Jean Dome

Hij vertelt je allereerst wat er in het Iraanse tienpuntenplan staat, wat de basis vormt voor de onderhandeling. Ja, eigenlijk heel veel dat onaanvaardbaar is voor Donald Trump. Ze willen dat alle sancties tegen Iran worden opgeheven. Ze zeggen dat Iran de controle ook in de toekomst over de straat van Hormuz, die strategisch belangrijke zeestraat, moet houden.

Ze willen dat alle Amerikaanse militairen uit het Midden-Oosten worden teruggetrokken. Dan moet er uiteraard een eind komen aan alle aanvallen op Iran en zijn bondgenoten. Denk aan Hezbollah en de Houthis. Dan moeten de bevroren Iraanse tegoeden worden vrijgegeven. En nou ja, nog een aantal punten.

En je ruikt het denk ik al van grote afstand. Dat is redelijk onaanvaardbaar voor de Amerikanen. Dit klinkt eigenlijk alsof Iran de oorlog heeft gewonnen als hiermee wordt ingestemd. Maar ondertussen is er wel een wapenstilstand. Dus kunnen we dan ook concluderen dat de verliezer van deze wapenstilstand dan toch ook Trump is? Ja, ik denk dat Trump er ondanks alle zware dreigementen van de afgelopen dagen, inclusief dat toch tamelijk absurde dreigement om de Iraanse beschaving te vernietigen, dat Trump er veel aan gelegen was om een uitweg te vinden uit dit conflict.

En nou ja, de Iraniërs hebben in ieder geval voor de komende twee weken gaat de straat van Hormuz open. Ik denk dat Trump daar heel tevreden mee is. Alleen ja, kijk, een van de vragen is natuurlijk ook hoe wankel is dit bestand dat er nu gesloten is? We zagen dat de regering van Israël zei ja, wacht eens even.

Wij gaan wel door met onze aanvallen op Libanon. We zijn niet van plan om daarmee te stoppen. Je hoorde net al van een van die tien punten is dat aan alle aanvallen ook op de bondgenoten van Iran een eind moet komen. Je kan je afvragen hoe lang dit goed gaat en hoe lang de straat van Hormuz effectief open blijft.

Dus misschien wordt die wapenstilstand wel geschonden. Maar in ieder geval over twee weken gaan precies dezelfde vragen weerspelen. Wat is er nou voor nodig om in ieder geval een wat blijvendere wapenstilstand te krijgen? Nou ja, dat is een goede vraag. Wie de geschiedenis van het Midden-Oost een beetje kent... weet dat dit soort conflicten vaak over heel veel schijven kunnen gaan. Wat is er echt nodig? Ja, Trump wil dat de Iraniërs geen atoombom ontwikkelen. Dat ze daar echt mee stoppen. Hij wil dat inderdaad de straat van Hormuz wordt vrijgegeven...

Ja, je kan je toch afvragen, en dat dringt zich bij heel veel mensen op, als hij nou gewoon voor dat hij deze aanval begon, langer aan de onderhandelingstafel was gaan zitten, dan was er alle kans geweest, althans als we die minister van Buitenlandse Zaken van Oman moeten geloven, dat dit opgelost was. Dus naarmate de tijd voordert, wordt het eigenlijk steeds vreemder wat hier gebeurt. En wordt eigenlijk ook steeds onduidelijker wat nou de Amerikaanse strategie is. Het is de Amerikanen eigenlijk niet gelukt, en ook de Israëli's niet, om in vijf weken tijd dit regime op de knieën te dwingen. Die conclusie kun je trekken.

Ja, en als je dan in de ring staat tegenover het machtigste land op aarde, moet je er niet verbaasd over zijn als Iran dat in de komende weken als een grote overwinning gaat uitventen. En dat kan weer tot ergenis. Ik bedoel, Trump neemt alles hoog en persoonlijk op.

En eigenlijk de meeste experts die voorbij komen nu, die zeggen van het kan nog zeker weken, maar mogelijk ook maanden gaan duren voordat we weer in een normale situatie zitten. En dan moeten er geen gekke dingen gebeuren. Een van de dingen die nog heel belangrijk is, we zijn natuurlijk in Europa bijzonder geïnteresseerd ook in de prijs van gas. Iran heeft flinke schade aangericht bij die gasvelden in Qatar.

En ja, nu komt ook een fase als het rustig blijft... waarin gewoon exacte omvang van de schade moet worden vastgesteld. Er moet worden bekeken hoe lang het duurt voordat dat gerepareerd kan worden. Dus dat is een punt. En dan heb je daarbij nog... welke verzekeraar gaat nu een schip verzekeren... dat daar weer die straat in gaat varen? Want wegkomen is één ding, maar nieuwe ladingen ophalen... het is allemaal zo onzeker. Dat is eigenlijk een beetje het punt hier. Ja, zeker. Het zal heel erg afhangen. En verzekeraars zullen er ook naar kijken. Ook rederijen zelf, denk ik. Wat is er aan spanningen?

Eigenlijk wat we in de afgelopen maanden zagen, de beurzen, de markten reageerden al heel geagiteerd op alles wat er gebeurde in het Midden-Oosten. Daarvan ga je bij wijze van spreken de overtreffende trap zien de komende weken. Elke beweging, elke luchtalarm in een van de golfstaten, daar zullen mensen op gaan reageren. En daar zullen ook hun besluiten van afhangen. Dus lang verhaal kort, we zijn er nog lang niet. Helder, dankjewel. Het laatste nieuws over de situatie, bijvoorbeeld het bezoek van NAVO-chef Mark Rutte aan het Witte Huis, is te lezen op fd.nl en in onze app.