Vincent Karremans

Dus dat is wel iets waarvan ik denk, daar moeten we wel een gesprek over hebben met elkaar. Inderdaad willen we dan een soort AI-loze samenleving en voor de komende paar jaar kom je dan prima door. Maar mijn vrees is dat die ontwikkeling zo hard gaat in China en Amerika en dat we daar toch, omdat dit soort toepassingen heel belangrijk zijn en we ook daarin mee willen, op een enorme achterstand komen te staan en daarmee onze welvaart ook op het spel zetten.

Maar goed, je wil concurreren en degene met het beste model en met de meeste computerkracht, die gaat er met de winst vandoor. Dat lijkt nu een beetje de strijd te zijn. Dus mijn vraag is, waar ben je dan optimistisch over en waarom zouden mensen in godsnaam niet angstig zijn voor hun baan? Omdat wij... Kijk, die AI draait allemaal op chips. En die worden nu eigenlijk voornamelijk gemaakt door Nvidia. Die design ze en die zijn nu de allerbeste die er zijn.

In Europa zie ik flink veel vooruitgang op dat punt. Je ziet ook ASML nu met de investeringen in Mistral. Die zijn bezig om ook daar veel meer strategisch... Die hebben een strategisch belang genomen in Mistral. Die zien het ook als een belangrijk onderdeel van hun waardeketen. En ik denk ook dat dat zo is. En daar hebben we natuurlijk een waanzinnige uitgangspositie. En daar is Europa echt heel veel verder. De beste chips en de meest geavanceerde machines komen uit Europa.

Maar wat denk je dat je om je heen ziet als je over vijf jaar op de Zuid al staat? Ik denk dat het er heel anders uitziet. Hoe dan? Ik denk nu, als je kijkt naar de enorme arbeidsmarkt tekorten die we nu hebben, is dat voor de komende tijd AI alleen maar meer productiviteit gaat leveren. Dus elk gewerkt uur van een advocaat of van...

Van wie dan ook wordt productiever, omdat je veel meer hulpmiddelen krijgt om dat te doen en AI met je meedenkt om de resultaten te halen die je wil halen. Maar op een gegeven moment zou het zomaar kunnen zijn, maar ik kan natuurlijk ook niet voorspellen tot hoe ver dat nu gaat, tot hoe ver het rijkt en waartoe het allemaal in staat is.

Maar zou het zomaar kunnen zijn dat je zegt van... Nou ja, we moeten kijken of we... Is zo'n vijfdagige werkweek, is dat nog... Zeg maar, past dat nog binnen ons huidige systeem? Want we hebben die vijf dagen... Ja, die is op een gegeven moment ook maar gewoon bedacht. Dat je vijf dagen werkt en dat je twee dagen weekend hebt. Het is niet dat daar een soort...

Redeneer daar eens op door. Dus dan zouden mensen die nu op de Zuidoost vijf dagen werken. Nog maar drie dagen werken. Ja, eerst vier en dan drie. Dat zou zomaar kunnen. Maar dat ligt helemaal aan hoe dat zich ontwikkelt natuurlijk. En dat ligt er ook aan wat voor afspraak je maakt. Over wie is eigenaar van de productiviteitswinst van AI. Dat zijn allemaal vraagstukken waar de politiek een antwoord op moet hebben. En moet gaan formuleren. Ik denk dat we daar te weinig nog met elkaar op dit moment over hebben. Maar ik denk dat je op een gegeven moment wel op zo'n punt komt. Als het zo hard doorgaat zoals het nu gaat.

Het scenario wat ik met mannen mag proberen te voorkomen... is dat wij eenzijdige afhankelijkheid krijgen van China en Amerika. Dat is mijn grootste... Werkgelegenheid valt... Je gaat heel veel werkgelegenheidsverschuivingen krijgen. De callcenters, dat wordt gewoon veel minder. Ik ken ook de bedrijven die nu zeggen... over zoveel jaar denk ik dat wij heel weinig... of misschien nog maar geen callcentermedewerkers zijn. Want dat kan AI allemaal doen. Dus het begint met dat soort werk...

Nou, gelukkig zitten we nu... Alle startersfuncties bij advocatenkantoren. Heel veel. Denk je dat al dat uitzoekwerk, slides maken, noem maar op. Zelfs creatieve industrie krijgt het ook lastig. Dat zijn best wel veel banen bij elkaar opgeteld. Maar in een economie gaat dat zich altijd herordenen. Dus dat moet je als overheid ook niet gaan passen.

Je moet niet in een soort plannen-economie komen en zeggen... jullie moeten allemaal dat gaan doen. En de economie gaat vanzelf herordenen naar waar de vraag is. Je hoeft ze niet om te scholen. Ik denk dat dat... Dat ligt natuurlijk een beetje aan hoe die ontwikkeling, hoe snel dat gaat.

Ik denk ook dat dat best zou kunnen, maar op een gegeven moment ook, sowieso is dat een belangrijke opgave voor de overheid om het onderwijs goed te laten aansluiten op de arbeidsmarkt, maar dat is een continu proces. Twintig jaar geleden zag dat ook al heel anders uit dan hoe dat er vandaag uitziet.

