... en wat dat met de prijzen dan doet. Het eerste nieuws hierover las ik gisteravond via Aspides... want er is momenteel een maritieme EU-missie in de Rode Zee... om de vrijheid van de zeevaart te waarborgen... onderdeel van een grotere missie...

Dat zijn onze ogen en oren daar. Die waarschuwen momenteel ook voor aanvallen van de Houthis. De proxies uit Iran. Nederland doet ook mee aan deze missie. Dus het is best belangrijk om hen in de gaten te houden met updates. En daar maakt de Unie zich zeker druk om. Jij sprak ook met onze kerstverse minister van Buitenlandse Zaken, Tom Berends. Die exclusief reageerde op de ontwikkelingen. Voor de bredere situatie is voor mij als minister dan met name belangrijk... om snel in contact te gaan met de Europese collega's.

Ja, die begint om vijf uur. Dat is met de ministers van Buitenlandse Zaken... onder leiding van Kaja Kalles, die is een spoedbijeenkomst. En Berendsen, die sprak ik toen hij in het vliegtuig was... net terug uit Polen. En ik denk dat Nederland een beetje in de grote groep zit... qua opvattingen over hoe we om moeten gaan met deze situatie. Dat betekent dat de meeste Europese landen... momenteel oproepen tot deescalatie...

dat ze Iran veroordelen, zeker omdat andere golfstaat worden aangevallen met drones en raketten. Maar je hoort geen veroordeling richting Trump, die deze hele operatie toch is gestart. En kijk, je kunt best wel, je gaat afvragen in de verklaring die de EU straks als geheel wil geven...

waarom de EU dan vindt dat er geen veroordeling moet zijn... richting toch het schenden van het internationaal recht. Eigenlijk een reactie die alleen Pedro Sánchez heeft gegeven. Maar ja, aan de andere kant blijf je natuurlijk houden... een verklaring vanuit Europa is een soort middenweg. Want er zijn ook landen, denk aan Tsjechië, denk aan Hongarije... die zeggen, goh, we moeten Trump prijzen om wat hij doet. Let wel, Bas, er zal geen Europeaan zijn, denk ik... die een traan laat om de dood van Ali Khamenei...

Ja, het is misschien lees nog vis. Zo zeg je dat toch? Ja, alleen tegelijkertijd is dat misschien ook... hoe wij in Europa er momenteel naar kijken. Dat we wel twijfelen over of het rechtsgeldig is... wat Trump nu in Iran doet. Maar dat ook jij en ik waarschijnlijk geen traan zullen laten... om de dood van Gamaneh en dat we hopen...

Kallas bijvoorbeeld, Ursula von der Leyen, dat we hopen dat er nieuwe tijden voor de Iraniërs aanbreken. Alleen, ja, je hebt natuurlijk als Europa, als continent, dat toch zegt van goh, we willen ons nog een beetje aan de internationale regels en het recht houden. Dan vind ik wel dat er in die verklaring toch een verwijzing mag staan, nadat we dat belangrijk vinden.

Nou, Berendsen kwam terug uit Oekriëne. Dus dit zal hij wel degelijk met zijn collega trouwens hebben besproken. Ik zie dat Oekriëne wel blij is met wat er is gebeurd. Sowieso was het gisteren een betere 28 februari dan vorig jaar. Want toen kreeg Zelensky de wind van voren in de overoffers van Trump. Dat weet ik nog, dat was die dag.

Oekraïne denkt van, hé, een bondgenoot van Rusland komt in de problemen. Ben ik ook even gaan kijken bij de reacties in Rusland. De staatsmedia, maar ook het Kremlin. Poetin die zegt, ja, dit is toch wel heel cynisch. En toch het met voeten treden van het internationaal recht. Kijk, Rusland veroordeelt altijd dit soort interventies. Zeker vanuit Amerika vinden ze niet leuk.

Maar tegelijkertijd, Bas, als ik kijk naar de reacties in de staatsmedia... vind ik ze wat lauw, wat flauw. Een beetje vergelijkbaar met toen Rusland toch ook zag... dat bondgenoot Venezuela, dat Maduro door Amerika werd opgepakt... of dat Assad uit Syrië vertrok. Misschien omdat Rusland ook niet wilde dat Iran een kernwapen zou ontwikkelen... waarover wordt gesproken. Misschien omdat Poetin en Trump wel een deal hebben gesloten... over Oekraïne, over een westelijk halfgrond. Je weet het niet. Dit zal allemaal meespelen...

