Hendrik Spiering
speaker
71 appearances
1 recordings
1 series
first heard Dec 2025
last heard 17 Dec
Hendrik Spiering’s voice in public audio — every appearance, attributed to the second.
Trend
recordings per month · last 12 monthsRecordings per month over the last 12 months — 1 in all, peaking in Dec 2025 with 1.
Appearances
Lang geleden kwam een boot met Groenlanders aan in Noek. Ze voeren de fjord in en verderop zagen ze een groot huis. Vreemd. Toen ze aan land gingen zagen ze al snel. Dit zijn geen Khaledliet zoals wij. Geen Inuit. Ze waren bij de eerste Kaflunak terechtgekomen. De Noormannen. Die keken verrast op. Ze wilden voedsel geven en riepen vriendelijke dingen. Maar de Groenlanders renden terug naar hun boot.
Verderop zagen ze nog veel meer Kavlunak. Toen ze thuis kwamen vertelden ze over de nieuwkomers. En iedereen wilde ze zien. Het volgende jaar gingen veel boten naar de Kavlunak. En alles ging goed. De vreemdelingen gingen zelfs hun taal leren. Een Noorman en een Inuit werden zulke dikke vrienden dat ze onafscheidelijk werden. Voortdurend deden ze wedstrijden met elkaar. Wie het sterkst was, wie het best kon boogschieten. En op een dag zei de Noorman...
Laten we op het eilandje daar een huid spannen als doel. Dan gaan we daarop schieten vanaf die heuvel. En wie mist, wordt daarna van de klif gegooid. De ander zal de overwinnaar zijn. Maar de Inuit zei, nee, we zijn vrienden en geen van ons zal sterven. Maar de Noorman hield vol. En de andere Noormannen zeiden tegen de Inuit, doe het nou. Als die van de klif gegooid wil worden, moet die het zelf maar weten.
En dus gingen ze de heuvel op en een menigte van toeschouwers ging mee. De Noorman schoot eerst. Mis. En daarna schoot de Inuit. Raak. Dwars door het midden van de huid. En dus werd de Noorman van de klif gegooid. En zijn landgenoten vonden dat het zijn eigen stomme schuld was. Sinds die dag wordt de heuvel Pisig Sarfik genoemd. De schietplek.
Ja, we zitten gelijk in de diepe mist van de geschiedenis, kunnen we wel zeggen. En ook in de confrontatie tussen, wat jij net vertelde, uit het noorden komende Inuit. In het zuiden zitten de Noormannen in het begin, op de tweede helft van de middeleeuwen. En dit is een verhaal wat in de negentiende eeuw is opgetekend door een Deense bestuursman, een gouverneur volgens mij.
Die volksverhalen verzamelde van de Inuit die daar toen leefden. En die leven er nog steeds natuurlijk.
En dit is een van de vier verhalen waarvan de geleerde, men, denkt dat het wel eens terug zou kunnen gaan op een verhaal wat echt gebeurd is, of min of meer gebeurd is, in de confrontatie tussen Noormannen en Inuit. Het duikt overal op, maar het origineel staat in een Engelse vertaling van een Deens boek wat iets eerder verscheen uit 1875, Tales and Tradition of the Eskimos, zoals de Inuit vroeger werden genoemd.
Ja, want op de wereldkaart oogt het net zo groot als Afrika, maar dat is een vertekening hè? Ja, dat is een vertekening. Het is ongeveer even groot als Saudi-Arabië. Ja, nog steeds best fors. Ja, en het interessante is dat die ijskap, dat die al 18 miljoen jaar oud is, die ligt daar al 18 miljoen jaar oud, maar niet permanent, zoals de Noordzee ook vaak droogvalt.
Ja, je hebt dan ijstijden en tusseneistijden. Glaciale, interglaciale. En dus de ijskap is 2,8 miljoen oud, denken ze nu. Maar als je gaat boren... De kap is volgens mij gemiddeld twee kilometer dik. En de dikste stukken wel drie. En als je dan gaat boren, dan kom je dus...
