Marijn Jongsma

Wat volgens mij altijd zo moeilijk is met een dossier als dit... is dat je als politicus toch maar beperkt mee kunt scoren... bij je eigen achterban, als het gaat om de bredere kiezersgroep. Dus we kunnen zeggen, we moeten heel veel investeren in defensie... want de Russen staan aan de poort en dan denkt iedereen... oh ja, inderdaad, dan voelt iedereen die sense of urgency. Maar als je de straat op gaat en je zegt, 28e regime... dan zullen heel veel mensen zeggen, kunnen we daar morgen een keer over hebben.

Ja, natuurlijk. Terwijl het superbelangrijk is. Maar het klinkt zo theoretisch en zo technisch... dat het vaak dan weer in het grotere schema van dingen... en onderhandelingen over allerlei dingen misschien wel sneuvelt. En dat zou natuurlijk echt enorm jammer zijn. Want juist dit soort technische aanpassingen... die zorgen ervoor dat we echt een goed werkende interne markt krijgen. Zeker. Dus het is heel erg belangrijk. En ik moet ook wel zeggen, ik heb me er een beetje in verdiept... en ik dacht echt, jeetje, wat is dit een enorme klus... om dit voor elkaar te krijgen.

Dat moet ik echt zeggen. Ja, en het leuke was natuurlijk dat via Spotify volgens mij... kregen we nog een reactie van iemand die zei... bel nou met wat sloopbedrijven, want die zijn er echt wel. Bedankt inderdaad voor de tip. Bedankt voor de tip, nogmaals. Maar goed, toen ik de auto kwam ophalen was er geen probleem. Wanneer was dat nou? Vrijdag kon je hem ophalen. Ja, die man is ook heel trots. Kijk eens, het sleepoogklepje heb ik alsnog kunnen vinden. Had hij er nog een verhaal bij?

Waar ga je eigenlijk heen? Ik ga naar Tsjechië en ik ga voor het eerst in ruim 30 jaar... weer eens van een berg af roepsen met twee van die latjes. Dus ik vind het ook wel een beetje spannend, moet ik zeggen. Ik hoop dat we niet hier een gipsvlucht-update hebben. Nee, dat zou toch wel heel treurig zijn. Ik hoop dat ik daar gewoon... Nee, dat klopt wel af. Dat klopt wel af.

Ja, dat kun je wel zeggen. Het is natuurlijk altijd heel lastig te bepalen... wat nou precies die prijzen drijft. Want ze waren behoorlijk opgelopen. Er zijn natuurlijk ook weer marktpartijen die zeggen... gezonde correctie en de opwaartse trend gaat weer verder. Zeker de partijen die daar vol in belegd zijn.

Maar goed, het is wel zo dat het een teken van opluchting kan zijn... omdat die Walsh wordt gezien als een havik, als een inflatiebestrijder. En het idee is een beetje dat als inflatie oploopt, dus geld minder waard wordt... dat veel beleggers dan denken, nou weet je wat... ik ga mijn liquiditeiten stallen in goud en zilver. Want dat is een stuk veiliger. Het zijn de ultieme vluchthavens. Die Kevin Walsh was niet echt een super verrassing. Hij stond wel op de lijstjes.

Of hij echt de Havik gaat zijn die wij hopen dat hij is... of dat beleggers hopen dat hij is, dat is maar zeer de vraag. Onze grote vriend van de show, Paul Krugman, die zei... Wors is helemaal geen Havik, maar het is gewoon een politiek dier. Ik vind het ook nog een incompetente econoom, dus hij was niet echt vol lof.

Trump wil een duif, want die denkt van... we moeten de tussentijdse verkiezingen winnen... en er moet alles voor in het werk gesteld worden. Dus lagere belasting, hogere uitgaven en dus ook een lagere rente. En dan in de hoop dat die inflatie pas later gaat oplopen. Maar goed, dan heeft hij de verkiezingen al gewonnen. Ja, precies. En ook nog wel interessant... want deze man heeft dus ook al eerder in de vetboord gezeten...

Goed, de premier van Canada. Die was dan weer heel positief. In ieder geval, mocht het wel een Havik zijn... dan weten we zeker dat hij op één moment in de komende jaren... op rampkoers gaat liggen met Trump. Dat ligt er dik voor de hand. We gaan het meemaken.

Precies, en het is ook steeds gewijzigd in de VS, dat is ook zo aardig. Die grote bedrijven zijn heel andere dan twintig jaar geleden. En als je in Europa kijkt, dat zijn nog een beetje dezelfde bijna. Dynamiek is ook van geloof. Dat is ook een van de problemen inderdaad. Ja, je ziet dus daar wel echt heel overduidelijk die dominantie van Amerika.

