Wietse Hage

Weet je, tijdens COVID was er heel veel nieuws over hoe die vaccins gemaakt worden. En was er echt een soort van, er was een crisis sfeer en daarin gingen we, zeg maar, was dat ook onderdeel van het nieuws. En dus krijg je eigenlijk als gewoon, weet je, wij zaten met z'n allen te ouwehoeren over hoe je zo snel mogelijk teststraten opschaalt. En opeens was iedereen een soort van expert zoals we dat ook zijn als Nederlands Elftal speelt.

En dat mist nu natuurlijk, terwijl ik ergens wel denk, nou dat zou wel moeten op dit moment. Gezien gewoon alleen al de waarde die het nu heeft in onze economie, maakt dat je dus gewoon in hoe Amerika, een soort van de verdeling van de grote techbedrijven in de S&P en dus...

Als je dan al niet de belofte neemt en hoe je alle aannames kan doen over hoe het ons leven gaat veranderen. Kijk dan gewoon naar de feiten van hoe op dit moment het gewaardeerd wordt met jouw geld. Dat kan alsnog op een bubbel gebaseerd zijn, maar laat dat dan op zijn minst de reden zijn om het serieus te nemen. En

Ik keek ook naar die presentatie van dat Thiel Founders Fund. En toen dacht ik ook, ja, we hebben in onze populaire cultuur ook geen... We hebben geen Apple Keynote voor hoe het gaat met de stand van de wereld op het gebied van AI. Dat bestaat helemaal niet. En ik zat naar die presentatie te kijken waar al die CEO's na elkaar eigenlijk hun bedrijven aan het pitchen waren. En toen...

waar je je aan voelt dat je het serieus moet nemen, is hun energie. Het is ongekende energie om vooruitstuwend te zijn. En stiekem hebben we dit in Nederland ook wel, met ASML, waar ik het dadelijk nog even over ga hebben. Het is er allemaal wel, maar er lijkt een soort...

Voor de meeste gewone mensen lijkt er geen... Ja, niet genoeg aanleiding of zo te zijn om het serieus te nemen. Terwijl... Ja, het is dikke kans dat we in een bubbel zitten. En... Nou ja, eigenlijk zegt Sam Altman zelf het al. En ik zat ook een beetje na te denken over... Ja, wat...

Wat moet je hier nou mee met zo'n bubbel? Het is een beetje terug te leven. Hoe bedoel je dat? Ik probeer toch het in context te plaatsen. Zo'n bubbel. Dus even afgezien van... de technische... alle technische interessante dingen die je zou kunnen bedenken. Het is toch ook goed om te constateren dat...

dat dit een stoelendans is... en dat die stoelendans op een gegeven moment gaat stoppen. Daar houdt iedereen volgens mij wel rekening mee. En wat gebeurt er dan eigenlijk? En ik zat te lezen over hoe bubbels werken... en dat er eigenlijk altijd... eerst nieuwe technologie is. Dat is bijvoorbeeld bij de spoorwegen zo. Dat was ook nieuwe technologie... of inderdaad de opkomst van het internet...

Dan krijg je een periode van hype. Nou, dan kun je zeggen, daar zitten we in. Iedereen is opeens gefixeerd erop en dan stroomt opeens allerlei geld naartoe. Dan zijn er ook wel eerste resultaten. Dat maakt eigenlijk de dynamiek nog sterker, die eerste resultaten. Dat zou je dus kunnen vergelijken met nieuwe taalmodellen die uitkomen na Chachapati. Dan wordt er nog meer geld in geïnvesteerd. En dan is er altijd een variant van een soort van overshooting...

Dat er meer wordt geïnvesteerd dan eigenlijk realistisch is. Hoe je dan ook realistisch moet definiëren. En dan is er iets wat de bubbel doet klappen. En dat zou in dit geval bijvoorbeeld kunnen zijn. Dat de ontwikkeling van taalmodellen stagneert. Dat scaling laws toch niet eindeloos van toepassing zijn. Dat het ook niet lukt om de balance sheets voor elkaar te krijgen. Om uit de rode cijfers te komen. Want dit is een duidelijke bedoeling.

