Menu
Sign In Search Podcasts Charts People & Topics Add Podcast API Blog Pricing
Podcast Image

Boekestijn en De Wijk

De lange cyclus in de wereldpolitiek

29 Jan 2026

Transcription

Chapter 1: What is the main topic discussed in this episode?

1.128 - 7.405 Hugo Rijtsma

Blijf scherp. BNR Nieuwsradio. Boekestein in de wijk.

0

9.633 - 38.455 Hugo Rijtsma

Hugo Rijtsma. Welkom bij Boekestein en de Wijk op zoek naar de nieuwe wereldorde. Het is donderdag 29 januari. En elke dinsdag en donderdag beantwoorden we vragen van onze luisteraars... die u kunt sturen naar boekesteinandewijk.bnr.nl. Dan beginnen we met Guido Overzet. Die vraagt naar een stuk in het Financieel Dagblad... getiteld Wat de ondergang van de wereldmachten ons leert. Heerlijk. Dat gaat over de theorie van George Modelsky...

0

38.742 - 53.98 Hugo Rijtsma

Als je zo heet, dan moet je natuurlijk ook wel met een theorie komen. Die schrijver geeft aan dat we nu in de vierde fase zitten van de cyclus van Modelski. EƩn is Wereldoorlog, waaruit de Negemonen tevoorschijn komt. Dan...

0

53.98 - 77.69 Hugo Rijtsma

wereldmacht, dan legitimiteitsverlies en ten vierde fragmentatie. Zien jullie dat ook zo? En wie zou de nieuwe hegemoniale kracht kunnen worden als de komende twintig jaar voorbij zijn? Oh ja, want ze zeiden geloof ik, we zitten nu op tachtig jaar VS-hegemonie en die gaat gemiddeld, nou ja, Rob, jij hebt dit zo vaak ook gezegd, die gaat een jaartje voor honderd mee en dan is het wel over.

0

77.69 - 95.189 Rob de Wijk

Ja, 80. Door de bank genomen. Nee, dat klopt. En dan wordt een land niet een Noord-Korea... dat helemaal aan de grond zit. Maar dan wordt het een regionale macht. En je ziet nu dat op dit ogenblik Amerika... en daar duidt die Monroe-doctrine ook op... die zich gaat ontwikkelen tot een regionale macht...

98.108 - 121.902 Rob de Wijk

Kijk, en dus die Modelski... Ja, ik bedoel, ik ken uiteraard die modellen van hem allemaal aardig. Het past gewoon, en dat staat ook in het stuk, in het Financieel Dagblad... in het denken van de realistische school. Nou, daar ben ik dus van. En dat is eigenlijk de enige school in de internationale betrekkingen...

121.902 - 151.417 Rob de Wijk

verklarend is. Ik vind mijn vakgebied... een groot probleem van mijn vakgebied... is dat er ook van die theorietjes zijn... en van die constructies... ja... laten we zeggen... om het niet helemaal onaardig te zeggen... maar dat komt dicht bij wetenschappelijk wensdenken. Maar de realistische school... probeert echt een verklaring te vinden... voor wat je ziet. Dus realisme is niet... laten we zeggen, machtspolitiek... maar probeert...

151.417 - 175.413 Rob de Wijk

te kijken hoe landen functioneren, hoe regeringen functioneren... en hoe dus die machtspolitiek zich daar gaat ontwikkelen. En dit is gewoon wat we nu zien op dit ogenblik... en daarom is het voor mij ook in die zin... toch wel een feest van herkenning wat we op dit ogenblik zien. Als je goed...

175.413 - 190.972 Rob de Wijk

thuis bent... in de theorievorming... dan zie je precies wat er op... wat er gebeurt. En dan kun je inderdaad zeggen van die Modelski... daar ga ik een heel stuk in mee hoor... die heeft vier fasen in die...

Chapter 2: What does George Modelski's theory of world powers entail?