We moesten af van die focus op concurrentie. We zijn veel te veel gericht op als de markt maar werkt. Terwijl we daarmee dus onszelf tekort doen. Omdat we dan allemaal als een gek aan het concurreren zijn. En dan klein blijven. En dan komt er een Chinese of een Amerikaanse gigant binnen. En dan zijn we alsnog weg.

Het voorbeeld van die zoekmachine is natuurlijk heel interessant. Want er was ooit een tijd waarin meerdere zoekmachines strijden om de hegemanie. Ik kan me nog herinneren dat er toen ook discussies waren. Welke zoekmachine gebruik jij? Dat is niet eens meer een discussie. En toen waren ze allemaal druk bezig om het enorme te verbeteren. En het ging echt stijl omhoog. En toen was er een monopolist uiteindelijk. En toen veranderde er niet zo gek veel meer. Nou inderdaad, wat is er veranderd? Tot AI eigenlijk. Nu zie je het wel weer veranderen. Omdat er andere concurrenten opkomen.

Ja, nou kijk, het aardige is, in Nederland hebben we natuurlijk de ACM, de Autoriteit Consument en Markt, die verantwoordelijk is voor goede marktwerking. En die kwamen recent met een eerste rapport, de staat van de markt, gaan ze elk jaar doen. Daarin wijzen ze dus ook precies op de belang van die schaalgrootte en de spanning dus met concurrentie. Zij citeren dan ook weer Draghi. En Draghi heeft ooit voorgesteld, nou je kunt bijvoorbeeld voorstellen dat als er twee partijen samengaan, dat ze dan een innovatie verweer.

Daar zou je ze dan op moeten controleren. Dat je zegt, als jullie niet zoveel besteden aan innovatie per jaar... of met zoveel patenten komen... dan kunnen we alsnog een streep door die fusie zetten. Je begrijpt wel, dit is een heel glibberig pad waar je dan op gaat.

Wat ACM ook zegt, en dat is natuurlijk heel belangrijk... neem nou vooral die obstakels weg in de EU... en dat is ook precies natuurlijk de boodschap van Draghi... zorgt dat bedrijven kunnen groeien binnen Europa. Want nu krijg je dus een beetje het rare verschijnsel... dat bedrijven tegen grenzen aanlopen binnen Europa... en dan regionaal dus enorme machtsposities hebben. Ja, ze moeten wel groeien op hun eigen markt. En andersom komt er dus ook niet veel concurrentie van buiten die grenzen... omdat die bedrijven moeite hebben hun vleugels uit te slijmen. Ja.

Grappig genoeg, ACM is dus wel gevoelig voor die hele discussie rond van schaal versus innovatie. En ze zoeken dan een soort gulden middenweg. En dan wordt het een beetje vaag, daar moet ik heel eerlijk bij zeggen. Ik vond dit onderwerp trouwens sowieso vaak een beetje vaag. Ja, er is ook heel veel visual thinking in. En zij zeggen nou ja, er is ook nog een soort gulden middenweg.

En zij noemen dat dan de ecosystemen rond technologische waardeketens. En ze zeggen eigenlijk, ook zonder die Europese kampioenen... is volop innovatie en dynamiek mogelijk...

Dit is een beetje moeilijk, maar ik denk dat simpelweg kun je zeggen... we hebben een ecosysteem in Brabant rond ASML met heel veel spelers. We hebben meerdere van dit soort ecosystemen in Nederland... rond Wageningen, rond Leiden met farmacie. Dat zijn meerdere partijen, die werken samen met universiteiten. Zorg er dan voor als overheid dat je dat systeem goed bewaakt... dat er voldoende geld in onderwijs wordt gestoken... dat de mensen makkelijk van A naar B kunnen...

De grond vruchtbaar maken eigenlijk, zou je kunnen zeggen. Eigenlijk is dat een hele goede vergelijking. Beter misschien dan die ecosystemen. Grond vruchtbaar en dan gaan die boeren die erop gaan telen... gaan vanzelf samenwerken. En dan gaat de ene doet dit, de ander doet dat. Je komt helemaal in de boerenvergelijking terecht.

Dat is hoe we ooit groot zijn geworden. Als we dan toch nog lekker theoretisch willen blijven, Anna... las ik ook nog een heel aardig artikel van het IMF hierover. Het is al wat ouder, uit 2023, maar toch waardevol... van econoom Roshir Agarwal. Ik hoop dat ik dat goed zeg. En hij vraagt natuurlijk ook af, want dat zag hij toen ook al... waarom is er die neiging tot industriebeleid? Waarom willen we zo graag die nationale kampioenen? Nou, we hadden het net al even over de shiny objects...