Sander Terphuis

Middag, moet ik zeggen. Ali Khamenei inmiddels dood. Dat maakt veel los in Iran. Wat heeft u opgepikt daarvandaan? Nou, wat ik opgepikt heb... is een enorme gevoel van euferie, blijdschap, opluchting. En ik denk de meest gehoorde term... die ik in mijn contacten met Iraniërs in Iran en in Nederland was...

in shock zijn. Ik heb dat volgens mij wel tien keer horen langskomen... via WhatsApp-berichten en andere kanalen. Wij zijn in shock. Het is iets gebeurd wat je eigenlijk voor een paar dagen daarvoor... voor onmogelijk hield. De hoogste leider, de ideoloog, de pater familias... die is onthoofd of vermoord, uitgeschakeld. En dat kwam zoveel naar boven. Om maar een vriendin van mij te citeren... die is wat ouder dan ik ben, die heeft ook echt wel die tijd...

meegemaakt tot en met in gevangenis toe... die zei, die man heeft zoveel bloed aan zijn handen... zoveel ellende aangericht, families vernietigd... dit en dat van alle ellende van dien. Hij heeft ook echt de butcher van Iran genoemd, de slager van Iran. Dat hij zei dat hij nu dood is, dat het een ander tijdperk kan aanbreken. Nou, werkelijk, echt een onbeschrijfelijk gevoel. Ja.

hierin, net als na Tito of na Saddam Hussein. Dat grote gevaar voor verdeeldheid zit erin. Maar ik denk, Ben, dat als het mag, even een stapje terug. Er wordt nu wel eens gezegd door sommige Iraniërs met volle enthousiasme... of misschien door hun hunkering naar een ander tijdperk, ander regime... er wordt gezegd, ja, einde tijdperk Ayatollahs en dit en dat...

Maar toen heb ik gezegd, ik heb dat wel eens in een uitgebreider blog... op mijn website beschreven. Kijk, wat Gomeini met name gedaan heeft... en dus ook Gamanei als zijn rechterhand... die heeft een zeer geraffineerd en goed strategisch doordacht... machtspectrum, machtsblok gevormd, ingesteld. Denk bijvoorbeeld aan de Raad van Hoeders. Dat zijn de zes mannen die...

die alleen maar verantwoording af te leggen hebben aan de hoogste leider... maar die wel ontzettend veel dingen doen. En dan in die driekoppige raad zit ook inderdaad iemand van de raad van hoeders... de hoogste leider van rechtelijke macht... en de hoogste leider van revolutionaire garde. Nou, revolutionaire garde is ook in het leven geroepen om hen op de been te houden. Kortom, het zou werkelijk... Ja, hoe spijtig het ook klinkt, Bernard... maar met een paar bommen en dergelijke zou een regime-changer niet komen. Wat wel gebeurt, dat is echt hoopgevend...

is dat ik heb gisteren volgens mij tot drie uur s'nachts alleen maar filmpjes zitten kijken wat mij toegestuurd werden en op los kwamen. In al die dorpen en steden gingen de mensen de straat op, feestvierend van God, toch een nieuwe tijdperk. Dus ik denk uiteindelijk moet het van binnenuit komen. En dan kom ik heel kort nog op het punt van Bernard inderdaad terecht.

Die verdeeldheid. En daarom hoop ik dat de zoon van de Sjaas, zoals ik al gisteren zei, even als tussenpals kan dienen om toch in de vrije verkiezingen vooral ook de minderheden alle kans te geven om een kandidaat naar voren te schuiven en hopelijk een evenwichtig parlement te vormen. Dan zou het nog wel een vrij en stabiel land kunnen bestaan.

Ja, weet je, dat is ook weer dat machtsvorming in Iran. Ik denk dat de president eigenlijk een beetje vergelijkbaar is... met onze koning Haas, zou je kunnen zeggen. Symbolisch van aard. Die mag wel ook wel lintjes knippen. Even wat fataliseren, maar toch. Die mag allemaal leuke dingen doen.

Maar de echte macht zit inderdaad, zoals u terecht zei... bij dat gedeelte van het religieuze. Want die hebben ook eigen rechtbanken, die hebben hun eigen universiteiten. In de Heilige Stad bijvoorbeeld, daar leiden ze alle jonge mannen op... voor een soort volgende generatie. Dus eigenlijk alles is erop gericht vanuit dat ideologisch religieuze... om de macht in stand te houden. En om dat te doorbreken, dat zal toch een dingetje worden...

