Rob de Wijk

speciale operaties wel heel vaak fout gaat hoor. En Iran is geen Venezuela. Nee, Venezuela is ook bijna fout gegaan. Dat moet je ook realiseren. Het afbruikrisico is heel groot. Ik schat wel 50% kans dat het gewoon fout gaat. En iedere keer gaat het net niet fout. Dat hebben we gezien met Bin Laden. Dat ging ook net niet fout. Terwijl helikopters neerstortten. Dat gebeurde hier ook. Alleen die helikopters stortten niet neer, maar werden wel beschoten. Maar kon doorvliegen. Dus het is...

Dus hemelslief, ik zou heel graag willen dat dat regime... dat is een misdadig regime, dat het instort. Maar het kan ook tot een burgeroorlog leiden. Ja, nee, ik ben het een beetje eens. Maar even, waarom doet Amerika dit nu? Want tegelijkertijd zie je in de nationale veiligheidsstrategie... en in de nationale defensiestrategie... dat eigenlijk Amerika een regionale macht is geworden. Het is niet meer een globale macht...

Maar kennelijk is het zo dat er een aantal belangen zijn in de wereld... die ze dan wel willen beschermen. Dus het zijn van regionale macht sluit niet uit... dat je dit soort operaties doet of dat je elders in de wereld probeert... om de aanvoerlijnen over zee bijvoorbeeld open te houden. En dat zal ongetwijfeld een relatie zijn met de straat van Hormuz... waar dus op dit ogenblik de Iraniërs aan het oefenen zijn...

En eigenlijk vrij dicht bij die Abraham Lincoln, dat grote vliegkampsschip. Ja, als dat uit de klauwen loopt, dan kan dus ook de straat van Amoes even dicht gaan. En dan hebben we helemaal een probleem. En Trumps optreden krijgen dus de ergernis van de VAE en van de SA, Saudi-Arabië. Dat betekent dat indirect de Chinese positie dus sterker wordt. Sterker nog, de Russen en de Chinezen die lijken nu ook...

een meet willen gaan oefenen met de Iraniërs. Jongens, dit zijn zo langzamerhand wel wonden die je jezelf toedient, hoor.

Dat vind ik het hele bijzondere. Dat is dus gewoon geen Hamas-propaganda geweest. En wij zijn ook vaak gecapiteld omdat wij die cijfers gebruikten. Wij hadden een goede reden om aan te nemen dat die cijfers wel klopten. Dat blijkt dus inderdaad zo te zijn. En dan zie je dus hoe onwaarschijnlijk ideologisch dat hele conflict is geworden. Dus alles wat er bij Hamas wegkomt, dat kan nooit kloppen.

Ja, 80. Door de bank genomen. Nee, dat klopt. En dan wordt een land niet een Noord-Korea... dat helemaal aan de grond zit. Maar dan wordt het een regionale macht. En je ziet nu dat op dit ogenblik Amerika... en daar duidt die Monroe-doctrine ook op... die zich gaat ontwikkelen tot een regionale macht...

Kijk, en dus die Modelski... Ja, ik bedoel, ik ken uiteraard die modellen van hem allemaal aardig. Het past gewoon, en dat staat ook in het stuk, in het Financieel Dagblad... in het denken van de realistische school. Nou, daar ben ik dus van. En dat is eigenlijk de enige school in de internationale betrekkingen...

verklarend is. Ik vind mijn vakgebied... een groot probleem van mijn vakgebied... is dat er ook van die theorietjes zijn... en van die constructies... ja... laten we zeggen... om het niet helemaal onaardig te zeggen... maar dat komt dicht bij wetenschappelijk wensdenken. Maar de realistische school... probeert echt een verklaring te vinden... voor wat je ziet. Dus realisme is niet... laten we zeggen, machtspolitiek... maar probeert...

te kijken hoe landen functioneren, hoe regeringen functioneren... en hoe dus die machtspolitiek zich daar gaat ontwikkelen. En dit is gewoon wat we nu zien op dit ogenblik... en daarom is het voor mij ook in die zin... toch wel een feest van herkenning wat we op dit ogenblik zien. Als je goed...

