Wietse Hage

Wat voor situatie stevenen we dan op af? Is het zo simpel als dat het advocaatskantoor... die met de grootste cloudprovider, de beste AI-provider samenwerkt... en het meeste geld over heeft voor computerkracht... dat die per definitie iedere rechtszaak gaat winnen in de toekomst? Eigenlijk is volgens mij het antwoord ja, als ik jou goed begrijp. Eh...

Maar ik vind het zo moeilijk, want we leven in een tijd... waarin AI's om beter te worden synthetische data genereren... waarmee die modellen beter worden. En dan zeg jij, maar voor een advocatenkantoor... gaat het om data die zij alleen hebben. Ik begrijp dan gewoon niet waarom Google... niet een beter advocatenkantoor zelf zou kunnen beginnen. Ja, maar dat is dan nog... Dan hebben we een soort...

Het kost mij zoveel moeite. En je probeert me heel erg te helpen. Dat waardeer ik. Ik maak het heel scherp. En je wordt er alleen maar scherper van. Omdat er iets te verdedigen valt hier. Dat voel ik aan je. Het is niet het goede pad waar we op zitten. Nee, dit gaat echt niet vanzelf. Want de hele zwaartekracht trekt juist naar het dystopische pad toe. Dat is waar jij bang voor bent.

Maar ook gewoon data die je misschien niet in handen wil hebben van een aantal grote partijen. En dat we daar met elkaar toch een stukje naïviteit hebben. Mensen zijn gewoon best wel naïef. Kijk, het is een heel scherp gesprek en het is een belangrijk onderwerp. En ik weet dat dit gesprek je raakt. Maar waarom breekt dit je dan toch een beetje? Dat begrijp ik niet zo goed.

En ook de noodzaak om bij te sturen, want anders gaat het de verkeerde kant op. Maar er zit een soort van wereldbeeld onder wat jij aanneemt, wat ik niet helemaal begrijp. Want ik probeer dit gesprek toe te sturen naar wat proberen we hier nou te voorkomen. En dan zeg je, ja, maar we moeten het voorkomen. Dit is wat we moeten doen en daar moeten we hard aan werken. Maar...

Het raakt je omdat er een beeld is waar je juist niet naartoe wil. Wat is dat dan? Wat is dan het scenario waar je zo van schrikt? Nou, het moment dat wij hele dunne mensen worden, thin clients, zoals we in de onderwijsaflevering ook hebben aangeraakt...

Een prettigere plek is dan als er één of twee spelers zijn. Dat kan je zelf invullen. Ik hou het een beetje abstract. Want anders wordt het een heel politiek filosofisch verhaal. Maar onze positie als Europa is dan wel ingewikkeld. Want wij hebben weinig in de melk te brokkelen. Anders dan dat we een grote markt hebben. Dat is geen klein ding. Dat is een enorm ding. Maar technologisch hebben we weinig in de melk te brokkelen. We hebben ASML. Nou oké, dat is fijn. Dat is een groot ding. Maar...

We hebben, anders dan Mistral, weinig eigen modellen. Er is computerkracht in Barcelona en ik geloof in de Noordics is er wat. Maar als Nederland weinig, misschien als Europa poelen, dan hebben we wel wat. Maar het staat niet in verhouding tot wat andere wereldmachten hebben. Dus de vraag is natuurlijk ook een beetje, en ik vind dat moeilijk om hier los van te zien...

Dat je het moet zien in een soort machtsstrijd met de Amerikanen en met de Chinezen. Waarin beide partijen er, je zou kunnen zeggen, een belang bij hebben dat hun bedrijven, of hoe je dat dan ook in China wil noemen, er belang bij hebben om te centraliseren en door te stomen op hoge snelheid.

En dat je dus die situatie krijgt van centralisatie. Omdat er geopolitieke druk daarop is. En dat Europa kan reguleren wat ze willen met cookie meldingen. Maar dan het equivalent naar tool calls. Ja, dat geldt dan voor de Europese markt. Of dat die bedrijven gewoon zeggen, flikken maar op. We gaan gewoon door met het ontwikkelen wat we doen. Wat is dan de...