Tot slot, in de Russische media lees ik trouwens ook... dat China natuurlijk heel erg te lijden krijgt... onder die straat van Hormuz-blokkade. Dat is dan wel een leuk onderhandelingsmiddel voor Trump... als hij naar Xi gaat. En tot allerslotst, ik hou het heel kort, Bas... Cyprus, jullie hadden het erover in de uitzending...

De president van Cyprus heeft nu gezegd... dat de raketten die richting Cyprus zijn afgevuurd... dat Cyprus geen doel was. Dat heeft Keir Starmer, de Britse premier, hem nu verzekerd. En daar maakte ik me wel zorgen om. Want morgen zou Tom Berendsen met andere ministers van Buitenlandse Zaken... naar Cyprus gaan als voorzitter van de EU. Daar lijkt dus nu geen gevaar in te zitten.

In het verleden, jaren geleden, werden natuurlijk ook al vanuit Langley in Amerika bepaalde drone-operaties uitgevoerd. Dus dat ziet er ook uit als een game. Je ziet alleen maar hele lichte veranderingen als er iets verrassends gebeurt, bijvoorbeeld in de inlichting op de communicatielijnen. Dus we hebben het gezien toen vorig jaar Oekraïne toch gedwongen werd om zich terug te trekken uit Koersk.

Dat samen viel met dat Trump ineens de inlichtingenkranen dicht deed. En rond deze tijd zien we dat er in Rusland toch... dat ze moeite hebben met... dat Elon Musk heeft gezegd... we gaan wat doen aan dat Starlink dat jullie gebruiken. Discussie over het gebruik van Telegram... wat ze echt gebruiken voor militaire lijnen ook. En dan krijg je... jij zou het nog steeds militair een padstelling noemen, Rob... maar je ziet wel dan lichte verschuivingen.

Ik denk dat het belangrijk is om te kijken naar welke mensen in deze oorlog worden ingezet. Dat is aan de Oekraïense kant, dat zijn, laat ik maar zeggen, ook gewoon hele gewone burgers. Die al dan niet gemotiveerd het leger ingaan of voor defensie gaan werken. Want niet iedere Oekraïne die wordt gemobiliseerd moet de loopgraaf in. Er zijn die die dronepiloot worden of die in de organisatie komen. Ook daar hebben ze er echt heel veel van nodig.

Dan kijk je naar Rusland. Waarom wordt die oorlog nog steeds niet heel erg gevoeld in Moskou en Petersburg? Wel in de dagelijkse dingen met boodschappen, prijzen en navigatie. Ja, waar komen die mensen vandaan? Die komen uit Buryatien. Dat zijn dus de achtergestelden. Die inderdaad zich voor de familie laten afkopen. Uit Omsk.

Maar ook gigantisch veel gevangenen. Wat Oekraïne trouwens nu ook in mindere mate aan het doen is. En natuurlijk, we hebben de Koreanen gehad. Dus Poetin tapt uit een heel ander vaatje wat betreft mensen. En dat doet ook wat met hoe je bevolking natuurlijk naar deze oorlog kijkt. Nou ja, en bovendien, ze mogen toch ook niet hardop klagen en demonstreren? Nee.

Je ziet dat Rusland met name ook op de Afrikaanse markt aan het ronselen is. En de Oekraïne dan weer. Maar Oekraïne doet dat op de Latijns-Amerikaanse markt. Om het maar even zo oneerbiedig te zeggen. Heel veel Colombianen, die nu al dan niet vrijwillig zeggen... wij gaan meevechten voor Oekraïne. Dus het is op die manier al als een soort wereldoorlog ook te zien. En de Russen kunnen niet nog meer...

Nee, maar wat wou jij zeggen, Gert-Jan? Ik luister graag naar Rob om deze reden. Omdat, kijk, vanuit Europa hebben we inderdaad nu... dat we een twintigste sanctiepakket dat we eraan werken. Dus het gaat niet alleen om dat je sancties afkondigt... het gaat ook om wat je ermee doet. En of je ze in de gaten houdt en controleert. En we hebben zelfs een sanctie gezand binnen de Europese Unie...

Maar die heb ik ook al eens gesproken en die doet z'n best. Maar die kan er niet voor zorgen dat een heleboel derde landen... bijvoorbeeld alsnog ervoor kunnen zorgen... dat die sancties omzeild worden of wat dan ook. Dus waarom heb je telkens weer nieuwe sanctiepakketten... onder andere om de gaten te dichten... de loopholes die eigenlijk nog blijken er te zijn... op basis van die eerdere sancties. Dat bedoel ik met het is niet zo zwart-wit.