thuis bent... in de theorievorming... dan zie je precies wat er op... wat er gebeurt. En dan kun je inderdaad zeggen van die Modelski... daar ga ik een heel stuk in mee hoor... die heeft vier fasen in die...

in die ontwikkeling geschetst, dat is wel het ABC van deze denkschool. Dus dit is niet raar wat hier op dit ogenblik gebeurt. En dat betekent dat we nu op dit ogenblik in een transitie zitten... naar iets anders. En we weten niet precies wat het eind van die transitie zou kunnen zijn. Dat zou over twintig jaar, of misschien over tien jaar, China kunnen zijn. Daar heeft het wel alle schijn van.

dat dat toch zich gaat ontwikkelen... tot een nieuwe hegemon. Maar het hangt er maar helemaal van af... hoe Amerika overeind blijft. Hoe Europa zich ontwikkelt. Dus ik denk eerlijk gezegd... dat als je het over een korte periode van 10, 20 jaar... dat een aantal grootmachten...

...geopolitieke blokken tegenover elkaar staan. Nou, dat is iets waar we al heel lang... ...mijn vakgenoten en ik over schrijven. Dat dat zich op dit ogenblik aan het aandienen is. Dat je dus een Amerika hebt met een blok... ...dat zou dus op basis van die mogelijke doctrine... ...het westelijke halfrond gedeeltelijk kunnen zijn. Dat is Europa, dat steeds sterker wordt. Dat is een blok China, vermoedelijk in of exclusief Rusland... ...dat weten we dan niet...

heb ik gezegd, je moet echt een plan B hebben, zoals ik het genoemd heb in mijn laatste boek... om aan te sturen op een NAVO zonder Amerika. Dat is een onlosmakelijke consequentie van de ontwikkeling die we op dit ogenblik zien. En dat heeft te maken inderdaad met het legitimiteitsverlies van de Verenigde Staten... en het ontstaan van een marsvacuum.

En dat is precies wat we op dit ogenblik zien. Dus ja, kijk, als je politicus bent... want we zitten gewoon op dit ogenblik in een scheiding... dan moet je de troep die ontstaat door die scheiding opzien te ruimen... en je moet proberen tijd te winnen... om inderdaad van Europa een geopolitieke speler te maken. Doe je dat niet, dan flikkert Europa ook uit elkaar. En dan heb je een serie landen...

die allemaal te klein zijn om dit spel te spelen. Dan heb je dus echt een probleem. Dan kun je je toegang tot grondstoffen niet vergeten... maar dan wordt dat allemaal steeds moeilijker. Ga zo maar door. Dus je ziet op dit ogenblik, en dat hebben we gisteren ook besproken... dat Europa zich aan het ontwikkelen stond met machtspolitieke spelen...

En dat doen ze door middel van die handelsverdragen... met gelijkgestemde landen. Dus dit zijn ontwikkelingen in de internationale betrekkingen... die niet zonder consequenties kunnen blijven. En natuurlijk is het zo dat heel veel mensen...

heel veel moeite moeten doen om afscheid te nemen... uit dat tachtig jaar goede betrekking met de Amerikanen... die eigenlijk de hoeder waren van de vrije wereld. En dat is gewoon niet meer zo op dit ogenblik. En dat komt ook niet meer terug. Daar ben ik ook grotschaps van overtuigd. En dat is denk ik heel erg belangrijk. Want veel mensen denken, met een zeker nostalgisch gevoel... dat komt weer terug. En dat zie je natuurlijk bij politieke stromingen...

Bipolair, dat is ook redelijk stabiel. Behalve als je zelf bipolair bent. Maar in de internationale betrekkingen is dat wel redelijk stabiel. Zeker als je elkaar met kernwapens in evenwicht houdt. En het wordt speltheoretisch wel lastig als je meer spelers hebt. Omdat dan ook...