Ik sta open voor die dynamiek, maar dan wil ik al wel paden zien waarin die distributie en hybride oplossingen mogelijk zijn. En dan kom je wel uiteindelijk terecht bij regulering. Want als je het aan de markt overlaat, gaat dit allemaal niet gebeuren. Ik bedoel, ik probeer even weer te denken aan die twee advocatenkantoren. Dan is het een oneerlijke strijd als degene die de centrale AI gebruikt moet vechten met de...

met de partij die alles lokaal doet, omdat ze nou eenmaal rechtgeschapen burgers zijn die een soort van hart voor de zaak hebben. Als je het helemaal aan de markt overlaat, dan wint die centralistische AI altijd. Of is het niet zo simpel? Is er ook een marktincentive om lokale AI te hebben? Kijk, ik

Ja, maar het is natuurlijk van heel andere orde. Want daar gaat het niet over de grote rechtszaken die beslecht worden. Dan gaat het gewoon over hoe geven we onze kinderen het beste onderwijs. En zo zijn er natuurlijk talloze midden- en kleinbedrijven. Je gaat naar een huisarts toe. Die huisarts werkt op een bepaalde manier, neemt beslissingen op een bepaalde manier. Deelt data met andere huisartsen op een bepaalde manier.

Er zijn allerlei processen in onze maatschappij, en je hebt helemaal gelijk, dat is een onwaarschijnlijk groot deel van ons leven, waarbij lokale AI's dat eigenlijk prima zouden kunnen doen. Waarbij de uitgangssituatie ten opzichte van nu eigenlijk veel beter kan worden door AI, omdat het helpt met beslissingen, omdat het helpt met dingen die we als mensen belangrijk vinden.

En het feit dat daar vanuit de industrie, vanuit die AI bedrijven, eigenlijk zo'n belang gevoeld wordt om dat te produceren, is eigenlijk al heel erg goed nieuws. Dit is het wat je er tegenover kan zetten.

Er zijn tekenen die zeer hoopvol zijn. Ja, want het zijn niet de activisten of zo... die dit aan het doen zijn in open source. Zoals ik een beetje zie dat Nextcloud gemaakt wordt. Zoals je een beetje ziet dat Signal gemaakt wordt. Dat zijn toch een beetje een paar gekken...

die tegen de straming in aan het roeien zijn... en denken, het zijn allemaal WhatsApp en Telegram en zo... en allemaal fuck die lui. We gaan een heel goed beveiligd alternatief neerzetten. En ik ben heel blij dat dat gebeurt. Maar hier zijn het gek genoeg, of gek genoeg, fijn genoeg... de grote AI-labs die allemaal belang hebben bij centralisatie... die stuk voor stuk lokale AI's aan het produceren zijn. Ja.

Omdat er mensen werken. Omdat er mensen werken misschien en ook omdat ze misschien voelen dat daar vraag naar is. Dat wij met z'n allen toch ongemak ervaren bij de kracht en de magie van die AI-systemen en ons inhouden. In ieder geval oudere generaties hebben dat nog. Niet alles zomaar overleveren aan die bedrijven.

Omdat dus bedrijven als Apple die ook gewoon constateren... wij kunnen ons afzetten tegen Google, want niemand vertrouwt Google. Dus de manier waarop wij gaan differentiëren... is juist privacy vriendelijk alternatief in de markt zetten. Waarmee zij druk zetten op Google om dat te volgen, om zich ook... Iets dat erop lijkt in ieder geval. Precies. En daarmee in ieder geval niet achter te gaan lopen... als je het over de as van privacy bekijkt... in plaats van over de as van technische capaciteit...

Dus er zijn allerlei marktbewegingen eigenlijk die wel hierbij helpen. Als je nou denkt, ik vind dit belangrijk en ik wil hier zelf iets in doen. Ik heb je veel horen zeggen over wat de waarde is die we als continent moeten verdedigen. Als bedrijf heb je evident allerlei voordelen aan het draaien van allerlei lokale AI. Maar als je als individu