Jeanne Dome

Het regime in Teheran heeft geld nodig om de rekeningen te kunnen betalen. En daarvoor moet je op zoek naar inkomsten uit het buitenland. Ze exporteren veel olie. En China is een van de belangrijkste afnemers van die olie. 90% van de Iraanse olie gaat naar China. Als je het even vanuit een andere perspectief bekijkt... dat is ongeveer 15% van de Chinese olieimport...

Maar hoe dan? Want zij hebben toch ook te maken met die sancties?

Ja, dat klopt. Dus wat China eigenlijk doet, is ze onderhandelen met Iran. Ze zeggen, nou kijk eens, jullie kunnen eigenlijk je olie bijna niemand kwijt. Dus wij willen hem wel van jullie afnemen, maar dan moet je ons een flinke korting geven. En naarmate de druk op Iran toeneemt, zullen de Chinezen ook een hogere korting uit onderhandelen. En het tweede is, ja, ze hebben eigenlijk een heelistisch systeem. Dat gaat met een schaduwvloot. Dus een groep, zou je kunnen zeggen, van ongeveer 600 olietankers. Vaak wat ouderen, roestig stel ik me zo ook voor, onder exotische vlaggen.

die die olie van Iran naar China brengen. Die komt daar dan aan bij hele kleine raffinaderijtjes. Ze heten theepotraffinaderijen. En onderweg, niet zelden, worden ze op volle zee... worden die tankers dan hun lading nog wel eens over naar een ander schip... om eigenlijk een soort dwaalspoor te creëren. En een soort kat- en muispel om die olie toch naar China te krijgen.

Oké, dus dat lukt dan toch wel. Maar waarom vindt China die olie eigenlijk zo interessant? Het is blijkbaar ook maar een klein aandeel. Nou ja, je moet het eigenlijk zo zien. De Chinezen kijken er heel praktisch naar. Ze hebben veel olie nodig. Ze produceren zelf niet zoveel olie. Dus ze kijken op de wereldmarkt waar ze aantrekkelijke partijen kunnen vinden. Partijen olie. En Iran is eigenlijk een land dat met zijn rug tegen de muur staat. Dus nou ja, die kun je in zekere zin afknijpen. Je kan dus met die Iraniërs onderhandelen en zeggen... je kan er dan niemand kwijt. Wij willen het wel van jullie afnemen. Geef ons een flinke korting.

Heeft Iran behalve China nog andere troeven in de hand? Als het gaat om commerciële troeven niet echt kunnen we wel vaststellen. Iran heeft heel veel tegenslag. Er zijn natuurlijk aardig wat van die proxies van Iran... die zijn in de problemen gekomen. Denk aan Hezbollah, denk aan Hamas. Het regime Syrië is opgeruimd. Dus Iran staat er meer en meer alleen voor. Maar er is een dreiging. Amerika dreigt geweld te gebruiken. Misschien als mensen deze podcast horen hebben ze dat al gedaan. En een van de troeven die Iran natuurlijk wel heeft...

Ja, die zit in de straat van Hormuz, dat is een nauwe zeestraat, 60 kilometer breed. En Iran wordt in staat geacht om die af te sluiten als er echt problemen ontstaan. Met zeemijnen, met aanvallen, met kleine bootjes. Ja, en dan moet je realiseren dat door die straat van Hormuz gaat 20% van de mondiale olieproductie...

Niet alleen Iraanse olie dus? Nee, daar ligt bijvoorbeeld Qatar. Dat is ook een exporteur van heel veel LNG, van vloeibaar gas. Daarvan gaat ook 20% door de straat van Hormuz. Dus een afsluiting van die zeestraat... dat heeft natuurlijk onmiddellijke impact op de olieprijs. En daarmee heeft Iran dus wel een troef in handen. Want eigenlijk zit ook niemand erop te wachten. Dat is mijn conclusie in ieder geval. Dat die straat wordt afgesloten en dat die prijzen de lucht in schieten. Dat is dus de impact. Als je hem afsluit, dan schieten de olieprijzen omhoog.

Ja, en dat is dus lastig. Van de andere kant kun je zeggen, vanuit het Chinese perspectief... je hebt net gezegd terecht, het is maar een procent of vijftien... van de Chinese olieimport. We zien een aantal interessante dingen... die Peking eigenlijk nog meer macht over Iran geven. En een daarvan is dat India bijvoorbeeld... minder en minder Russische olie afneemt. Dus wat dat betreft...

Ja, ik denk dat de Chinezen minder hard getroffen worden. Het gevaar zit echt voor het regime in Teheran. Dat op het moment dat je die berooft van hun belangrijkste inkomsten... je hebt het ongeveer, schattingen lopen uiteen... over een kwart van het bruto binnenlands product. De waarde van die olieinkomsten, daar worden ze wel hard door getroffen. Ja, dus behalve de Amerikanen, ons en eventueel China... raakt Iran zichzelf dus ook met het blokkeren van die straat van Hormuz...

Zeker. Dat creëert Iran ook een flinke wond bij zichzelf. En misschien het einde van het regime. Ja, dat wordt al heel vaak en heel lang voorspeld. En ze zitten er nog altijd. En we hebben natuurlijk ook al die protesten gehad... in de afgelopen maanden, waar heel veel doden zijn gevallen. En ook dat heeft niet geleid tot het einde van het regime. Dus wat dat betreft kun je maar beter wat cynischer ernaar kijken... en er niet van uitgaan dat het allemaal snel opgelost wordt. Dank je wel. Graag gedaan.