Joachim Nijs

Een ander voorbeeld, dat is nu een metrovoorbeeld. In Buenos Aires had je tot ruim tien jaar geleden honderd jaar oude metrostellen in hout. En van waar kwamen die? Brugge. Men noemde dat in Buenos Aires ook de Brugse metrostellen. Ja, je bent nu zegt Brugge. Blijkbaar, want je hebt in Brugge het zinnetje van, ben je van Brugge? Ik kan het niet, dus ik ga fouten maken, maar ben je van Brugge, zet je van achteren. En dat komt blijkbaar ook van de tram.

Schitterend verhaal. Fantastisch. Ik had gehoord dat het iets met een trein te maken had van wagonnen, maar dit lijkt me logischer. Ja, dat is de buurtspoorweg. Zo'n stoomlokomotief met dan een heel pak rijtuigen achter. Kijk eens, de tram. Het is toch iets wonderbaarlijks. Nog een vraag.

Omdat je zegt, ze rijden vooral in stadcentra. Ik neem aan dat we nu wel op de limiet zijn qua omvang van die dingen. Want de vroegere trams waren veel smaller. Ondertussen heb je die, bijvoorbeeld in Antwerpen rijden die van Siemens vaker rond. Dat is al wat breder. Als die elkaar kruisen, je eerste idee is, oeh, pas op, die moeten bochten nemen. Zitten we aan de limieten?

Dat valt nog wel mee. Is er nog marge? Ja, wagenbakbreedte. Ik had het al over de wielen. Als je een tram bestelt, dan moet je niet alleen zeggen hoe breed die wielen uit elkaar moeten staan. Maar je moet ook, zeker als je zo'n historisch tramnet hebt, dus een tramnet dat lang geleden is gebouwd,

...vandaag nog altijd actief is... ...moet je ook aangeven hoe scherp je bochten zijn... ...hoeveel afstand er tussen de trottoir bijvoorbeeld... ...of zelfs de huizen en de tram mag zijn... ...dus hoe breed je wagenbakken mogen zijn. Dus dat is iets dat telkens opnieuw terugkomt als je trams bestelt. In de lengte, daar zitten we in ons land nog niet aan, de maximumlimieten... ...bijvoorbeeld in Budapest heb je trams tot 60 meter lang...

Dus één tram met heel veel bakken, die is dan 60 meter lang. Maar dat betekent natuurlijk ook dat je op straat al je haltes moet aanpassen. Dus het is niet zo evident om zomaar opeens te beslissen van nu gaan we trams van 60 meter inzetten. 60 meter, dat lijkt me gigantisch. Wel, in ons land hebben we er nog langere gereden. Ja? Ja, absoluut. Met een tijd van de boerentram dan tot in de jaren 60...

onder meer de voorstad van Antwerpen richting Antwerpen, of hier van Dilbeek naar Brussel, had je soms trams van meer dan 70 meter. Maar er was toen veel minder autoverkeer, dus toen die dingen midden op de steenweg of op straat stopten, stopte ook het autoverkeer om rustig al die mensen te laten in- en uitstappen, maar ja, je had inderdaad...

70 meter lang tram met toen niet één bak, maar wel één trekker met dan drie of vier aanhangwagens achter die allemaal vol reizigers zaten en zo naar de stad reden. Laten we eens even in de toekomst kijken.

Denk met de stijgende mobiliteit. Meer en meer mensen die zich van A naar B moeten verplaatsen. Steden worden opgewaardeerd. Het wordt terug aangenaam leven in de steden. Omdat de auto's meer en meer uit het stadcentrum geweerd worden. Ik denk dat de tram is here to stay. En zelfs nog meer. Of vergis ik mij? Kijk eens in de glazen bol. Die glazen bol is er al in ons land. Sinds kort heeft ook Luik opnieuw een tram. En dat is eigenlijk de tram van de toekomst.

Het is te zeggen, je had Frankrijk in de jaren tachtig, waren daar amper nog tramnetten over. En die die er waren, was eigenlijk dankzij de Belgen dat die er mee zijn blijven liggen. En nog twee. Maar intussen heb je er meer dan dertig. En hoe hebben ze dat gedaan? Ze hebben gekeken van, ja, we hebben alleen nog bussen. Die bussen zitten bomvol op de hoofdtassen.

En dat is het verschil met vroeger. Die oude tramnetten zijn heel lang geleden aangelegd, maar nu kunnen ze echt gaan kijken naar waar zitten die grote reizigersstromen, waar moet die tram er komen. En als ze zo'n tramnet bouwen, zoals in Luik, ligt die tram bijna volledig in eigen bedding. Dus is die klokvast, heel performant, staat niet in de file.

