Thijs Reuten

Thijs, wat is er na die uitspraken van Trump nog over van de Amerikaanse veiligheidsgarantie? We hebben nu een president in het Witte Huis die openlijk voor het oog van de wereld de afschrikkende werking van de NAVO ondermijnt. En dat is natuurlijk buitengewoon gevaarlijk. En wat mij eigenlijk het meeste zorgen maakt is dat een gezamenlijke Europese reactie daarop eigenlijk uitblijft.

Want daar moeten we niet allemaal over lidmaatschap van de NATO... en wie stapt er als eerste uit en wie doet als laatste het licht uit. Dat is eigenlijk helemaal niet zo belangrijk. Het gaat erom hoe wij ons als Europese lidstaten van NAVO... breder dus dan de Europese Unie, ook de andere NAVO-lidstaten buiten de EU... hoe wij ons positioneren daarin. En dat is tot nu toe nog te stil. En Rutte doet dat eigenlijk ook niet. Die staat meer de andere kant uit te leggen. Nee.

Rutte zou dus inderdaad eigenlijk natuurlijk ook de stem... van alle andere bondgenoten minus de Verenigde Staten... die zou hij moeten articuleren. En hij zou ook zijn focus nu moeten gaan verleggen. Want de methode Rutte, die we in Davos hebben gezien... rondom de dreiging tegen Groenland, die werkt natuurlijk niet meer. Maar wat ik echt verbazenwekkend vind... is dat Rutte spreekt niet namens alle lidstaten inmiddels meer...

Dat was de mooiste deal geweest. Wij moeten harder worden, denk ik, in het stellen van eisen. Jij noemt nu ook natuurlijk Oekraïne weer erbij. Dat is natuurlijk mijn vaste punt. Ons allerbelangrijkste veiligheidsprobleem in Europa... is en blijft Oekraïne en de dreiging van Rusland. Maar ook op dat punt hebben we de afgelopen weken... vooral zitten kijken als toeschouwer naar wat er gebeurde in het Midden-Oosten...

Europa heeft daar trouwens op zichzelf uiteindelijk vrij eensgezind... een beetje toch de Sanchez-positie overgenomen. Het is niet onze oorlog, wij doen hier niet aan mee. Dus op zichzelf was dat nog goed. Maar vervolgens hebben we niets gedaan... om de bredere geopolitieke context hieraan te verbinden. Want ook dit is niet los te zien... net zomin als een bezoek van JD Vance aan Budapest... van dat grotere geopolitieke probleem... waar ons belang echt is om Oekraïne te steunen.

over wat je wil gaan doen, daarover ook je partners consulteert. Dat is natuurlijk allemaal niet gebeurd. En dat is ook de misvatting, de reden ook waarom Europa... een veel sterkere tegengas zou moeten geven richting Trump... omdat hij een verkeerd begrip heeft... van waar het NAVO-bondgenootschap eigenlijk voor is.

Dat valt niet onder het verdrag. Nee, dat valt daar niet onder. En hij denkt dat het NAVO-bondsgenootschap... met andere woorden, alle andere bondgenoten... een soort boodschappenjongens zijn van de Verenigde Staten... die op elk gewenst moment moeten doen wat hij zegt. Maar zo werkt het niet. Dan wordt het toch interessant. Want ik hoorde deze week Ed Kronenburg... die vroeger ook staf is geweest van het kabinet... volgens mij van de secretaris-generaal. Lange tijd geleden. Die hoorde ik bij Koggeman betogen...

Met alle respect vind ik dat echt een hele absurde voorstelling van zaken. Omdat dat eigenlijk een soort van de schuld voor alles... wat er de afgelopen weken gebeurd is, bij die landen legt. Terwijl het basisprincipe natuurlijk is... dat hier door Israël en de Verenigde Staten... ik denk overigens met een hele belangrijke rol van Netanjahu... die Trump hier eigenlijk ingetrokken heeft. Maar die twee landen hebben...

helemaal op eigen houtje besloten dit te doen. En daar kun je dus niet verwachten... dat de rest van het bondgenootschap daar dan zomaar ja en amen zegt. Weet je, het zit gewoon op de lijn van Rutte. Rutte is zich doodgeschrokken in een telefoongesprek met Trump... dat Trump zei, ja, ik ben zo kwaad op jullie... ik geef je gewoon die wapens ook niet meer.

En dat is inmiddels hoeveel jaar wel niet geleden. Zeker. Nee, maar dat is het hele punt. Het hele punt is dat wij aan het begin van de eerste termijn van Trump... hebben gedacht, oei, dit wordt even vier jaar zweten en de rit uitzitten... en dan komt het hopelijk wel weer goed. Toen kwam Biden en toen dachten we, nou, nu komt het allemaal goed. Maar we hebben dus in feite acht, negen jaar inmiddels verspeeld... waarin we zelf, en dat had ook...