Op het oudste stuk onderin. En dan vind je toch, als je dat gaat dateren, maar 1 miljoen jaar. Dus 1 miljoen jaar geleden is er ook iets gebeurd waardoor het even droog lag. En daarna is het weer enorm gaan sneeuwen. En daar is dat ijs dan weer uit ontstaan. Dus het is heel dynamisch, die ijskap.
waren er wat lui uit koers geslagen, wat natuurlijk heel vaak gebeurde. En dan zagen ze in de verte land en dan maakten ze zich gauwer uit de voeten, denk ik. Maar in het eind van de tiende eeuw is op IJsland een rauwe kerel, Erik de Rode, wegens moord werd hij verbannen. En die dacht, nou, dan ga ik daar wel heen. En toen is hij eerst gaan kijken...
En toen is die met 25 schepen met mensen die dus ook wel voor avontuur in waren. Want IJsland was al behoorlijk dicht bevolkt voor wat er aan landbouw kon worden gedaan. En toen zijn er 14 schepen aangekomen. Een flinke vaartochten. Ja, maar het begint ook al met een enorme massaslachting onder de kolonisten. Het is namelijk heel...
Ruig zeegebied. En waar ze dan naartoe gingen was dus niet aan de oostkant. Waar je dus vanuit IJsland tegenaan kijkt. Maar net om het hoekje in het zuiden werd de eerste nederzetting gesticht. En dan even later ook nog een kleinere iets noordelijker. Dat is nu toch ook waar Nuuk de hoofdstad ligt? Dat is de meest noordelijke nederzetting van de Noormannen. Dat heet de westelijke nederzetting.
Ja, je kan er ook blijven, maar het was natuurlijk een marketing techniek om het aantrekkelijker te maken. Zoals ze later ook, wat waarschijnlijk Newfoundland was, Finland hebben genoemd, Wijnland. Tegenwoordig zijn de Finse wijnen zo in trek uiteraard. Ja, Finland, dus niet Finland, maar Vinland met een V. Maar tegelijkertijd, want zij waren niet de enige die daar op Groenland aanmeerden.
Dat gebied was eigenlijk uitgestorven, maar er waren zeker aan de oostelijke kant van de Hudson Bay, die dan natuurlijk een enorm zeegebied eigenlijk ten westen van Groenland, dus op het Canadese gedeelte.
Daar had je al een soort oude cultuur, de doorzet wordt dat genoemd. Als je dat in de beschrijvingen leest, een vrij simpele cultuur waarin die eigenlijk bestond uit het jagen...
op zeezoogdieren bij luchtgaten in het ijs. Dus die hadden geen boten, ze hadden geen hapoenen. Ze wachten tot de zeehond boven kwam. Ja, en dat ging op zich verder prima. Maar precies wat ook het voordeel was voor die Noormannen... vanaf duizend werd het langzaam warmer. En dat betekende dat er minder zeeijs was. Dus die doorzetcultuur die een beetje in het zuiden van Groenland zat... maar het zat eigenlijk vooral in Canada...
Die verdween langzaam. Een beetje zoals de ijsberen het nu moeilijk hebben met verdwijnend ijs. Ja, en er is dus... Wat je dan ook leest is dat er tot in de 20e eeuw nog een dorpje was in Canada... waar een heel ongewoon volk leefde van 90 mensen of zo. Dus die antropologen en die Inuit die daar wel eens kwamen... die vonden dat eigenlijk vrij bijzonder. Want het was heel moeilijk te begrijpen hoe die mensen leefden. En ze denken dat dat dus...
Een laatste restje van die doorzetcultuur is geweest. Dus tot een eeuw geleden waren die nog aanwezig, terwijl eigenlijk hun hoogtepunt al duizend jaar geleden verdween. En het is ook heel tragisch, omdat ze toen in één keer uitgeroeid werden, toen daar een schip aanlegde met tyfus aan boord. En toen was het in één keer klaar. Dat is een heel tragisch verhaal.
Ja, en nou ja, verder terug in de tijd toen dus zeg maar doorzetcultuur al grotendeels verdween vanwege het ijs dat ook verdween. En dan krijg je vanuit het noorden, vanuit Alaska, daar ontstaat zo'n 900 wat dan wordt genoemd de paleo-inuitcultuur. Die wordt dan de tulecultuur genoemd naar de eerste vindplaats in Noord-Groenland.
Showing 1–20 of 71 · page 1 of 4
Next →