En heeft geen bovenleiding. En heeft inderdaad geen bovenleiding. Want ik ben ooit in Bordeaux geweest, 15 jaar geleden of 10 jaar geleden zoiets. En wat mij daar opviel, er rijden ook heel veel trams. De stad is prachtig opgewaardeerd trouwens met 25 jaar geleden. Maar die trams rijden daar zonder bovenleiding. En dat geeft toch ook weer een heel ander...

gevoel of zo. Snap je? Klopt. En ook in Luik bestaat dat dus. Dus in het centrum van Luik of ook aan het station heb je inderdaad geen bovenleiding. In Bordeaux gebeurt dat dan nog met voeding langs onderen. Niet meer zoals hier in Brussel 120 jaar geleden, maar intussen op een veilige manier. Maar in Luik is dat simpelweg met batterijen. Dus die tram laat zijn batterijen op terwijl die aan de bovenleiding rijdt en dan kan die een heel stuk zonder bovenleiding rijden. Dus op sommige plekken is er wel een bovenleiding, die laat zijn batterijen op en dan kan die de stad in...

Dat is wel een idee. Klopt, en dat is inderdaad al een deel van dat toekomstbeeld. De volgende stap gaat zijn, omdat een tram in zijn eigen sporen rijdt, is het ook makkelijker dan met een auto om die autonoom te laten rijden. En daarvan zijn de eerste tests al gebeurd. Je noemde daar Siemens als fabrikant, die hebben al tests gedaan. Maar de grote fabrikanten zijn dat langzaam maar zeker aan het testen, dus ooit komt dat eraan.

Geen watman meer. Geen watman meer. Ja, misschien zal die nog blijven om de zaken in het oog te houden. Wie zal het zeggen? Want ja, eigenlijk is het simpel. Een zelfrijdende wagen, daar zijn we nog lang niet. Daar zijn experten heel hard mee bezig omdat dat zo complex is. Natuurlijk, die tram rijdt op die sporen.

Wat kan er gebeuren? Ja, iemand die op de sporen staat. Dus dan moet je remmen. Maar dat zijn heel eenvoudige acties of fonds. Dus dat automatiseren lijkt me inderdaad veel simpeler dan een zelfrijdende auto ontwikkelen. Natuurlijk, het blijft natuurlijk zo dat je als watman heel erg vooruit moet kijken. Je rijdt heel defensief. En de vraag is maar, hoe kunnen de systemen dat vandaag? Maar je hebt gelijk, dat gaat daar naartoe. Alleen, zoals bij auto's, gaat dat waarschijnlijk in stappen.

Dat je in Japan enzo wel geen zelfrijdende tram bent. Of op vluchthavens. De grote vluchthavens hebben al van die treintjes die zelfstandig rijden. Ja, of zelfs de metro in een stad als Rijssel. Daar rijd je ook automatisch. Maar een metro alweer is makkelijker, want je rijdt dus niet in gewoon stadsverkeer, maar in een tunnel. Tuurlijk, tuurlijk.

Wauw, interessant Joachim. Ik wist niet, we zijn drie kwartier bezig. Ja, over trams, alleen over trams. Ja, met een prachtige geschiedenis. En ik zag, want jij kwam hier binnen en je hebt een zwaar... Ik ga eens kijken wat het eigenlijk is. Je hebt een zwaar stuk mee. Wat is dat eigenlijk? Kunnen we daarmee afvragen?

Oh, oh my god. Kreuntje, kreuntje. Het moet, want het ding weegt bijna tien kilo. Het is een gietijzeren muurroset. En dat verwijst wel eerder naar het verleden, al worden die vandaag ook nog gebruikt. Maar zien ze er meestal niet meer zo mooi uit. Prachtig. Dit is een gietijzeren zwart roset, met ook wat versieringen aan. Dus een beetje een Art Nouveau-stijl, laat ons zeggen. Ja.

En het leuke daaraan is, ik heb hem nu ergens gekocht, maar je kunt die dingen in het bijna het hele land tegen de muur zien hangen. In steden in bijna het hele land hangen die nog bruggen bijvoorbeeld, dat vandaag geen trams meer heeft, daar hangen nog muurrozetten. Leuven, tussen het station en het centrum bijvoorbeeld, de Mondgenotenlaan, moet je gewoon naar boven kijken, meestal tussen de eerste en de tweede verdieping, en daar zie je die dingen hangen.