Kasia Uzieblo

Ja, weinig berauwtonen, weinig zelf in zich toch vaak, weinig emoties ervaren. Je ziet weinigen die daarmee worstelen. Maar hier en daar merk je wel van...

Ik heb al wat patiënten gehad die dan aangeven van, ik zie mijn zoontje echt graag. En op dat moment geloof je hem echt. Hij wil eigenlijk wel het beste voor zijn zoontje, maar gaat hij naar buiten, dan vervalt hij terug, hervalt hij in...

Het impulsieve gedrag en begint hij alleen maar weer over zichzelf na te denken en houdt hij weinig rekening met dat zoontje. Dus je merkt wel dat hier en daar een worsteling zit van ik wil dat wel doen voor mijn zoon bijvoorbeeld, maar het is gewoon heel moeilijk. Geloof je erin? Stel zo'n dame of een tatbun die zijn of die komen nooit, ik weet niet of ze nog leven, dat weet ik eigenlijk niet. Die zijn gestorven. Ja, het is al lang geleden. Ja.

Ja, aanvankelijk dacht men, men heeft heel lang gedacht van niet. Dat zijn echt de hooploze gevallen, daar kun je echt niks mee. Maar daar is men toch wel stiltjes aan terugkeren. Omdat er toch wel meer en meer studies zijn die aangeven van er is verandering mogelijk.

Nu, is dat aan de orde bij alle, ook bij die extreme profielen? Dat is een groot vraagteken. Maar als je toch wel wat zit met een hogere mate van psychopatie, is er wel verandering mogelijk. Door therapie? Door therapie, door begeleiding, supervisie. Maar je moet natuurlijk als professional goed weten wat je doet en met wie je omgaat. Want het is wel een heel uitdagende groep. En verandering daar bewerkstelligen is echt uitdagend. En dat gaat mij vallen...

En opstaan, vaker met vallen. Dat is niet voor iedereen weggelegd. En niet voor elk centrum weggelegd om daarmee aan de slag te gaan. Dus je bent ook al gevallen? Ben ik gevallen? Ik geef geen therapie. Je onderzoekt mensen? Ik onderzoek vooral. En als ik met de patiënt in gesprek ga, is het ofwel een kader van onderzoek ofwel diagnostiek. Dus echt puur het therapeutische doet u niet? Nee, maar ik spreek natuurlijk met heel veel collega's die wel de therapie geven.

En waarover vallen zij dan bijvoorbeeld? Ja, dat zij toch wel, dus dat zij bijvoorbeeld merken van oké, wij hebben hem vast in de zin van, ik merk dat er verandering mogelijk is, dat hij toch enig inzicht heeft, dat hij zijn best doet, toch binnen de kliniek.

maar dat je dan toch wel hem of haar betrapt op een leugen. Dus dat ze dan toch aan het drugsverhandelen zijn in de kliniek en dat je dan als professional je ook wel heel bedrogen voelt uitkomen. U zegt kliniek, dus die horen niet in een gevangenis thuis. Dat is een moeilijke discussie. Als wij verandering willen bekomen, dan ga je dat niet zoeken in de gevangenis.

Daar is 0,0 begeleiding, als ik het niet mag geloven. Ja, dat is heel zwaar tweet, want er zijn heel veel professionals die echt hun best doen, dag in, dag uit, om de gedetineerden te helpen waar mogelijk, maar dat is geen behandelcontext. En willen we zeker bij uitdagende profielen ook verandering bekomen, dan gaat een lange straf niet helpen. En de meeste, en dan heb ik het niet over Marc Dutroux,

Of een Ted Bundy. Maar de meesten gaan wel op een bepaald moment vrijkomen. En dan wil ik ook als burger dat ze dan toch behandeld zijn geweest. En daar alles aan gedaan is dat ze toch wel hun gedrag veranderd zouden hebben. We zijn de hele tijd bezig over hem. Hij, hem, ook de quotes die ik heb laten horen, allemaal witte mannen.