191.444 - 216.571 Rob de Wijk

in die ontwikkeling geschetst, dat is wel het ABC van deze denkschool. Dus dit is niet raar wat hier op dit ogenblik gebeurt. En dat betekent dat we nu op dit ogenblik in een transitie zitten... naar iets anders. En we weten niet precies wat het eind van die transitie zou kunnen zijn. Dat zou over twintig jaar, of misschien over tien jaar, China kunnen zijn. Daar heeft het wel alle schijn van.

0

216.571 - 233.53 Rob de Wijk

dat dat toch zich gaat ontwikkelen... tot een nieuwe hegemon. Maar het hangt er maar helemaal van af... hoe Amerika overeind blijft. Hoe Europa zich ontwikkelt. Dus ik denk eerlijk gezegd... dat als je het over een korte periode van 10, 20 jaar... dat een aantal grootmachten...

0

233.53 - 263.332 Rob de Wijk

...geopolitieke blokken tegenover elkaar staan. Nou, dat is iets waar we al heel lang... ...mijn vakgenoten en ik over schrijven. Dat dat zich op dit ogenblik aan het aandienen is. Dat je dus een Amerika hebt met een blok... ...dat zou dus op basis van die mogelijke doctrine... ...het westelijke halfrond gedeeltelijk kunnen zijn. Dat is Europa, dat steeds sterker wordt. Dat is een blok China, vermoedelijk in of exclusief Rusland... ...dat weten we dan niet...

0

263.332 - 292.238 Unknown

En dat zou op termijn ook een blok India kunnen zijn... die ook wel goede papieren heeft om de opvolger weer te worden voor China. Ja, nog even iets erbij vertellen. Kijk, de realistische school is verklarend, zoals Rob zegt. En die heeft eigenlijk ook de geschiedenis een beetje aan zijn kant. Veel theorieƫn is normatief. Bijvoorbeeld de liberale theorie zegt... je moet vooral samenwerken en oorlogen voorkomen. Dat is prachtig, daar is niks mis mee...

0

292.238 - 317.078 Unknown

Maar het verklaart niet zo goed de geschiedenis. Want je ziet gewoon dus inderdaad die vijf cyclie van mondiale machten. Portugal, 15e en 16e eeuw. Republiek, 16e en 17e eeuw. Dan krijg je het Verenigd Koninkrijk. En dan krijg je eventjes Duitsland uitdagen. En dan met name Amerika. We zien dus nu inderdaad in die laatste fase van fragmentatie... nou, het is niet zo moeilijk om dat in...

317.078 - 344.483 Unknown

Amerika dan zien. De polarisatie is daar gewoon een ongelooflijk goed voorbeeld van. Het politieke systeem is niet in staat meer... om de Amerikanen bij elkaar te brengen. En dat is alleen al natuurlijk een groot probleem. Want dat was vroeger natuurlijk veel meer het geval in Amerika. En met andere woorden, waarom is dat relevant? Nou, heel veel mensen houden nog vast aan het oude idee... van de Pax Amerikanen, omdat ze zich daar veilig bij voelen. Omdat ze afhankelijk zijn van die Amerikaanse wapens.

344.483 - 360.498 Unknown

En zij denken dus dat de geschiedenis stilstaat. Dat Amerika dat kan blijven doen. Terwijl het een heel normaal patroon is in de geschiedenis... dat wat comes up, comes also down. Ja, maar dat is ook zo. Dit is precies de reden waarom ik...

360.97 - 383.87 Rob de Wijk

heb ik gezegd, je moet echt een plan B hebben, zoals ik het genoemd heb in mijn laatste boek... om aan te sturen op een NAVO zonder Amerika. Dat is een onlosmakelijke consequentie van de ontwikkeling die we op dit ogenblik zien. En dat heeft te maken inderdaad met het legitimiteitsverlies van de Verenigde Staten... en het ontstaan van een marsvacuum.