Ik vind het heel terecht dat Rob ook even verwijst naar alles wat we al gezien hebben in de afgelopen jaren. Met als meest recente voorbeeld natuurlijk Groenland. Waar toen overigens de Europese Unie goed op reageerde, maar te snel weer los liet. Naar mijn smaak hadden we dat vast moeten houden. En dat is het punt. We moeten onze lessen dus sneller leren. Dus wat mij betreft op dit punt ben ik geneigd om te zeggen, jongens, niet leren.

Zwichten voor welke vorm van chantage ook. We hebben het afgelopen jaar bewezen... en dat zal moeilijk worden om dat nog eens te herhalen... maar we hebben het afgelopen jaar bewezen dat we als Europa in staat waren... om de volledige financiële en militaire steun van Amerika... te compenseren aan Oekraïne.

Wat mij betreft moet daar nog een kop op. Dat moet eigenlijk nog veel sterker. Maar we moeten ons nu op dit cruciale moment niet laten chanteren. En wat betreft die bereidheid om iets te doen voor Hormoes. Kijk, dat is natuurlijk ook wel weer heel interessant. Als er namelijk een duurzaam akkoord zou komen. De komende dagen of weken. Dan is zo'n missie eigenlijk niet nodig. Dus het punt is dat die missie...

per definitie gaat plaatsvinden in een onduidelijke, gevaarlijke context. Dus je moet ook naar de Verenigde Staten toe vrij stevig terugzeggen... en zeggen, je kan allemaal wat dingen eisen... maar wat is eigenlijk hetgeen wat je concreet wilt? Eens. Maar dat vrij stevig, dat ontbreekt gewoon in Europa. Wat er eigenlijk had moeten gebeuren is dat Rutte... die had een mandaat moeten krijgen van de Europese landen...

En dat had je niet moeten doen omdat dat is wat je graag wil. Maar dat had je moeten doen als drukmiddel. Als een manier om de discussie de goede richting in te duwen. Want we weten één ding van autocraten. Dat je op deze manier... Je moet een beetje terug intimideren. Dit is precies de reden waarom ik al de hele tijd roep van...

Of blijven wij gewoon een verdeelde groep mensen? Wij moeten dus slim opereren met zulke soort dreigementen. Dat een beetje dus terug gaan zetten, die druk, op de manier zoals Rob net zei. Niet omdat wij NAVO willen ondermijnen, ontmantelen of wat dan ook eruit stappen, nee.

Nee, dat is helemaal niet het issue. Het issue is dat we duidelijkheid moeten hebben... over waar het commitment van de Verenigde Staten nog ligt. En vervolgens moeten wij parallel, zonder dat we ons de hele dag drukken... maar we hebben zochtens ons telefoontje... om te kijken wat er nu weer in het Witte Huis is gezegd. En dat leidt ons enorm af van wat wij eigenlijk zouden moeten doen. Namelijk kijken hoe we in een nieuwe fase... een Europees geleide NAVO, een andere constructie gaan verzinnen... met een sterkere gierol van de EU, enzovoort. Laten wij dat zo eens doornemen.

Ik kan niet zeggen wat precies het model is... het winnende scenario, zou ik maar zeggen. Maar naar mijn smaak ligt het in een combinatie van twee of drie scenario's. Een Europees geleide NAVO, waarin je eigenlijk zegt... we gaan eigenlijk alle topfuncties langzaam overgeven aan Europeanen. Ik heb Rob eerder horen zeggen... met een tientjeslid, lidmaatschap van de VS... hopelijk blijft men dan nog een klein beetje betrokken. Het belangrijkste in dat scenario is de besluitvorming.

is dat binnen de NAVO-structuren die we op zichzelf graag willen gebruiken... ook als Europees geleide NAVO... dat we op een punt komen dat er een dreiging of een echte aanval is... op het Europese NAVO-grondgebied. En de besluitvorming stokt omdat de Verenigde Staten zeggen... nee, wij gaan niet akkoord. Dan is het over die mentaliteitsverandering. Ik hoor de ene minister na de andere in Nederland... maar ook buiten roepen van Amerika is een bondgenoot. We kunnen niet zonder Amerika.

een heel groot probleem dat op dit moment... de huidige leiders die we hebben in Europa... en ik spreek over alle politieke kleuren en dingen... dat maakt me allemaal niet meer uit, want ik wil gewoon iets wat werkt. En ik ben niet meer geïnteresseerd in wie, uit welke hoek dat allemaal zegt. Maar we hebben een groot probleem met leiderschap van mensen... die niet durven te zeggen aan hun eigen bevolking en hun eigen kiezers... hoe de zaken er werkelijk voor staan. En twee, ook het punt wat jij net maakte... dat men eigenlijk blijft vasthouden aan iets waarvan men...