Is dat het profiel? Moeten we daar niet flauw over doen? En zijn het, de overgrote meerderheid, zijn dat witte mannen? Nee, we merken wel dat de prevalentie, dat psychopathie vaker voorkomt bij mannen. Oké. Dat wel. Hoe verklaren we dat?

Ja, dat is een moeilijke in de zin dat we daar nog geen antwoord op hebben. We vragen ons af van, is het omdat het effectief minder vaak voorkomt bij vrouwen of is het omdat we het nog niet zien? Omdat we nog niet de tools hebben om dat juist te identificeren bij vrouwen.

Omdat er altijd toch wel een laagje vrouwelijkheid, zachtheid, empathie over ligt. Vrouwen kunnen ook heel hard zijn, geloof mij. En kunnen ook agressief uit de hoek komen. Daar niet van. Maar je merkt ook bijvoorbeeld in die forensische psychiatrie, dat we dan bij vrouwen, als die zoekgedrag vertonen, dat we toch wel andere pistes sneller gaan verkennen, klinisch dan.

Dat we sneller gaan denken aan de borderline persoonlijkheid, stonisch bijvoorbeeld, dan aan psychopatie. En dat je dan merkt van gaandeweg, als ze meer onder observatie hebben gestaan in de kliniek, dat men toch begint te denken van, oh, hier is toch iets anders aan de hand. En dan gaat men pas die stap zetten om psychopatie te onderzoeken. Dus bij vrouwen hebben we minder die reflex om aan die piste te denken. Of ze kunnen het beter wegstoppen.

Of ze kunnen het beter wegstoppen in de zin van... Er zijn verschillende kenmerken van psychopatie die zich enigszins anders voordoen bij vrouwen. Dat zeker wel. Zoals? Ja, dat manipulatieve. Dat is minder zichtbaar. En als het zichtbaar is, dan merk je toch dat het vaak een seksueel kantje heeft. Dus als ze hun seksualiteit...

gebruiken om iemand te manipuleren. Dus je merkt toch wel dat er verschillen zitten, ook in agressief gedrag. Bij mensen met een hoge mate van psychopatie, als ze agressief gedrag stellen, dan maken ze geen onderscheid tussen is het nu een familielid of iemand buitenstaander. Maar bij vrouwen merk je dat ze toch vaker slachtoffers maken binnen het gezin. Dus er zitten echt wel verschillen op. Ja, dus...

Het is moeilijker vast te grijpen. Ook diagnostisch gezien merk ik ook zelf dat het toch uitdagender is om die kenmerken vast te krijgen. En waarom dan die witte man? We hebben het over het geslacht gehad. Kijk naar een bord vol seriemoordenaars. Ja, dat is overwegend wit. Hoe komt dat? Is dat...

Ja. Interessante vraag. Ik weet niet of er iemand al een duidelijk antwoord op heeft gevonden. Maar alleszins wat psychopathie betreft, dan merk je, er zijn nu meer en meer studies aan het uitkomen, ook vanuit het Midden-Oosten en vanuit Azië. Ja, daar zie je een soort gelijke profielen. Dus waarschijnlijk hebben wij een Hollywoodbeeld van seriemoordenaars. Dat zal ook een impact hebben. Ons wereldbeeld is niet altijd zo breed. Exact, natuurlijk. Want dat zal in China ook wel voorkomen, of in het Midden-Oosten, of in Afrika natuurlijk, of Zuid-Amerika.

Maar dat culturele of dat socioculturele, dat maakt je diagnostiek soms wel moeilijk. Want in de gevangenis kom je met verschillende culturen, krijg je te maken met verschillende culturen. En bijvoorbeeld hoe men emoties toont of juist niet toont, dat kan ook heel cultureel veranderen.

Hoe lang duurt het voor je die diagnose echt kan stellen? Lang. Toch? Oké. Dat is niet zo 1, 2, 3, vul het maar in, IQ-test geweest. Nee, nee, nee. Een IQ-test zou ik ook niet zo snel online invullen, voor alle duidelijkheid. Nee, nee. Want eigenlijk, als we het hebben over psychopatie, gaat het echt over een problematiek die zich stelt over het hele leven. Dus je moet echt onderzoeken van... Oké, die is nu impulsief, maar is dat...