Show notes
ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ មេទ័ព ឃ្លាំង មឿង ធ្វើអត្តឃាតដើម្បីទៅកែន (កេណ្ឌ) ពលខ្មោច។ បច្ចុប្បន្ននេះ តើយើងត្រូវកេណ្ឌកម្លាំងណាខ្លះ ដើម្បីឱ្យបានឈ្នះ មេរោគកូរ៉ូណា? ព្រឹត្តបត្រនាទីខ្ញុំនិយាយពីរភាសា នៅថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២០ ឆាយ ហុកផេង អធិប្បាយអំពី «កេណ្ឌកម្លាំង និងគាំងមិនកម្រើក ក្នុងករីណកូវីដ១៩»។ ពាក្យខ្មែរមួយម៉ាត់ថា កំណែន គេច្រើនប្រើក្នុងរូបភាព កែនកម្លាំងទ័ព រៀបចំទ័ព ឬតាមវចនានុក្រម គឺថា « ប្រតិបត្តិការមានកម្មវត្ថុឱ្យកងទ័ព»។ ជាទូទៅ ពាក្យកំណែន ស្តាប់ភ្លាមយល់ភ្លែត ជាពាក្យភាសាបារាំង ថា Mobilisation គឺការបញ្ចេញថាមពលរួមគ្នា ចំណាយកម្លាំងដើម្បីកសាង ឬទប់ស្កាត់អ្វីមួយ។ បច្ចុប្បន្នកាលនេះ ពិភពលោកកំពុងតែប្រមែប្រមូលអ្នកប្រាជ្ញខ្មែរផ្នែកជីវសាស្ត្រ ហៅថា Biologiste អ្នកប្រាជ្ញខាងទប់ស្កាត់ជំងឺ ហៅថា immunologue និងអ្នកប្រាជ្ញខាងជំងឺឆ្លង ហៅថា infectiologue។ ក្រុមអស់លោកអស់អ្នកទាំងនេះ ធ្វើការភ្លេចបាយភ្លេចទឹក វាយសឹកប្រឆាំងនឹង Virus Corona។ រីឯអ្នកឯទៀតវិញ ត្រូវនៅសម្ងំក្នុងផ្ទះ បិទតូប បិទហាង រង្គសាល សាលារៀន វត្ត វិហារ បនបៀអាប៉ោង «កាត់ផ្តាច់មធ្យោបាយកុំឱ្យធ្វើអ្វីកើត» គឺថា «ការធ្វើឱ្យនៅស្ងៀម កុំឱ្យកម្រើក»។ ពាក្យបារាំង ហៅថា Immobilisation ឬថា Confinement បកប្រែតាមវចនានុក្រមថា «ដាក់ឱ្យនៅកៀនកោះ លែងរាប់អាន»។Voyez- vous chers auditeurs, traduire un mot sans le placer dans un contexte n'explique pas le sens dudit mot tel que confinement. Il en est de même du degré de virulence du covid 19, lequel est différent selon les pays. Autrement dit, si ce virus fait moins de ravage en Asie, ce constat ne signifie pas qu'il est plus dangereux ailleurs. Un virus c'est un virus. Il tue sans distinction de race et de continent. Cependant, Arnaud Fontanet, épidémiologiste à l'institut Pasteur, a relevé que "l'épidémie n'a pas l'aire de décoller en Thaïlande et au Cambodge, malgré l'importation de cas chinois très tôt. Il fait très chaud et très sec actuellement dans ces deux pays, donc cela peut être une explication". En comptabilité, une immobilisation représente un investissement durable. Elle augmente le patrimoine et apparait à l'actif de son bilan. Immobilisation corporelle tels que terrain et machine-outil. Immobilisation incorporelle tels que clientèle et brevet d'invention. A ce jour, l'immobilisation des personnes, une mesure dénommée confinement, vise à préserver les vies humaines. Cependant, côté mobilisation, en France, 21 scientifiques travaillant sans relâche à "mouliner des données, compiler des études, réfléchir, anticiper, bref courir derrière" covid 19. "Notre job (…), déclare Pierre Louis Druais, "c'est le jus de cerveau". (Match 2533, p. 42).ក៏ប៉ុន្តែ នៅប្រទេសបារាំង មានមតិរិះគន់ច្រើនផ្តោតលើអសមត្ថភាពនៃក្រុមអ្នកដឹកនាំផ្នែកសុខាភិបាល ដែលគ្មានចក្ខុវិស័យច្បាស់លាស់ ក្នុងតួនាទីរបស់ខ្លួន។ ឧទាហរណ៍ បន្ទាប់ពីបានឃើញ វីរុសកូរ៉ូណា រាតត្បាត មកពីចិនចូលដល់អ៊ីតាលី ពួកគេមិនសំភីរកវិធីទប់ស្កាត់ បែរជាសុខចិត្តលក់ម៉ាស់ឱ្យចិនធ្វើព្រងើយ។ លុះដល់ប្រទេសខ្លួនទទួលរងគ្រោះ បែរជាអះអាងថា ពុំចាំបាច់បិទព្រំដែនទេ ឬថា គ្មានប្រយោជន៍អ្វីនឹងពាក់ម៉ាស់សោះឡើយ។ ថ្មីៗនេះ សាលាឧត្តមសិក្សាសុខាភិបាលជាតិ Ecole des Hautes Etudes en Santé Publique បានប៉ាន់ស្មានថា វិធានការ Confinement នេះ ធ្វើឱ្យមនុស្សចំនួន៦ម៉ឺននាក់ រួចពី ការឆ្លងវីរុសដល់ស្លាប់។ អ៊ីចឹង ការយឺតយ៉ាវ ដើម្បីចាត់វិធានការបន្ទាន់ ក៏វាជាអំពើធ្វើឱ្យមនុស្សស្លាប់ច្រើនណាស់រួចទៅហើយ។C'est cruel ប្រែជាខ្មែរថា សាហាវយង់ឃ្នង ឃោរឃៅ។ Le philosophe Etienne Balibar a déclaré que "derrière cette cruauté anonyme, il y a surement des pratiques de gouvernement, des choix ou des absences de choix que, dans certains cas, on peut être tenté de dire 'criminel', du moins par omission ou par défaut." A qui ou à quoi s'impute la faute voire le crime ? Ballibar affirme que c'est le système capitalisme néo libéral dont la règle n'est pas seulement d'exploiter le travail et de maximiser les profits, mais de rentabiliser, de marchandises toutes les activités humaines même les plus intimes, au détriment du soin, de l'entraide et finalement de la vie" (Monde 24/04/20, p. 25).គឺប្រហែលជាអ៊ីចឹងមែនហើយ ពីព្រោះក្នុងពិភពលោកសេរី មានប្រទេសបារាំងនេះជាអាទិ៍ នយោបាយគេផ្អែកទៅលើតួលេខទាំងស្រុង។ គេកម្រើកឬមិនកម្រើកក៏អាស្រ័យលើតួលេខ វាបញ្ជា។ មធ្យោបាយផ្តល់ឱ្យមន្ទីរពេទ្យធ្វើការ ផ្អែកលើតួលេខ លុយអឺរ៉ូ ដុល្លារ។ លុយចូលតិច បិទមន្ទីរពេទ្យ។ អ្នកជំងឺត្រូវត្រាច់ចររាប់សិបគីឡូម៉ែត្រ ទៅរកមន្ទីរពេទ្យថ្មីមួយទៀត។ គោលគំនិតដែលមិនផ្តោតលើការស្រោចស្រង់ជីវិតជាធំ មើលឃើញតែលុយទាំងដុំៗនេះហើយ ដែលធ្វើឱ្យបារាំងគាំងស្ទះខ្វះមធ្យោបាយដោះស្រាយ បញ្ហាអ្នកជំងឺកូវីដ១៩ ក្នុងរយៈបីខែមុននេះ។Revenons à la mobilisation d'un groupe d'experts de 21 personnes. Outre les médecins de renom, il y a un sociologue dénommé Daniel Benamouzig et un anthropologue. Effectivement, l'état fait appel à toutes les forces intellectuelles. Mais attention au conflit d'intérêts. Ces gens là sont - ils liés aux laboratoires pharmaceutiques ? Une semaine après leurs installations, tous n'ont pas encore publié de déclaration publique d'intérêts alors que la plupart d'entre eux avaient reçu les subventions qui de la part de Sanofi, qui de GSK ou de bio Mérieux. Le président du Comité scientifique lui-même, Jean François Delfraissy, n'a-t-il pas déclaré en2015 que "un bon professionnel a des liens avec l'industrie" ? Cette pratique souligne la fusion de l'argent privé et de l'argent public pour mener à bien des recherches scientifiques. Cette pratique ne peut être placée sous l'enseigne partenariat public privé បកប្រែជាខ្មែរថា ដៃគូរវាងរដ្ឋនិងឯកជន។ និយាយពីដៃគូ បារាំងនិងចិនក្នុងការសាងសង់មន្ទីរពិសោធន៍ P4 នៅក្រុងវូហានវិញ ការរួមកម្លាំងគ្នានេះ បានធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបបំផុត បន្ទាប់ពីចិនបានកាន់ក្តាប់មន្ទីរពិសោធន៍នេះខ្លួនឯងមក។ ស្ថិតិមួយចេញពីការសង្កេតរបស់ Cui YongYuan បានឱ្យដឹងថា មតិជាង៥០% សង្ស័យថា កូវីដ១៩ ជាមេរោគមិនធម្មតា គឺថា បណ្តាលមកពីការពិសោធដែលធ្វើឱ្យវាបែកធ្លាយលើផែនដី។ មានមតិត្រឹមតែ១២%ប៉ុណ្ណោះដែលយល់ថា វីរុសកូរ៉ូណា ជាមេរោគធម្មជាតិធម្មតា។ ជ័យលាភីណូបែលពីររូបក៏យល់ឃើញថា វីរុសកូរ៉ូណា វាមិនមែនកើតឯងៗពីធម្មជាតិទេ គឺវេជ្ជបណ្ឌិតជប៉ុនឈ្មោះ Tasuku Nonjo និង បារាំងឈ្មោះ Luc Montaignier។ រីឯវេជ្ជបណ្ឌិត René Courcol ដែលក្រសួងការបរទេសបារាំងបញ្ចូនឱ្យទៅសហការជាមួយចិនក្នុងមន្ទីរពិសោធ P4 នៅវូហាននេះ គាត់នៅស្ងៀម មិនឆ្លើយនឹងសំណួរអ្នកកាសែតឡើយ។មុននឹងបញ្ចប់ យើងកត់សម្គាល់ថា ការកែនកម្លាំងនិងសភាពគាំងមិនកម្រើក ក៏វាជាដៃគូគ្នាដែរ៕