នៅក្នុងនាទីខ្ញុំនិយាយពីរភាសារបស់យើង នៅសប្តាហ៍នេះ លោក ឆាយ ហុកផេង សូមអត្ថាធិប្បាយ ជុំវិញប្រធានបទថ្មីមួយទៀត ស្តីអំពី "សំណងជំងឺចិត្ត" (Réparation des dommages)។ នៅក្នុងករណីដែលគូភាគីម្ខាងត្រូវសងជំងឺចិត្តទៅម្ខាងទៀត នេះគេហៅថា បណ្តឹងរដ្ឋប្បវេណី តភ្ជាប់នឹងបទចោទព្រហ្មទណ្ឌ។ ឧទាហរណ៍ មានបទល្មើសលួចប្លន់ កាប់សម្លាប់ បោកបញ្ឆោត កេងប្រវ័ញ្ច។ល។ ពិរុទ្ធជន នៅក្នុងករណីនីមួយៗ មិនត្រឹមតែទទួលទណ្ឌកម្មជាប់ពន្ធនាគារប៉ុណ្ណោះទេ។ គេត្រូវប្រឈមមុខនឹងពាក្យបណ្ឌឹងសងតម្លៃវត្ថុដែលម្ចាស់ដើមបាត់បង់ ឬខូចខាត ឬក៏ត្រូវសងជំងឺចិត្ត ជំងឺកាយ ដែលត្រូវបានឧក្រិដ្ឋជនញាំញី ព្យាបាល ធ្វើឱ្យរបួស ឬពិការ។ ក៏ប៉ុន្តែ សូមកុំភ្លេចថា តុលាការអាចវិនិច្ឆ័យឱ្យសងជំងឺចិត្តតែពាក់កណ្តាលថ្លៃ ឬត្រឹមតែ៧០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ប្រសិនបើជនរងគ្រោះមានការធ្វេសប្រហែស ឬបានប្រព្រឹត្តកំហុសណាមួយ ដោយផ្ទាល់ខ្លួន រួចហើយក៏ត្រូវបានពិរុទ្ធជនបង្គ្រប់បន្ថែម គ្រោះថ្នាក់នេះឱ្យពេញទំហឹងតែម្តងនោះ។ Sans vouloir faire une chronique juridique voire judiciaire, force est de constater que les cas d'espèce varient en fonction des circonstances du vol, de l'escroquerie, du viol etc., sachant qu'en matière de dédommagement relevant de l'affaire civile pure le principe est le partage de la responsabilité entre l'auteur des faits et la victime. En revanche, en matière pénale s'agissant d'une infraction intentionnelle, la responsabilité incombe entièrement au malfaiteur.នៅក្នុងរឿងបុគ្គលិកធនាគារ Société Générale ដែលធ្វើឱ្យសហគ្រាសនេះបាត់បង់ប្រាក់រាប់លានដុល្លារ តុលាការកំពូលបារាំង បានកែតម្រង់សាលដីកានៃសាលាឧទ្ធរណ៍ក្រុងប៉ារីស៍ ដោយលើកយកការធ្វេសប្រហែសរបស់អ្នកដឹកនាំធនាគារនេះ ដែលបានបណ្តែតបណ្តោយឱ្យបុគ្គលិករបស់ខ្លួនឈ្មោះ Jérôme Kerviel (អ្នកប្រតិបត្តិការទីផ្សារ) ដកលុយតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធ័រណែត ទៅភ្នាល់ទិញដូរតាមសេវាហិរញ្ញវត្ថុ ថ្វីត្បិតគេបានដឹងថា Jérôme Kerviel ធ្លាប់ភ្នាល់ចាញ់ជាច្រើនលើកច្រើនគ្រារួចមកហើយក្តី។ ក្នុងករណីនេះ តុលាការបានវិនិច្ឆ័យសេចក្តីថា ធនាគារដែលជាអ្នកទទួលរងគ្រោះបង់ខាតប្រាក់ ត្រូវតែរ៉ាប់រង «ថ្មបាក់» នេះ មួយចំណែកផងដែរ។ Justement, dans l'exemple ci-dessus cité, l'on ne saurait répondre à la question "à qui profite le crime ?" Quoi qu'il en soit, dans l'affaire Kerviel contre Société Générale l'on relève l'existence des fautes commises par la banque, faute ayant concouru au développement de la fraude et à ses conséquences financières. Il est dès lors logique que lorsque plusieurs fautes ont concouru à la réalisation du dommage, la responsabilité respective de leurs auteurs sera retenue.