383.87 - 411.275 Rob de Wijk

En dat is precies wat we op dit ogenblik zien. Dus ja, kijk, als je politicus bent... want we zitten gewoon op dit ogenblik in een scheiding... dan moet je de troep die ontstaat door die scheiding opzien te ruimen... en je moet proberen tijd te winnen... om inderdaad van Europa een geopolitieke speler te maken. Doe je dat niet, dan flikkert Europa ook uit elkaar. En dan heb je een serie landen...

Chapter 3: How is the current global power structure evolving?

828.982 - 855.492 Unknown

fossiele machtspositie ondermijnt. Met andere woorden is klimaatontkunning ook een bewuste geopolitieke strategie. Trump wil heel graag LNG blijven verkopen aan Europa. Hij wil ook graag olie blijven verkopen. In die zin is het ook een geopolitieke strategie. Maar ik denk overigens oprecht dat mensen als Trump en de omgeving... daadwerkelijk geloven dat het klimaatcrisis een hoogste is.

0

855.492 - 880.737 Rob de Wijk

En dat is een beetje merkwaardig. Want onze knapste koppen, 99% ervan zeggen dat er een serieus probleem is. Ik ben het er wel mee eens. Het is gedeeltelijk een geopolitieke strategie. Ik heb er zelf ook wel eens over na zitten denken. Maar je kan op dit punt gewoon niet in de hoofden kijken van dit soort leiders. Maar daar zit ook iets achter...

0

880.737 - 906.016 Rob de Wijk

We hebben het net ook even gehad van hoe moeilijk het is... om die nieuwe wereldorde te begrijpen en je daaraan aan te passen. Die energietransitie, dat is ook een kwestie van aanpassing. En dat willen mensen niet. En als je een populist bent, dan zie je gewoon wat jouw achterban doet. En dat is namelijk geen elektrische auto's kopen...

0

906.016 - 919.094 Rob de Wijk

Die kan je niet betalen. Dus je... Dat kan je mobiliseren natuurlijk. Ja, dat kun je mobiliseren... voor het eigen politieke gewinnen. En dat is natuurlijk ook wat er gaat gebeuren. En mensen als...

0

919.482 - 940.289 Rob de Wijk

Ja, als Trump en Poetin, die interesseert het totaal niks. Ik bedoel, naar mij de zonvloed. Daar gaat het eigenlijk om. Dus dit doe je ook voor de volgende generaties. Overigens is het ook niet heel simpel om dit allemaal voor elkaar te krijgen. Want op het moment dat je zegt van ik ga keihard vergroenen... en dat doen we ook...

940.711 - 955.46 Rob de Wijk

misschien gaat het volgens sommigen niet hard genoeg, maar er gebeurt wel heel veel, dan heb je ook China keihard nodig. Dus in die zin is het ook een geopolitieke strategie van Trump om te beletten dat wij de bonden aanhalen met China om te kunnen vergroenen.

957.586 - 973.347 Hugo Rijtsma

En dan had ik nog, ook in het kader van er gebeurt zoveel... dat we er gewoon niet overal aan toekomen... maar meerdere mensen in de mail staan die vroegen... wat denken jullie eigenlijk van de militaire zuiveringen in China? Dat was dit weekend dat Xi ineens gewoon zijn hele legertop eruit gooide.

973.347 - 988.518 Unknown

Het was niet de eerste keer. Eind vorig jaar, dus december geloof ik... werden negen hoge militairen uit de communistische partij gezet... vanwege corruptie en ernstige misdrijven... gerelateerd aan de militaire diensten...

988.518 - 1013.898 Unknown

En onder hen was die voormalige rechterhand van Zhang. En nu is dus de hoogste man, Zhang Yuxia, ik hoop dat ik het goed uitspreek... daar is nu een onderzoek naar gestart. Wat ik ervan begrepen heb, Rob... China is als een oester, het is moeilijk om allemaal verklaringen te vinden. Maar Yuxia is ontzettend bang dat de krijgsmacht een staat in een staat wordt. En die wil absoluut totale loyaliteit hebben...

Comments

There are no comments yet.

Please log in to write the first comment.