En nogmaals, daar helpt natuurlijk dit, want nogmaals, echt zoveel blijdschap in Iran, dat ongekend. Als die mensen ook op straat blijven gaan, vanuit de oproep van Trump, van dat is jullie kans, grijp het aan en pak maar door. Dat zou het wel kunnen zijn, maar dan moet er nog één ding gebeuren, en dat is even de vraag van Bernhard, toch even terugkomen op die balistische raketten.

Kijk, wat Iran nu probeert natuurlijk ook te doen is chaos creëren. Dat is ook echt een regime van dood en verderf. Chaos creëren, instabiliteit in de regio, daar kom je mee verder. Wat ik begrepen heb is dat er zo'n paar honderden tot max 2000 echte, wat we noemen ballisten raketten zouden zijn, die een bereik hebben van 500 tot 2000 kilometer.

Alleen het ellendige is, daar ben ik wel blij om, dat door een machtige spionage en diensten van Israël en de VS, die kunnen ze niet zichtbaar maken. Dus dan sjouwen ze helemaal naar het oosten van het land, die raketinstallaties, andere keer naar het zuiden van het land. Maar als die zo snel mogelijk worden uitgeschakeld, dan voorzien ik echt wel een serieuze valt van het regime.

die bijvoorbeeld door Trump als relatief oké wordt gezien. Is er dan een kans dat die regimechange er niet komt? Nou, kijk, als je ziet hoe hoog van de toren... Netanyahu en Trump hebben lopen blazen... zou je eigenlijk dan zeggen dat dit islamitische regime moet wegwezen. Die moet gewoon eigenlijk opruimen staat netjes, zou je kunnen zeggen.

Alleen, het is op dit moment niet aan de orde wie Gamanei gaat opvolgen. Daar is trouwens ook in het hele machtsspectrum een hele procedure voor. De Raad van Hoeders draagt nog zo'n tientallen mannen op... onder andere van het rechtelijke macht... die dan op zoek gaan naar de juiste kandidaat. Die gaan allemaal research doen enzovoort. Dus dat zal nog echt een maandenlange procedure worden. En hopelijk komt dat ook niet zover. Maar het gaat nu erom...

De regimechange is daadwerkelijk de agenda van Trump en van Netanyahu. Ja, van Netanyahu vast wel. Want Trump, wat in het begin van jullie gesprek wordt gezegd... gaat hij na een week zeggen... ik heb daar heel wat kapot gemaakt, ik heb die hoogste leider omgelegd. Eigenlijk is mijn hiermee wat mij betreft well done. Of pakt hij door? En ik hoop van harte natuurlijk dat hij doorpakt. Ja, precies. Maar daar is hij inderdaad wel afhankelijk van de medewerking van de bevolking. Dank Sander Terpuis, mensenrechtenverdediger, jurist...

Nou, ik hoorde vanochtend vroeg wel wat een en ander uit Teheran en ook uit het Noordoosten, waar ook een ander deel van mijn familie woont. Maar die verbinding werd helaas vrij snel afgebroken. Het internet is weer afgesloten, telefoon, telecommunicatie is weer door het regime afgesloten. Dus het verkrijgen van contact wordt steeds moeilijker.

Maar het voelde wel alsof de Iraanse vervolking dat aanvoelde. Zo moet ik het formuleren. Vannacht hoorde ik al berichten van... Ja, want de Iraanse delegatie in Geneve had natuurlijk allemaal mooie woorden. Er ging nog een ronde enzovoort. Maar de Amerikaanse delegatie had slechts volstaan met één woord... namelijk disappointed. Die vonden maar niks. En de Iraanse minister van Buitenland Zaken maakte een heel verhaal van... Dus het ging al gerucht van het kan hopelijk wel tot de aanval leiden. Maar wat u zegt, mensen zijn toch wel echt in paniek. Dat is wat ik vanochtend vroeg hoorde...

Hoe pijnlijk en gek het ook klinkt... moet ik dit volmondig met een ja beantwoorden. Ik heb een collega die mij vanochtend vroeg... van ja, maar je vaderland, je moederland wordt er gevallen. Ik zei ja, dat klinkt ook heel basaal en heel gek... maar alsjeblieft doen, mensen. Nogmaals, 47 jaar onderdrukking, onvrijheid, marteling... verkrachting, executies. Dit moet echt aflopen. U heeft het zelf ook gezien, afgelopen weken. Duizenden doden...

Een regime dat eigen bevolking afslacht, come on. En nogmaals, hoe gek het ook klinkt, het moet uit Iran zelf komen. En ik hoop echt dat de bevolking ook de power en het vermogen heeft... om hierna samen te zorgen voor een veilige en vrije verkiezingen. Maar wat Trump nu doet, en ik moet ook zeggen... misschien worden mijn linkse vrienden er niet erg blij van, maar ik zeg het toch even...