គេអាចលើកជាសំណួរមួយសួរថា នៅក្រោមរបបខ្មែរក្រហម ជនរងគ្រោះដែលកម្មាភិបាលវាយសម្លាប់នឹងត្បូងចប ឬក៏វះពោះទាំងរស់ ពីព្រោះបាន«លួច»បាយសមូហភាព ឬក៏លួចបេះផ្លែដូង ពោត ប៉េងប៉ោះរបស់សហករណ៍ គាត់មានចំណែកទទួលខុសត្រូវក្នុងនាមជា «ចោរ» លួចអង្គការដែរឬទេ? តុលាការស្រួលវិនិច្ឆ័យសេចក្តីក្នុងករណីនេះ។ ទោះបីច្បាប់ដ៏ព្រៃផ្សៃនៃរបបខ្មែរក្រហមចែងមកថា ឱ្យមានទោសប្រហារជីវិតក្តី របបណាដែលបង្អត់អាហារប្រជាជន របបនោះបានប្រព្រឹត្តិនូវឧក្រិដ្ឋដែលផ្ទុយនឹងច្បាប់ធម្មជាតិ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ការចាំបាច់ដែលជាភាពនៃអ្វីទាំងអស់ដែលគេត្រូវការខានមិនបានដើម្បីឱ្យជីវិតរស់ ដូចក្នុងករណីលួចផ្លែឈើនេះជាអាទិ៍ ប្រសិនបើចាត់ទុកអង្គការខ្មែរក្រហមថាជាម៉ែឪ ឪពុកម្តាយណាដែលសម្លាប់កូនឯងយ៉ាងដូច្នេះ មានទោសធ្ងន់ ហៅថា គរុទោស គឺទោសដែលខុសនឹងគ្រូរបស់ខ្លួន។ គ្រូគឺច្បាប់ធម្មជាតិនេះឯង។En effet, quand bien même aux yeux d'Angkar les gens eurent commis une "faute", elle était en soit révélatrice de la faute des hauts dirigeants. Celle-ci précédait celle-là si l'on se place dans le contexte de l'époque en essayant de comprendre la politique des Khmers rouges. Leur faute est caractérisée par le manquement manifestement délibéré au devoir de protection de la population. Il s'agit du devoir de prudence. L'absence ou la privation volontaire de la nourriture est une imprudence criminelle.ថ្មីៗនេះ កាលពីថ្ងៃទី២៩ធ្នូ២០១៩ នៅពេលធ្វើដំណើរពីក្រុងកែបមករាជធានីវិញ នៅភូមិត្រពាំងខ្យង ឃុំអង្គភ្នំតូច ខេត្តកំពត ត្រង់ចំណុចស្តាំដៃដែលមានដាក់ស្លាក «ឆ្មបមធ្យម» ផ្លូវរថយន្តត្រង់ស្មោះ ប៉ុន្តែមានរថយន្តឆ្អឹងដឹកទំនិញមួយបត់ឆ្វេង គឺឆ្លងផ្លូវពីឆ្វេងទៅស្តាំសំដៅទៅផ្ទះគាត់ រថយន្តនេះមានចង្កូតស្តាំខុសគេ ភ្លាមនោះអ្នកបើកក៏ជាន់ហ្វ្រាំងឈប់កណ្តាលផ្លូវ អស់៣វិនាទី ទើបបន្តល្បឿនក្តាមគ្រោងនៃរថយន្តប្រភេទនេះគើមៗចូលទៅលាក់ខ្លួនខាងក្រោយផ្ទះ ពីព្រោះអំពើរបស់គាត់បានធ្វើឱ្យរថយន្តដែលនៅពីក្រោយចម្ងាយ៣០ម៉ែត្ររេចង្កូតគេចពីគ្រោះថ្នាក់ ហើយបានត្រឹមតែបែកកញ្ចក់សម្រាប់មើលទៅក្រោយ ខាងឆ្វេងដៃ។ កំហុសរបស់រថយន្តចង្កូតស្តាំមួយនេះ គឺ១០០ភាគរយតែម្តង។ តាមសម្តីអ្នកភូមិ គេថា កន្លែងនេះធ្លាប់មានគ្រោះថ្នាក់ស្លាប់ ប៉ុន្តែមិនដឹងថា វាបណ្តាលមកពីរថយន្តឆ្អឹងចង្កូតស្តាំនេះឬទេ?Pour terminer, j'ajoute que c'est l'acte de condamnation à réparer les dommages qui est important. La solvabilité de l'accusé ne doit pas entrer en ligne de compte dans la tête du juge qui n'est pas, quant à lui, comptable des deniers du coupable.

Ask this episode

“What did the council decide on item 42?” — answered with the speaker and the moment.

Transcript

Related