En dat kan allerlei aanleidingen hebben. En hier is het meest voor de hand liggend. Dat scaling loss niet eindeloos doorgaat. Want daar is dit allemaal op gebaseerd. Je bedoelt wel even heel plat gezegd. Haal maar weer even aan. Om die super intelligentie te bouwen.

Je ziet het nu ook wel stretchen. Want die CEO's zitten de hele tijd in Saudi-Arabië en in Dubai. Want daar moet het geld nu vandaan komen. Dus van de Nvidia en meer legit bedrijven in deze wereld. Nu komt al dat geld opeens uit oliestaten. Ja, wat komt daarna? Ja, niks. Dus...

Nou, precies. Dus dat is natuurlijk het ding van bubbels, is dat er heel veel wordt geïnvesteerd in infrastructuur. Dat is meestal zo. Dus in de tijd van spoorwegen was dat letterlijk spoorwegen. In de tijd van internet waren dat bijvoorbeeld die glasvezelverbindingen. Daar hebben we een hoop bandbreedte aan te danken. En nu is dat dus datacentra en heel veel GPU's.

als zo'n bubbel klapt... dan worden die... fysieke dingen... die overblijven... die zijn van bedrijven die failliet gaan. En die bedrijven worden dan overgekocht. En tijdens bijvoorbeeld de dotcom bubbel... zagen we dat heel veel glasvezel... in Nederland hadden we dat Qwest en KPN... en die gingen... als een gek waren die allerlei infrastructuur aan het aanleggen. En Google... met het oog op YouTube... die hebben heel veel bandbreedte van glasvezel... heel goedkoop kunnen kopen...

in die tijd. En eigenlijk het internet zoals we het nu gebruiken... is op een bepaalde manier toch ook wel door die crash... ontstaat er eigenlijk een soort van technologische diffusie. Op het karkas van de bubbel gebouwd. Ja, op het karkas van de bubbel gebouwd. En omdat het dan heel goedkoop kan... krijg je ook weer nieuwe partijen die dan...

creatieve dingen gaan doen en uit die tunnel komen van een soort van monomane gedachtegang komt er dan weer meer creativiteit bij. Dus dan eigenlijk bouw je voort op... Het is niet dat die bubbel klapt en dat dan vervolgens die datacentra in de fik vliegen. Nee, die gaan hergebruikt worden voor andere dingen. Wat je wel mooi aangaf eerder, of mooi goed aangaf, is...

Want daar weten we te weinig van. Ook wij raken het wel aan bubbel. Ja, en het is bubbel. Maar ik wil dus eigenlijk ook zeggen... maar bubbel hoeft niet erg te zijn, wil ik maar zeggen. En het is ook niet dat dan... want mensen denken nu wel eens AI is een hype... dus daarna is AI voorbij. Ik denk, ik zeg maar... ik sorteer nu al voor op de situatie waarin... weet je, de boel klapt... en de wereld in een recessie raakt. Omdat dat nog niet wil zeggen... dat dan de ontwikkeling van AI klaar is...

Ondertussen hebben we het natuurlijk heel veel... want dat hele verhaal over data en infrastructuur... is ook een beetje in de context... dat ze het graag over ASML wilden hebben. Onze nationale trots... die toch zelden als nationale trots wordt gevoeld door Nederlanders. Want vragen aan Nederlanders waar ze trots op zijn. En ze zeggen niet ASML, terwijl... Wat de hel? Magisch doosje hebben wat die glasvezelmonteur bij zich had... die even een glasviebertje kan lassen. Dat magische doosje is niks in vergelijking... met de magische doosje die ASML bouwt en verkoopt.

Ja, ik moest dus een beetje huilen ervan. Ja, je was emotioneel. Van het zien van een H&E-machine. Een H&E-EUV-machine doet mij wel huilen. Het is toch ook een soort van spiritueel moment als nerd... om bij een soort van machine te staan...

Ja, maar het is ook de hele aanloop ernaartoe. Ik schaam me er ook helemaal niet voor. Die hele aanloop ernaartoe is ook gewoon bijna alsof een soort van Disneyland-achtige experience. Want het is niet dat je natuurlijk bij die machine zomaar binnen loopt. Daar gaat wat aan vooraf. En het mooie van zo'n televisieprogramma maken is dat de deuren open gaan. En wij waren de eerste Europese cameraploeg die mocht filmen bij die high-end machine.