Daar gaan we ook overigens te traag in. Mijn vader heeft zijn hele leven in het onderwijs gewerkt. Hij zegt, dit is een conservatieve wereld vol met progressieve mensen. Waar het heel moeilijk te veranderen is. Maar goed, dat proberen we wel. Maar dat is nu ook een opgave met al die chips. Want die chiptechnologie gaat veel sneller...

Die ontwikkeling. Dan de curricula nu op de universiteiten. En daarom ben ik vorige week geweest bij TU Eindhoven. Die hebben een nieuw instituut opgericht. Waar ze samen met het bedrijfsleven. Dus die zorgen dat de kennis die er is op de universiteit. Dat het aansluit bij wat die bedrijven nodig hebben. Ja.

Dat starters bij dit soort grote bedrijven op korter termijn dan de meeste mensen denken geen baan meer hebben. Maar dat hoeft niet per se iets voor onze welvaart te betekenen. Je zou hetzelfde welvaartniveau of zelfs hoger welvaartniveau kunnen hebben. Alleen dat je dan minder werkt. Omdat gewoon een groot deel voor AI wordt overgenomen. Maar dat is een hele meer filosofische politieke discussie die je dan moet voeren. Van wie is AI? Wie komt die productiviteitswinst toe?

ook onafhankelijk worden van China is onmogelijk. We doen 100 miljard handel met China... en dat groeit elk jaar heel hard. Dus ook het idee van dat wij daar... het is prima om zo onafhankelijk mogelijk te worden... maar totale onafhankelijkheid bestaat niet. Ook straks niet van die Amerikaanse rekenmodellen... en die Amerikaanse toepassingen. Jij gaat voor een balans, toch? Je moet een balans creëren. Dus je moet zorgen. En daar hebben we nog onvoldoende antwoord op, vind ik. En dat is wat ik nu aan het doen ben samen met ondernemers... zoals Jelle en Michiel. Dus van Jelle Prins en Michiel Bak van Cradle...

en Michiel van DeepMind. Of ze hebben bij DeepMind gezeten. Dus ik ben nu bezig met ondernemers. Die heb ik gevraagd ook op het ministerie van Economische Zaken... in mijn eerste week. Jongens, heel simpel. Ik heb een strategie nodig. Help mij deze maken. En ik heb nu gewoon georganiseerd... dat ambtenaren bij Cradle of Whiteboards... daar samen zijn ze die strategie aan het uitdokken. En daar heb ik wel aangegeven... we moeten gaan kiezen. Dus we moeten inzetten op bepaalde technologieën... of bepaalde toepassingen van AI... waar we beter in kunnen worden...

Waar dus ook wij die positie mee kunnen opbouwen, waardoor veel meer die balans ontstaat in de wereld. Of dat nou is AI toepassing in biotech of in de zorg of wherever, maakt me niet uit. Maar dat die Amerikanen ook afhankelijk worden van ons of voor infrastructuur of you name it. Maar je zegt dus eigenlijk de druk is heel groot en ik wil mensen niet bang maken. Maar tegelijkertijd, we hebben gekeken naar hoeveel vragen er over AI in de stemwijzer staan. Weet je hoeveel dat er zijn? Ja, dat zijn er nul. Ja.

Omdat mensen het niet voelen. En dat is het cynisme wat ik ook heb... ten aanzien van soms de donkere wolken... die boven onze economie pakken op dit moment. Hoor jij politieke partijen over hoe we het geld verdienen in Nederland? Het gaat alleen maar over waar we het geld aan gaan uitgeven. En daar ben ik... Elk media optreden wat ik heb... overal vertel ik dat verhaal. Maar zolang mensen het niet voelen... niet de urgentie zien... niet in hun portemonnee voelen dat het mogelijk slechter gaat... of dat het op dit moment slechter gaat... of hun baan verliezen. En dat is heel cynisch...

Maar je ziet dat mensen pas die urgentie. Ook in de geschiedenis. De urgentie pas gaan voelen. Als ze echt voelen. Ik krijg minder geld op mijn bank. Ik ben mijn baan kwijt. Of ik zie het om me heen. Ik hoor die verhalen om me heen. Dat is nu niet het verhaal. Ik heb het hier met heel veel ondernemers vaak over. Het gaat gewoon te goed met onze economie. Het gaat gewoon nog te goed met onze economie. Om vervolgens iets radicaals anders te gaan doen. Want ook als je wil gaan investeren in AI. Dat kost heel veel geld. En dat wil ik doen. Dat is ook wat mijn partij wil doen. Maar er is geen draagvlak voor. Nou.

Maar uiteindelijk is dat een samenleving. Nee zeker. Daar ben ik met je eens. Je kan bepaalde afspraken. Het eerste wetsvoorstel van die AI Act. Die was prima. Maar wat er vervolgens gebeurt. Is dat hij naar het Europese parlement gaat. En iedereen gaat die kerstboom vol hangen. En daar gaat het mis.